Her Dünya Kupası belirli bir özelliğiyle hatırlanacak. Bu son kupada ise Video Yardımcı Hakem Sistemi kupaya damgasını vurmuş durumda. Size bu yazımda bu ilginç sistemi bir kere daha hatırlatmanın yararı olduğuna inanıyorum.
"Minimum müdahale maksimum fayda" sloganı ile hayata geçirilen Video Yardımcı Hakem Sistemi'nin (VAR) online uygulamasında yayıncı kuruluşun tüm kamera görüntüleri VAR aracına aktarılıyor. Daha sonra ise VAR aracında Video Yardım Hakemi ile birlikte Video Yardımcı Hakem Asistanı (AVAR) görev yapıyor ve müsabaka hakemi ile VAR arasında doğrudan iletişim kuruluyor.
Sisteme göre ya müsabaka hakemi VAR'a 'TV ekran işareti yaparak' bir inceleme istiyor veya da; VAR hakemi, maçın hakemine pozisyonun izlenmesi için tavsiyede bulunyor. İkinci adımda ise VAR hakemi pozisyonu videodan izleyip hakeme tavsiyede bulunması lazım. Üçüncü adımda ise ; müsabaka hakemi ya sahanın kenarında bulunan ekrandan videoyu izleyerek ya da VAR'ın verdiği bilgiyi kabul ederek uygun kararını veriyor. Uygulama gereğince her zaman son kararı müsabaka hakeminin elinde . Eğer ki; ilk karar sadece çok açık şekilde yanlışsa değiştirilmesi şart !
Tabi uygulama esnasında; hakemin kararına etki etmeye yönelik davranışlara da müsamaha gösterilmiyor. Müsabaka hakeminin saha kenarında bulunacak monitörden inceleme yaparken, bu alana girip hakeme müdahale eden futbolcuya ise ihtar veriliyor. Yine bu alana giren takım görevlileri oyun alanı dışına çıkamazken; oyun esnasında VAR incelemesi isteyen oyuncu ihtar alıyor ve takım görevlisi de oyun alanı dışına çıkıyor.
Asıl amacı maçın seyrini değiştiren bariz hatalar için video yardımı alınması olan Video Yardımcı Hakem Sistemi de ancak hakemin bir karar vermesi ya da; ciddi bir olayın gözden kaçması durumunda kullanılabiliyor.
********************************************
Video Yardımcı Hakem Sistemi uygulamaları ise sadece 4 kategorideki olaylarla sınırlı. Peki bu uygulamalar neler diye sorarsanız :
1-Goller: Golden önce golün geçersiz olması için bir ihlalin olup olmadığını bildirmek.
2-Penaltı ve penaltı değil kararları: Verilen veya verilmeyen bir penaltı kararında açık bir hata olmadığını bildirmek.
3-Direkt kırmızı kartlar (2. İhtarlar hariç): Verilen veya verilmeyen bir ihraç kararında açık bir hata olmadığını bildirmek.
4-Yanlış oyuncuya kart gösterilmesi: Hakemin yanlış oyuncuya ihtar veya ihraç vermesi durumunda veya hangi oyuncunun cezalandırılmasının gerektiğini bildirmek.
********************************************
Bu uygulamanın trajik bir örneğini son olarak Almanya –Güney Kore maçında tanık olduk. Maçın 90+3. dakikada kullanılan kornerde, kale sahası içinde önünde bulduğu topu ağlara gönderen Kim Younggwon'un golüyle Güney Kore 1-0’la öne geçti. İlk olarak hakem tarafından ofsayt gerekçesiyle iptal edilen bu gol, daha sonra ise Video Yardımcı Hakem (VAR) vasıtasıyla geçerli sayıldı. Üç dakika sonra bu kez ; Son’un golüyle bir kere daha yıkılan Almanya Fransa'da 16 takımın katılımıyla düzenlenen ve eleme usulüyle gerçekleştirilen 1938 Dünya Kupası'ndan sonra tarihinde ikinci kez ilk turda elenmiş oldu.
