Gaziantep, Hitit, Asur, Pers, Komagene gibi uygarlıklara ev sahipliği yaparken, medeniyetlerin beşiği olarak karşımıza çıkıyor. Gaziantep, tarihi dönemler açısından Kalkolitik, Paleolitik, Neolitik dönemlerden geçerken, Tunç Çağından sonra; bağrında Mezopotamya, Eti, Mitanni, Asur, Med, Pers, İskender, Helen, Selefkos, Roma, Bizans, İslam Arap ve Türk-İslam gibi uygarlıkları barındıran çok köklü ve zengin bir tarihe sahip. Kurtuluş Savaşı esnasında, işgal güçlerine karşı Milli mücadeleyi kahramanca destekleyen Antep, 'Gazi' unvanını taşıyan tek kentimiz olma ayrıcalığına sahip. Lezzetli Antep yemekleri, tarihi taştan yapılmış Gaziantep otelleri ve Antep'te gezilecek pek çok yer sizi sizden alıp, kadim tarihin mistik atmosferinde bir yolculuğa çıkartacak. Gaziantep'de mutfak kültürü ile ilgili söylenecek çok söz var. Gaziantep’te farklı olarak yöreye özgü sunum şekilleriyle, Katmer, Beyran, Kelle , Çorba çeşitleri, Dürüm çeşitleri, Kaymak çeşitleri, Börek çeşitleri, Ciğer Kebabı ve Simit çeşitleri satan pek çok yer bulunuyor. Ancak Zincirli Besten Çarşısı yakınlarındaki İmam Çağdaş'ta yediğimiz lahmacuna ayrı bir parantez açmak istiyorum. Kebapları ve baklavası içinse rahatlıkla kitap yazılabilir. Turistlik Gaziantep Çarşısına da çok yakın olan bu yeri tavsiye ediyoruz. 1635 yılından beri hizmet veren, Gaziantep'in en eski kahvehanelerinden olan Tahmis Kahvesi'nin özelliğinin Osmanlı Kahvesi 'nin içerisine öğütülmüş Harnup, Sahlep, Krema, Kuru Kahve, Menengiç Kahvesi, Damla Sakızı ve Çikolata konması olduğunu öğreniyoruz. İmam Çağdaş'ı geçer geçmez karşınıza çıkan sağdaki Tütün Hanın içinde bulunan Mağara Cafe ise otantik bir ortam sunuyor.
Zeugma Mozaik Müzesi
Sergilenen mozaiklerin kapladığı alan bakımından, dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olarak ifade edilen Zeugma Mozaik Müzesi, Gaziantep'de ilk ziyaret edeceğimiz yer olarak belirledik. Müzede sergilenen mozaiklerin üstün bir sanat zevkini yansıtıyor. Geç Antik Dönem kiliseleri ile Erken Süryani ve Hristiyan ikonografisine ait örnekler müzeyi daha da çekici hale getiriyor. Çağımızın en önemli arkeolojik keşiflerinden olan Zeugma Antik Kenti’nden çıkartılan, toplamda 2 bin 500 metrekarelik bir alan kaplayan ve bu dönemde sanatın ulaştığı zirve noktasının örneklerini meydana getiren mozaiklerin haricinde, yine Roma Dönemi’ne ait heykeller, sütunlar ve çeşmeleri de müzede görmek mümkün. Savaş Tanrısı Ares’in bronz heykeli, mozaikler dışında ziyaretçilerin müzede en fazla ilgisini çeken eserler arasında yer alıyor. Müzenin en önemli eseri ise MS 2'nci yüzyıl tarihli Maenad ya da daha bilinir adıyla Çingene Kızı Mozaiği.
Şahinbey Savaş Müzesi
Gaziantep gezimizin ikinci durağı Gaziantep’in Kurtuluş Savaşı’nda verdiği kahramanca mücadeleyi anlatan bir müze olan Şahinbey Savaş Müzesi. Aynı zamanda Gaziantep’in kültürünü, yaşam tarzını ve savaştan sonraki evrimini de anlattığı için Gaziantep'i tanımak için ziyaret etmeniz gereken bir yer diyebilirim. Şahinbey Milli Mücadele Müzesi misafirlerine Kurtuluş Savaşı’nda Gaziantep direnişinin tüm yönlerini etkili bir şekilde sunmakta. Müze; Anteplilerin işgal güçlerine karşı, kahramanca yürüttüğü ve 'Gazi' unvanını kazandığı savunmanın bir kısmı on iki odalı tarihi bir konakta, diğer bir kısmı da hemen altındaki mağarada sergileniyor. Müzeyi bir rehber yardımıyla gezebiliyorsunuz. O dönemde mağaralar ve yer altı tünelleri hayatın bir parçası olmuş. Kurtuluş Savaşı sırasında Antepliler buralarda gizlenmişler.
Bakırcılar Çarşısı
Bakırcılar Çarşısı Gaziantep’in en ünlü çarşısı. Adından da anlaşılacağı gibi bakır eşyalar ve bakırcılık bu çarşıya ismini vermiş. Bakır işçiliği Gaziantep’in en eski mesleklerinden hatta el sanatı demek daha doğru olur. B nedenle Gaziantep’te her köşe başı, Bakır sahanları, çaydanlıkları, cezveleri, bardakları, kadehleri, tavaları, tencereleri işleyen ustalarla dolu diyebiliriz. Gaziantep’ten alınan en popüler hediyelik eşyaların içinde de bakır eşyalar ilk sırada yer alıyor. Çarşıda ayrıca; geleneksel yemeni, sedef kakmalı oyun takımları, baharatlar, yöresel kurutulmuş sebzeler (patlıcan, biber, kabak) ve kutnu kumaşı gibi yöresel ürünler ile yöresel lezzetler ve el dokuması halılar da bulmak mümkün.
Zincirli Bedesten Çarşısı
Zincirli Bedesten, 17. yüzyılda Darendeli Hüseyin Paşa tarafından yaptırılmış. Özellikle baharat, hediyelik eşya gibi otantik minik hediyelik eşyalar satılıyor. Ayrıca et ve sebze hali olarak da kullanılan bedesten, bu nedenle çok rağbet gören bir yer. Gaziantep’in tarihi alışveriş noktalarından biri olan Zincirli Bedesten, yenilenmiş yapısı ve otantik atmosferiyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Yerli ve yabancı turistlere alışveriş ve kültür deneyimini bir arada sunan bedesten, esnafın yoğunluğunu artırırken şehrin turistik canlılığını da destekliyor. Zincirli'nin haricinde, Hüseyin Paşa Bedesteni ve Kemikli Bedestenleri de günümüzde ayakta duruyor.
Kaleoğlu Mağarası
Gaziantep'in tarihi Yeni Han'ında yer alan ve yaklaşık 500 yıllık bir geçmişe sahip bir mekan olan mağara, doğal serinliği sayesinde yaz aylarında serinlemek isteyenler için ideal bir ortam sunuyor. Tarihi hanın içine girdikten sonra, avlusundaki kapılardan birisinden mağaraya iniliyor. Mağara oldukça büyük ve ferah bir yer. Gaziantep tatilinizde mağaraya gelip, yöresel lezzetleri tadabilirsiniz. Kaleoğlu Mağarası’nın içinde havalandırma delikleri, kuyular, sütunlar ve Gaziantep’e özgü otantik eşyalar var. Kaleoğlu Mağarası’ndan sonra Emine Göğüş Mutfak Müzesi, Naib Hamamı, Ömer Ersoy Kültür Merkezi ve Bakırcılar Çarşısına ulaşabiliriniz.
Gaziantep Kalesi
Gaziantep’in tam merkezindeki tepede bulunan Gaziantep Kalesi, Roma döneminde gözlem için kullanılmış. Kalenin çevresi bin 200 metre. Günümüzde 'Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panoraması Müzesi' olarak kullanılıyor. Bu müzenin içinde Gaziantep’in gösterdiği savunmayla ilgili 45 dakikalık bir sunum var. Duvarları taş bloklardan yapılmış olan kalenin 12 kulesi ve burçları var. Kale, 2023 Kahramanmaraş depremlerinde ağır hasar almış.
Zeugma Antik Kenti
Antik Kent M.Ö. 300 yılında Büyük İskender tarafından 'Selevkia Euphrates' ismi ile kurulmuş. Romalı bir komutan olan Pompeius, 1. Antiachos’un yardımları karşılığında kenti kuruluşundan yaklaşık 230 sene sonra ona vermiş. M.Ö. 31 yılında antik kent tamamen Roma İmparatorluğu’nun olmuş ve köprü anlamına da gelen 'Zeugma' ismini almış. Hala da 'Zeugma Antik Kenti' diye anılıyor. Kommagene döneminden iki bütünleştirilmiş tapınak günümüze kadar ulaşmış. Bu tapınaklarda hem Helenistik hem de Kommagene krallığında hâkim olan inanışların tapınma alanları bulunmakta. Antik yerleşim yeri Gaziantep'in Nizip ilçesine bağlı Belkıs köyünde bulunuyor.
Rumkale
Gaziantep’te Nizip ilçesinde olan Kamışlı Köyü’nün içinde Fırat Nehri ve Merzimen Çayı’nın tam birleşimindeki dik kayalıkların üstünde inşa edilmiş. Roma ve Ortaçağ’dan kalma kalıntılar da bulunuyor. Üzerinde Aziz Nerses Kilisesi, Barşavma Manastırı, eski dönem kalıntıları, hendekler ve kuyular gibi birçok eski dönem izleri var. Roma İmparatorluğu döneminde Hz. İsa’nın havarilerinden biri olan Yohannes’in Rumkale’ye yerleşmesi sonucunda Hristiyanlık’ın yayılımı hız kazanmış. Bu yüzden Rumkale de Hristiyanlık tarihinin önemli yerlerinden biri olarak sayılıyor. Fırat Nehri'nin suları altında kalmış bir vadide yer alan bölgeyi keşfetmek istediğinizde karşınıza iki farklı tekne turu seçeneği çıkıyor. Rumkale Gaziantep tarafında, Halfeti ise Şanlıurfa tarafında yer alıyor.
Atatürk Anı Müzesi
Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde yer alan anı müzesi, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından kentte Atatürk'ün anısını yaşatmak için nüfusa kayıtlı olduğu mahallede bulunan tarihi bir evi restore ederek 2013 yılında kurmuş. Müzede, Atatürk'ün Gaziantep'i ziyareti sırasında kaldığı oda orijinal eşyalarla canlandırılmış ve Gaziantep ziyaretlerinde kullanmış olduğu kişisel eşyaların orijinal olanlarına yer verilmiş. Bunlar arasında; Ata'nın kahve içtiği ve yemek yediği takımlar, İlk basım Nutuk kitabı, Kurtuluş Savaşı'ndaki mevzilerin bulunduğu haritalar, Atatürk'ün Bey Mahallesi nüfusuna kaydını gösteren nüfus cüzdanı, Gaziantep'e verilen İstiklal Madalyasını sayabiliriz. Müzede ayrıca kapsamlı bir Atatürk Araştırmaları Kütüphanesi de bulunuyor.
Kaynak: Özel HaberEditör: Zafer YILDIZ - Murat İLTER
