SON DAKİKA
reklam
reklam

Malatya "mişmiş" ile dünyanın ağzını tatlandırıyor

Eklenme Tarihi: 23 Ekim 2025, Perşembe - 14:59   Okunma Sayısı: 70059
Dünya kuru kayısı ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan Malatya'dan, ihracat verilerinin kaydedildiği 1978 yılından bu yana çok sayıda ülkeye yaklaşık 3 milyon ton ürün satılarak 8 milyar dolarlık gelir elde edildi.

Kentte asırlardır yetiştirilen, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) nezdinde coğrafi işaretle tescilli ürünlerinden olan ve yörede "mişmiş" olarak adlandırılan Malatya kayısısı, çok sayıda ülkede damakları tatlandırırken ülke ekonomisine de büyük katkı sağlıyor.

İlk kayısı ihracat verilerinin kaydedildiği 1978'de, 893 bin 350 ağaçtan 37 bin 10 ton yaş kayısı üretilen Malatya'da geçen yıl 8 milyon 425 bin kayısı ağacından 690 bin 730 ton yaş kayısı elde edildi.

Üretilen kayısıları dünyanın birçok ülkesine gönderen Malatya'dan 1978'te 6 bin 854 ton kuru kayısı ihraç edilirken bu rakam günümüzde 100 bin tonlara kadar ulaştı.

Kentte 1978'ten bu yana 3 milyon ton civarında "mişmiş" ihraç edilirken, yaklaşık 8 milyar dolar gelir elde edildi.

Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, AA muhabirine, Malatya kayısısının bölge ve Türkiye ekonomisi için stratejik bir ürün olduğunu söyledi.

Kayısının önemli bir başarı hikayesinin olduğunu anlatan Özcan, şöyle konuştu:

"Malatya'da yaş ve kuru kayısı üretimi 1978'de kayıt altına alınmaya başlıyor. Bu süre zarfında aslında burada hikaye yaklaşık 1 milyon kök ağaç ve ilk 1978 yılında 40 bin tona yakın bir yaş kayısı üretimi ve aynı yılda 7 bin tona yakın da bir kuru kayısı ihracatı var. Özellikle Ege Bölgesi'ne, liman kentlerine buradan bez torbalarla sevk ediliyor. Malatya'da gün geçtikçe özellikle hem ağaç dikiminde sayı gittikçe artıyor bir taraftan üretim kapasitesi artıyor, bir taraftan da ihracat gelirleri artmaya başlıyor. Tabii bu hikaye artık milyon kök ağaçlar 1-2-3-5 devam ederken, ihracatta 10, 20, 30 ve 50 bin tonlara doğru gittiği bir hikaye başlıyor."

Kentte günümüzde yaklaşık 8,5 milyon ağaç bulunduğunu hatırlatan Özcan, kayısıdan binlerce kişinin de geçimini sağladığını ifade etti.

Kayısı ihracatının artan bir grafiği bulunduğuna dikkati çeken Özcan, şöyle devam etti:

"İlk verilerin kaydedildiği 1978'ten bugüne kadar Malatya'dan dünyanın dört bir yanına yaklaşık 3 milyon ton kadar bir kuru kayısı ihracatı gerçekleşti ve bununla beraber de 8 milyar dolarlık gelir elde edildi. Bu hem şehrin hem bölgenin hem de ülke ekonomisini her gün geçtikçe de büyük bir katkı sunuyor. Bölge, özellikle her hasat döneminde yaklaşık 20 bin aileyi misafir ediyor. 100 bin ton ihracatı gerçekleştirmek için işletmelerde 10 bin personel çalıştıracağı bir hikayeyle de devam ediyor. Malatya, gerçekten Türkiye'nin kuru meyve ihracatının bugün yüzde 25'ini gerçekleştirmedeki başarısını aslında hep beraber koordineli olarak bu ürüne sahip çıkarak, bugün çıkan rakamlarla da ortaya koymuştur."

Yörede "mişmiş" adıyla da tanınan kayısının 1978'ten bu yana ağaç sayısı, üretilen kayısı miktarı ve ihracat rakamları şu şekilde:

Yıl            Ağaç sayısı            Üretilen yaş kayısı (ton)            Üretilen kuru kayısı (ton)            İhraç edilen kuru kayısı (ton)            Gelir (dolar)
1978   893.350   37.010   7.915   6.854   14.998.911
1979   956.900   52.677   11.289   6.404   16.899.078
1980   1.023.500   28.892   6.624   8.265   23.567.678
1981   1.054.900   30.091   7.793   6.374   22.906.807
1982   1.152.250   60.985   14.551   10.785   26.072.501
1983   2.082.910   89.332   25.020   15.431   28.931.127
1984   2.462.285   102.711   28.105   18.864   33.918.706
1985   2.650.295   77.979   18.605   10.977   31.441.529
1986   2.766.671   137.377   35.000   16.007   38.559.983
1987   2.807.831   93.903   18.603   19.313   42.888.149
1988   2.973.740   144.280   33.545   22.012   50.135.446
1989   3.194.950   216.798   49.267   28.262   56.702.533
1990   3.326.015   91.830   21.050   32.409   71.929.072
1991   3.790.815   153.880   37.660   30.056   69.231.326
1992   3.898.015   161.468   39.474   34.477   84.601.199
1993   4.131.300   93.525   23.023   33.063   83.405.505
1994   4.405.600   263.371   66.935   46.176   39.381.293
1995   4.711.400   132.201   30.652   52.779   100.074.244
1996   4.821.400   83.847   18.343   43.370   106.784.866
1997   4.986.760   144.297   34.599   45.545   122.235.690
1998   5.106.623   296.989   73.510   50.566   119.821.425
1999   5.355.448   165,664   39.879   57.040   128.423.841
2000   5.643.558   330.724   78.212   72.991   111.992.571
2001   5.812.584   268.434   58.980   99.046   89.126.734
2002   5.962.016   125.889   26.772   70.151   122.462.402
2003   6.083.000   227.504   53.025   72.810   152,563,907
2004   6.235.500   84.706   19.014   80.214   199.427.435
2005   6.355.700   500.268   115.645   94.808   179.613.793
2006   6.674.350   243.809   55.600   110.792   194.428.529
2007   6.740.050   283.787   64.575   102.281   236.613.673
2008   6.803.250   363.607   84.100   95.768   313.059.231
2009   6.889.000   343.284   76.475   97.875   276.210.428
2010   6.912.350   226.590   51.210   89.511   347.582.887
2011   6.971.800   562.295   127.300   89.751   364.938.201
2012   7.068.500   725.544   160.000   101.540   298.301.477
2013   7.135.350   428.310   95.000   117.861   315.263.534
2014   7.287.000   33.500   7.100   79.043   348.184.876
2015   7.475.000   336.000   76.500   65.555   304.081.735
2016   7.558.000   402.000   92.500   79.172   290.672.143
2017   7.687.200   740.412   152.000   94.895   266.931.234
2018   7.626.832   402.600   80.818   93.422   253.354.555
2019   7.799.755   391.792   87.642   49.862   125.529.587
2020   7.817.251   381.737   85.275   89.909   265.019.804
2021   7.819.720   391.089   86.039   76.277   347.905.449
2022   7.952.831   336.782   75.776   76.335   401.731.771
2023   8.000.211   385.850   77.170   70.850   408.074.000
2024   8.425.928   690.730   107.500   76.926   410.891.000
2025   8.427.152           38.267   217.091.000
Toplam   8.427.152   11.700.852   2.635.670   2.780.941   8.153.964.318

Not: 2025 yılında zirai dondan büyük oranda etkilenen kayısıyla ilgili üretim rakamları henüz açıklanmamış, ihracat rakamlarında ise yılın 9 aylık verileri baz alınmıştır.

Kaynak: AA
Editör: AA

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

KÖŞE YAZARLARI

reklam
reklam