Stratejik ortağımız ve biricik müttefikimiz (!) Amerika, tam da İran’a yaptırımlar uyguladığı bir dönemde PKK elebaşlarından üçünün başına milyon dolarlar koydu. Hayırdır inşallah demekten insan kendisini alamıyor.
Acaba İran’a karşı bir hasmane hareket yapacak da Kürecik ve İncirlik üslerini mi kullanmak istiyor, diye geliyor insanın aklına…
Ambargo kararına karşı İran neler yapabilir?
- Yetiştirdiği illegal veya sınır ötesi güçlerle Amerikan hedeflerine küçük çaplı saldırılar
düzenleyebilir, dar kapasiteli siber saldırılara yönelebilir,
- Bölgedeki 'terör destekçisi' ve ABD yanlısı devletlerden bahsederek Suudi Arabistan’a
karşılık vermek isteyebilir. İran bölgedeki vekil güçleri ve özellikle Yemen’deki Husiler vasıtasıyla Suudi Arabistan ve/veya Birleşik Arap Emirlikleri’ne saldırılar düzenleyebilir. İran’ın mevcut durumda, ordu yetkililerinden gelen açıklamalar doğrultusunda Suudi Arabistan veya bölgedeki müttefiklerinin topraklarını hedef almanın yollarını aradığı ayrıca düşünülebilir.
- Batılı ülkeleri tamamen kendi saflarına çekebilmek için onlara bazı imtiyazlar
sağlayabilir (Nitekim Batılı ülkeler İran’a uygulanan ambargo karşısında İran’ın yanında yer almışlardır.),
- Türkiye dahil ABD karşıtı ülkeleri ambargoyu deldirici faaliyetlerin içine çekmek
isteyebilir. Ancak Türkiye buna ABD’nin uygun göreceği ölçüde cevap verebilir.
Kararlılık gösterisi
ABD, İran’a yaptırım konusunda kararlılığını gösterdi. Bu sadece Trump’un son zamanlarda verdiği demeçlerle ortaya konmuş bir durum değildir. ABD, aylar öncesinden İran halkını karıştırma yöntemleriyle başlattığı çalışmalarını, İran ekonomisi üzerindeki enflasyonist baskı ve İran’ın dış ticaretini engelleme şeklinde sürdürmüş, devleti yönetenleri itibarsızlaştırarak halkı ayaklanma noktasına getirmiştir. Nitekim İran’ın iki üç büyük şehrinde önceki aylarda halk polisle karşı karşıya gelmişti.
ABD bununla yetinecek midir? Elbette hayır! Yaptırım belki de nükleer tesisleri söktürme noktasına kadar gidecektir. Güç kullanır mı? ABD, menfaatleri neyi gerektiriyorsa onu yapacaktır; ama zamanını da kollayacaktır. Bu fırsat kollama İran halkını karşısına almaktan ziyade yönetici kadroyu öne aldığını ima şeklinde olacaktır. Bazı yerlerdeki halk hareketlerinin de yönetici kadroya dönük olduğu ortadadır.
Avrupa’nın büyük ülkeleri İran ile ticaretlerinin süreceği iradesini ortaya koymuş ve ABD karşısında duruş göstermişlerdir. Alman, İngiliz ve Fransız firmaları İran ile yüksek oranda ticaret yapmaktadırlar. Üstüne üstlük Fransız firmaları İran’ın nükleer kapasitesinin arttırılmasında önemli rol de oynamışlardır.
Kaşınacak bölge
İran’ın güneybatısındaki Huzistan eyaleti, stratejik önemde ve hassas konumdadır. Daha öneki yönetimlerin el değiştirmesinde de önemli rol oynamıştır. Bu eyalette yer alan Kerhe, Karun, Marun Dez ve Hindican gibi ülkenin en uzun ve önemli akarsuları üzerinde 17 baraj kurulmuştur.
Bu durum İran’dan Irak’a akan akarsuların tamamen veya kısmen kesilmesine neden olurken bölgedeki göletlerin de kurumasının ve kum fırtınalarını ortaya çıkmasının sebebi olmuştur. Bölgenin bir diğer yapısal sorunu ise ekonomik koşullardır. Bölge; ülkenin en büyük petrol rezervlerinin yanı sıra önemli düzeyde gaz rezervlerine sahiptir.
Böyle olmasına rağmen bölgedeki işsizlik oranı ülkedeki genel işsizlik ortalamasının iki katıdır. Eyaletteki ortalama işsizlik oranı % 25,7 iken Mescid-i Süleyman gibi bazı şehirlerde işsizlik oranı % 43,5 civarındadır.
Sahip olduğu zengin kaynaklarla ülke ekonomisine büyük katkıları olan eyaletin içinde bulunduğu bu durum, bölge insanında ister istemez ayrımcılığa maruz kaldıkları düşüncesinin yerleşmesine neden olmuştur.
Emperyalizmin kaşıyacağı bu özelliklerden gözünü başka yerlere çevirmesi mümkün değildir. Etnik yapı zaten her türlü kışkırtmaya müsaittir. ABD’nin kolay olan işi daha da kolaylaşacaktır. Allah İran’ın yardımcısı olsun.
