Çeşitli eğitim kurumlarının kütüphanelerinde 1800'lü yıllar ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına ait ilk basım kitapların zamana yenik düşme tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Yok olmaktan kurtarılmayı bekleyen bu nadide eserler imdadına ise Klasik Ciltleme ve Restorasyon Sanatı yetişiyor. Eğitim kurumları kütüphanelerinin klasik ciltleme sanatçısı ihtiyaçları da had safhaya ulaşmış durumda.
Kadıköy Bostancı Halk Eğitimi Merkezi Müdürü Hülya Narsap ile cilt ustası ve araştırmacı Mustafa Sulu’nun yollarının kesişmesi, kurumda Klasik Ciltleme ve Restorasyon Sanatı kursu açılmasını sağladı.
MUSTAFA SULU
Marmara Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanlığı Restorasyon ve Konservasyon Şube Müdürü olan cilt ustası ve araştırmacı Mustafa Sulu, kursun önemini vurgularken şunları söyledi;
“Kursiyerlerle birebir ilgilenmeyi ve hepsine ayrı ayrı özenli bir şekilde anlatmayı gerektiren bu kursumuz gerçekten çok özel bir kurs. Buradaki çalışmalarımızda kursiyer sayısını çok kısıtlı tutmak zorundayız. Şu anda irtibatta olduğum eğitim kurumları acil olarak klasik ciltleme ve restorasyon ustalarına ihtiyaçları olduğunu, kendilerine bu konuda isimler önermemizi istiyorlar. Yani kursu bitirenlerin bir anlamda da işleri hazır oluyor.”
Mustafa Sulu ciltçilik kursuyla ilgili açıklamalarını şöyle sürdürdü;
“Zamana yenik düşmüş eserleri yeniden bilim dünyasına kazandırmak için gerekli olan çok önemli bir sanatı icra ediyoruz. Yıpranmış eserlerin yeniden bilim dünyasına kazandırmak ve araştırmacıların bu eserlerden faydalanmalarını sağlamak ciltçilik sanatıyla mümkün oluyor. Bu nedenle Bostancı Halk Eğitimi Merkezi olarak restorasyon ve cilt kursu açma gereği duyduk.
Bostancı Halk Eğitimi Merkezi Müdürümüz Hülya Narsap’ın bu sanata önem vermesi sonucu çok başarılı ve gerekli bir kursun açılmasın sağladık. Bu kursun açılmasındaki bir başka faktör de Halk Eğitimi Merkezi Müdürümüz Hülya Narsap’ın Mimar Sinan Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi mezunu olması. Hülya hocama hem cilt sanatı hem de kursiyerlerim adına bir kez daha teşekkür etmek istiyorum.
Benim ciltçilikle ilgili söylediğim bir söz vardır. “İlmin devamı kitapla olur, kitabın devamı ise restorasyon ve cilt ile olur.” Çalışmalarımız hep bu söz doğrultusunda gerçekleşiyor.
Unutulmaya yüz tutmuş bu sanatı yaşatmanın ne katar önemli olduğunu anlatan bir örnek de şudur.
Havalandırmasız odalarda kaldığı için bazı belgelerin, kitapların, defterlerin hava almadıkları için rutubet nedeniyle mantar hastalığına yakalandıklarını görüyor ve bunları kurtarmaya çalışıyoruz. Mantar hastalığından kurtulduktan sonra benim bulduğum bir uygulama olarak kaynatılmış dut yaprağı ile sarartıyoruz böylece eksik olan sayfaları tamamlıyoruz. Böylelikle kitapların orijinal hali bozulmamış oluyor.”
HÜLYA NARSAP
Kadıköy Bostancı Halk Eğitimi Merkezi Müdürü Hülya Narsap ise kursla ilgili şu bilgileri verdi;
“Cilt sanatı tarihi ve özel bir sanat. Saray Sanatı olarak da biliniyor. Kitapları ve el yazmaları ciltleyerek korumak kadar yıpranmış eserlerin restorasyonunu da içeriyor. Bostancı Halk Eğitimi Merkezi’nin ve kursiyerlerimizin bu sanatla tanışması Mustafa Sulu hocamızın sayesinde oldu. Bu ilk kursumuzu Medeniyet Üniversitesi’nde açmamız bu sanata ilgi duyan üniversite öğrencilerinin katılımını sağladı. Aynı zamanda üniversitenin kütüphanesinde bulunan yıpranmış tarihi eserleri de onarma imkanımız oldu. Kursumuza çok üst düzey bir katılım oldu. Üniversite hocalarımız, okul müdürlerimiz, öğretmenler ve üniversite öğrencileri olmak üzere çok elit bir grupla beraberiz. Bu da çalışmalara yansıyor. Mustafa Sulu hocamız Marmara Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanlığı Restorasyon ve Konservasyon Şube Müdürü. Alanında oldukça tecrübeli, bu tecrübesi de eserlere yansıyor. Medeniyet Üniversitesi ile bu iş birliğimiz pek çok kuruma örnek oldu. Şimdiden gelecek kursumuzun talipleri hazır ve gerçekten taleplere cevap vermekte güçlük çekiyoruz.”
Kursiyerlere de kursla ilgili düşüncelerini sorduk. İşte yanıtları;
Esra Tuncer-
Çevre Mühendisi
Milli Saraylar
Başta Mustafa sulu hocamız olmak üzere kursun açılmasına vesile olan kıymetli yöneticilerimize teşekkür ediyorum. Bana yanlızca teknik beceriler değil, aynı zamanda tarihi eserleri yaşatma sorumluluğu kazandırdı . Her bir sayfa, her bir doku geçmişin sessiz tanığı gibiydi ve bu kurs sayesinde onlara gereken özeni göstermek, onları gelecek nesillere aktarma bilinci geliştirdim.
Zeynep Erol Pehlivan
M.Ü. Kütüphanesi -
Nadir Eserler Birimi
İşimiz gereği kimi zaman müzelik malzeme niteliğine haiz eserleri kimi zaman araştırma kaynağı olarak çeşitli eserleri koruma amacıyla bu kıymetli sanata ihtiyaç duyuyoruz. Usta çırak ilişkisi ile nesilden nesile aktarılmış bu kıymetli sanatı öğreniyor olmaktan mutluluk duyuyorum. El becerim ne kadarına yeter bilmiyorum ama elimdeki emanetleri daha iyi koruyabilmek adına yapabileceklerimi öğrenmek bile çok ama çok kıymetli.
Sinem Azade
Medeniyet Üniversitesi Bilgi ve
Belge Yönetimi Bölümü mezunu
Bostancı Halk Eğitim vasıtasıyla başladığım bu sanat kursu bana sonu gelmeyecek bir yolculuktan bahsetti. Bilgi ve belge yöneticisi olarak mesleğim süresince bu sanat kursu elçiliğinde değerli insanları tanımanın verdiği güçten mülhem kitaplarım, bilgi taşıyıcılarım için daha az kaygılanabilirim artık.
Elif Tufan Kırkıl - Marmara Üniversitesi
Kütüphane ve Dok. Daire Başkanlığı,
Yayınevi Şube Müdürlüğü
Yıllardır bir üniversite yayınevinde çalışan bir kütüphaneci olarak, yüzyıllar öncesinden günümüze gelen kitapların sayfa bütünlüklerine ve o filigranlı kağıtların kalitesine hayran kaldım. Cilt kısmında ayrı restorasyon kısmında ayrı keyif aldığım bu kurs bana çok şey kattı. Ciltlemenin bir sanat olduğunu idrak ettiğim bu kursa katılmamıza vesile olanlara çok teşekkür ederim.
Ayşe Ömür Türk Dili
ve Edebiyatı Öğretmeni
2022 - 2023 Eğitim öğretim yılında başlayan ciltçilik serüvenimiz; sevgiyle, samimiyetle, emek ve de daha bir çok hoşluklarla süprizlerle devam etmekte. Bu süreçte kitaplarla olan bağım bir Türk Dili Edebiyatı öğretmeni olarak çok daha derin kopmaz bir anlamla bütünleşti. Kazandığım bu duygu ve duygular beni daha nitelikli kıldığı daha derinleştirdiği ve insani duyarlılığımı artırdığı için memnuniyetim de en üst noktada. Emeği geçen herkese, yöneticilerimize ve kursiyerlerimize de teşekkür ederim.
Editör: Uğur Faruk Yıldız - İsmet Akkoç
