İsrail siyasetinde Binyamin Netanyahu’nun erken seçim kararı alma (ya da seçime gitme) süreci son derece çalkantılı bir atmosferde gerçekleşeceğe benziyor. Netanyahu’nun mevcut konumu, sahip olduğu siyasi kozları, karşı karşıya olduğu büyük riskler ve seçimi kazanma ihtimali hep aleyhindedir.
Netanyahu’nun Artı’ları
***Netanyahu’nun siyasi avantajları arasında kendisini İsrail'in "güvenlik garantörü" ve "varoluşsal tehditlerle savaşan kararlı lider" olarak görüyor olması sayılabilir. Bölgesel gerilimleri ve askeri operasyonları iç siyasette konsolidasyon aracı olarak kullanma konusunda tecrübelidir.
***Siyonist ve Ortodoks (Haredi) partilerle kurduğu sarsılmaz ortaklık, muhalefet blokuna göre daha ideolojik ve homojendir.
***Netanyahu’ya karşı birleşen muhalefet bloğu (merkez, sol, sağcı muhalifler ve Arap partileri) ideolojik olarak son derece heterojendir. Netanyahu, muhalefetin seçim sonrası "istikrarlı bir hükümet kuramayacağı" söylemini işleyerek kararsız seçmeni etkilemeye çalışmaktadır.
***İsrail tarihinin en uzun süre görev yapan başbakanı olarak kriz yönetiminde, seçim stratejilerinde ve rakiplerini bölüp zayıflatmada yüksek yetkinliğe sahiptir.
Netanyahu’nun Eksi’leri
***7 Ekim’de meydana gelen saldırılar, Netanyahu’nun yıllardır inşa ettiği "Bay Güvenlik" (Mr. Security) imajına ciddi darbe vurmuştur. Kamuoyunun büyük bir kısmı güvenlik zafiyetinin ana sorumlusu olarak Netanyahu’yu görmektedir.
***Hakkında devam eden yolsuzluk ve rüşvet davaları, hem seçmen nezdinde meşruiyetini sorgulatmakta hem de rakip blokların en büyük kozu olmaya devam etmektedir.
***Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot ve Benny Gantz gibi emekli komutanlar ile yeni kurulan Yashar Partisi gibi yapılar, güvenlik alanında Netanyahu'ya alternatif sunabilmekte ve oy oranlarını artırmaktadır.
***Savaşın getirdiği mali yükler, enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve benzin dâhil temel ihtiyaçlardaki fiyat artışları iktidara olan güveni zedelemektedir.
Aşırı dindar Yahudilerin (Harediler) zorunlu askerlikten muaf tutulması tartışması, hem koalisyon içinde büyük çatlaklar yaratmakta hem de laik/merkez seçmende büyük tepki toplamaktadır.
Güncel Anket Tablosu
Anketler ve kamuoyu araştırmaları Netanyahu açısından oldukça zorlu bir tabloya işaret etmekteydi: Son anketlere göre Netanyahu liderliğindeki Likud ve sağ blok (koalisyon) 120 sandalyeli İsrail meclisinde (Knesset) çoğunluk sayısı olan 61 sandalyeden uzakta kalmakta ve 48-51 bandında olacağı söyleniyordu.
Anketlerde "Başbakan olarak kimi görmek istersiniz?" sorusunda muhalefet adayları (örneğin Gadi Eisenkot %44) Netanyahu'nun (%33 civarı) belirgin şekilde önünde yer almakta olduğu ortaya konulmuştu.
Muhalefetin tavrı
Muhalefet bloku (Eisenkot, Gantz, Lapid vb.) tek başına veya Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle 61 sandalyeyi aşarak yeni bir koalisyon hükümeti oluşturabilir. Ne Netanyahu bloku ne de muhalefet bloku net bir çoğunluk sağlayamamakta, İsrail tekrar uzlaşmazlıklar ve ardı arkası kesilmeyen erken seçim döngüsüne girebilir.
Anketlerde geride olsa dahi Netanyahu, seçim sonrasında muhalefet bloğundan bazı sağcı veya merkez partileri yanına çekerek ya da güvenlik krizini gerekçe gösterip "ulusal birlik" hükümeti kurarak iktidarda kalmayı deneyebilir.
Özetle
Mevcut tablo kesin sonuçları yansıtmasa da çok yakın değerlerle hiçbir partinin tek başına iktidarı ele geçiremeyeceğini göstermektedir. Halk desteği açısından Netanyahu'nun tek başına ya da mevcut sağ koalisyonuyla seçimi kazanma şansı zayıflamıştır. Ancak muhalefetin seçim sonrası parçalanma riski ve İsrail siyasi sistemindeki dinamikler, Netanyahu'nun siyasi arenadan tamamen silindiğini söylemek için de erken olduğunu söylemek gerekir.
