Ay-yıldızın peşinden

Futbol, dünyanın ortak dili olarak milyonlarca insanı aynı heyecan etrafında buluşturuyor. Ancak bazı kulüpler var ki, yalnızca başarılarıyla değil, taşıdıkları tarihî ve kültürel mirasla da dikkat çekiyor. Dünyanın farklı köşelerinde mücadele eden bu kulüplerin kimi armasında gururla ay-yıldız taşıyor, kimi taraftarları tarafından "Türkler", "The Turks" ya da "Los Turcos" lakabıyla anılıyor. Kimileri ise Avrupa'ya göç eden Türklerin kurduğu kulüpler olarak bulundukları ülkelerde yalnızca bir spor kulübü değil, aynı zamanda kültürel kimliğin ve dayanışmanın simgesi hâline gelmiş durumda. Bu ilginç hikâyelerin bazıları 19. yüzyıla kadar uzanıyor. Osmanlı Devleti'nin İrlanda'ya yaptığı insani yardım, İngiltere'de Plevne Savunması'nın uyandırdığı hayranlık, Avrupa'ya göç eden Türk işçilerinin kurduğu kulüpler ve İspanya'da yıllardır kullanılan "Türkler" lakabı… Her biri farklı coğrafyalarda doğmuş olsa da ortak noktaları, Türk tarihinin ve kültürünün futbol aracılığıyla bugün hâlâ yaşamaya devam etmesi. Bu haberde İrlanda'dan İngiltere'ye, İspanya'dan Almanya'ya ve Şili'ye uzanan ilginç bir yolculuğa çıkıyoruz. Kimi zaman bir arma üzerindeki ay-yıldızın peşine düşecek, kimi zaman tribünlerde yankılanan "Türkler" tezahüratlarının hikâyesini öğrenecek, kimi zaman da binlerce kilometre uzakta yaşayan Türk göçmenlerin kurduğu kulüplerin başarı öykülerine tanıklık edeceğiz. Belki de bugüne kadar adını hiç duymadığınız bu kulüpler, futbolun sadece 90 dakikadan ibaret olmadığını; tarihin, dostluğun, göçün ve kültürel bağların da yeşil sahalarda yaşamaya devam ettiğini gösteriyor. İşte dünya futbolunda ay-yıldızın izini süren, Türk kimliğiyle anılan ya da Türk tarihinden izler taşıyan kulüplerin birbirinden ilginç hikâyeleri…

İçimizdeki İrlandalılar 

Dünya futbolunda Türkiye ile en güçlü bağa sahip kulüplerin başında hiç kuşkusuz İrlanda Liginde yer alan Drogheda United geliyor. Kulübün armasındaki ay-yıldız, 1847 yılında Osmanlı Sultanı Abdülmecid'in Büyük İrlanda Kıtlığı sırasında Drogheda halkına gönderdiği yardım gemilerinin unutulmayan hatırasını yaşatıyor. Bugün kulübün taraftarları kendilerini gururla "The Turks" olarak adlandırıyor. Bordo-mavi renkleriyle Trabzonspor'a benzeyen Drogheda United, 2011 yılında Trabzonspor ile kardeş kulüp ilan edildi. İrlanda futbolunun en özel hikâyelerinden biri olan bu dostluk, iki ülke arasındaki tarihi bağların spor aracılığıyla günümüze taşındığının en güzel örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

İngiltere'nin en eski "Türk" kulübü

1868 yılında kurulan Fordingbridge Turks FC, İngiltere'nin en eski futbol kulüplerinden biri olmasının yanı sıra dünyada "Türk" adını taşıyan en eski kulüplerden biri olarak biliniyor. Kulübün "Turks" adını almasının, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Gazi Osman Paşa'nın Plevne Savunması'ndan duyulan hayranlığa dayandığı kabul ediliyor. Armasındaki ay-yıldız ve "Turks" lakabı, kulübü dünya futbolunda benzersiz bir konuma taşıyor. Bugün amatör liglerde mücadele etmesine rağmen İngiliz futbol tarihinin en ilginç kültürel miraslarından biri olmayı sürdürüyor.

İspanya'da dalgalanan Türk bayrakları 

İspanyol futbolunun köklü kulüplerinden Deportivo La Coruña'nın taraftarları yıllardır "Los Turcos" (Türkler) lakabıyla anılıyor. Bu lakabın, ezeli rakip Celta Vigo ile yaşanan tarihi rekabet sırasında ortaya çıktığı ve zamanla Deportivo taraftarlarınca benimsendiği belirtiliyor. Kulübün tribünlerinde zaman zaman Türk bayrakları görülürken, Türkiye'de özellikle Emre Çolak'ın forma giymesiyle birlikte Deportivo'ya duyulan ilgi daha da arttı. La Coruña'nın "Türkler" lakabı bugün kulübün kimliğinin ilginç parçalarından biri olarak kabul ediliyor.

Los Turcos'un Doğuşu

İspanya'nın en ateşli rekabetlerinden biri olan Galicia Derbisi, yalnızca futboluyla değil, tribün kültürüyle de ülkenin en ilginç hikâyelerinden birini barındırıyor. Bugün Deportivo La Coruña taraftarlarının gururla kullandığı "Los Turcos" (Türkler) lakabı, aslında rakip Celta Vigo taraftarlarının yaptığı alaycı bir yakıştırmadan sonra ortaya çıktı. 1986-87 sezonunda iki ezeli rakip arasında oynanan son iki maçı Celta Vigo 2-0 ve tartışmalı bir penaltı ile 1-0 kazandı. La Liga'nın kapısından dönen Deportivo La Coruña taraftarları ile alay eden Portekiz hayranı Celta taraftarları, zamanında Osmanlı donanmasına yardım eden La Coruñalıları  küçümsemek amacıyla "Turcos" diye anmaya başlar. Bu lakabı araştıran Deportivo taraftarları aslında bunun bir alay ya da hakaret olmadığını fark ederler.   Türklerin güç, cesaret ve kahramanlıklarından etkilenerek lakabı sahiplenmeyi seçerler. Kısa süre içinde tribünlerde Türk bayrakları görülmeye başlar. "Los Turcos" ifadesi artık bir hakaret değil, kulübün kimliğinin önemli bir parçası hâline gelir. Riazor Stadı'ndaki Celta maçında Türk bayrakları açan La Coruña taraftarları kupa maçında ezeli rakiplerini farklı yenince, hep bir ağızdan ''Evet biz Türk gibi güçlüyüz'' diyerek bunu bir gelenek haline getirirler. Artık Riazor Stadı'ndaki her maçta tribünleri dev Türk bayrakları süslüyor.

Osmanlı torunları Şili futbolunda

1920 yılında Şili'ye göç eden Filistinli topluluk tarafından kurulan Club Deportivo Palestino, doğrudan bir Türk kulübü olmasa da Osmanlı İmparatorluğu ile tarihsel bir bağ taşıyor. Kulübü kuran ilk kuşak göçmenlerin önemli bölümü, göç ettiklerinde Osmanlı pasaportuna sahipti. Bugün Şili Birinci Ligi'nin köklü ekiplerinden biri olan Palestino, Filistin kimliğini yaşatan en önemli spor kulüplerinden biri olarak görülüyor. Tarihsel açıdan bakıldığında kulüp, Osmanlı coğrafyasından çıkan göçün futbol dünyasındaki en dikkat çekici örneklerinden biri sayılıyor.

Avrupa'daki Türk göçünün futbol simgesi

1975 yılında Münih'te yaşayan Türk işçileri tarafından kurulan Türkgücü München, Avrupa'daki Türk diasporasının en tanınmış futbol kulüplerinden biri oldu. Uzun yıllar amatör liglerde mücadele ettikten sonra Almanya 3. Ligi'ne kadar yükselen kulüp, binlerce Türk göçmen için yalnızca bir futbol takımı değil, aynı zamanda kimlik ve dayanışmanın sembolü hâline geldi. Kırmızı-beyaz renkleri ve "Türkgücü" adıyla Avrupa futbolunda Türk varlığını temsil etmeyi sürdürüyor.

Berlin'in Türk mahallesinden doğan kulüp

1978 yılında Berlin'deki Türk toplumu tarafından kurulan Türkiyemspor Berlin, Almanya'daki göçmen futbolunun öncü kulüplerinden biri oldu. Bir dönem Almanya Bölgesel Ligi'nde mücadele eden kulüp, sadece sportif başarılarıyla değil, farklı kültürleri bir araya getiren yapısıyla da dikkat çekti. Kulüp bugün de Berlin'deki Türk toplumunun önemli simgelerinden biri olmaya devam ediyor.

Türklerle anılan kulüp

İngiltere'nin köklü kulüplerinden Portsmouth FC'nin logosunda ay-yıldız yer alıyor. Bu Türklerle ilişkilendirilmesine sebep olsa da, kulüp tarihinde logodaki ay-yıldızın Osmanlı ya da Türklerle olan bağına dair net bir bilgi yok. Portsmouth FC'nin logosundaki ay-yıldız, Osmanlı İmparatorluğu'ndan değil, 1194 yılında Kral I. Richard döneminde kullanılmaya başlanan Portsmouth şehrinin tarihî armasından geliyor. Richard, 1191 yılında Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Kıbrıs'ı ele geçirdiğinde Bizans kökenli sekiz köşeli yıldız ve hilal sembolünü benimser. Daha sonra Portsmouth'a verilen armada bu sembol kullanılır. Bu nedenle Portsmouth'un ay-yıldızı, Osmanlı'dan yaklaşık iki yüzyıl daha eskidir.