Benim kuşağım Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’ndan çıkışının 10’uncu yılında dünyaya gelmiştir. Türkiye’nin çiviyi ve topluiğneyi bile dışarıdan ithal ettiği yıllar. Rahmetli babamın nüfus kâğıdının arkasında “vesika ile un verildi” veya “vesika ile şeker verildi” damgalarına neden olan genel seferberlik yıllarında çekilen yoklukları yansıtan yıllar…
İlkokula gittiğim yıllarda okul ayakkabılarımla top oynamama kızan babamın sözleri… Kışın okul çantamın üzerine oturarak kayak yapmamı istemeyen annemin uyarıları… O zamanlar yokluğun ne olduğunu anlayacak yaşta bulunmadığım için anne ve babama kızıyordum bile…
Yokluklarla başlayan öğrenim hayatı
İlkokulun 4’üncü sınıfına kadar gaz lambasının ışığı altında ders çalıştığım saatleri hatırlıyorum. Uykumun geleceğini anladığı anda annemin bilmece sorarak mahmurluğumu atmaya çalıştığı dakikalarda ucu kırılan kurşun kalemimde bıçakla yeniden uç açmaya çalışırdım. Bu kurşun kalemin boyu 3 cm kısalana kadar elimle yazar, daha da kısaldığında tükenmez kalemin kapağını takarak boyunu uzatırdım.
Saman sarısı hesap defterimi kurşun kalemle kullanır, sene sonunda sayfalarını silerek gelecek yıl için yeniden kullanmak üzere hazırlardım. Defteri temizlemek için üç adet silgiyi de gözden çıkarırdım. Tutumlu olmak öğretilirdi okulda ve evimizde. Çok değil 4-5 sene sonra askeri liseye girdiğimde daha yoğun tasarruf önlemleriyle karşılaşmıştım:
“Lüzumsuz ise söndür!”
Çeşitli kaynaklarda enerji tasarrufu
Çeşitli kaynaklardan topladığım bilgilerle enerji tasarrufu, tüketilen enerji miktarının, üretimdeki miktar ve kaliteyi düşürmeden, ekonomik kalkınmayı ve sosyal refahı engellemeden en aza indirilmesidir. Bir başka şekliyle enerji tasarrufu; gaz, buhar, ısı, hava ve elektrikteki enerji kayıplarını önlemek, çeşitli atıkların geri kazanımı ve değerlendirilmesi veya ileri teknoloji ile üretimi düşürmeden enerji talebini azaltması, gelişmiş endüstriyel süreçler, enerji geri kazanımları gibi etkinliği artırıcı önlemlerin bütünüdür.
Türkiye için büyümek ve güçlü bir ekonomiye sahip olmak yaşamsal bir öneme sahiptir. Büyümek için sanayileşmeye, sanayileşme için ucuz, temiz ve kesintisiz enerjiye, enerji için ise finans, teknoloji ve insan kaynağına ihtiyacımız bulunmaktadır.
Evde yürütülen faaliyetlerde de büyük ölçüde enerji tüketen araçlar kullanılmaktadır. Isınma, aydınlatma, temizlik, kişisel bakım, eğlence, dinlenme ve benzeri faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla aileler enerji kaynaklarını kullanmaktadır. Enerji tasarrufu bir zorunluluk haline gelmiş ve odak merkezine insanı almıştır.
Odak merkezinde insan
Sözün kısası enerji tasarrufu öncelikle bizimle ve evimizde başlıyor. Kullandığımız su, kalorifer yakıtı, doğalgaz, elektrik (tüm elektrikli ev aletlerinin kullanımı) ve aracımızda kullandığımız akaryakıt hep tasarruf edebileceğimiz metalardır.
Aile büyüklerinin evlerdeki tasarruf olaylarını çocuklara öğretmesi son derece önemlidir. Çocukların ders bittikten sonra çalışma odasındaki masa lambasını, bilgisayarını kapatması, uyumadan önce odasının lambasını söndürmesi aileler tarafından takip edilmelidir.
Büyüklere düşen ise, arızalı muslukların tamir ettirilmesi, oda ısısının muhafazası için pencere ve kapı arlıklarının kapatılması ya da tamir ettirilmesi, kalorifer yakıtının hava ısısına uygun şekilde ayarlanması, elektrikli ev aletlerinin bakımlarının düzenli yaptırılması, bina bakımına önem verilerek ısı kaybını önleyici tedbirlerin alınması olmalıdır.
Evlerde yalnızca % 10 oranında enerji tasarrufu yapılarak ülke ekonomisine 132 milyon dolar katkı sağlanabileceği belirtilmiştir.
Bu önlemleri kullandığımız araçlarda da tatbik edebiliriz. Yakıt tasarrufu sağlayacak her uygulamaya yer verilmesi, trafiğin yoğun olduğu istikametlerde kamu vasıtalarının tercih edilmesi, yakın mesafelerde aracın kullanılmaması ülkemizin enerji tasarrufuna katkılarımızın bir bölümüdür.
Enerji ihtiyacımızda bir sınırlama olmamasına rağmen enerji kaynaklarımızın sınırlı olması bizi biraz düşündürmelidir… Enerji tasarrufunun, daha çabuk ve daha ucuza elde edilebilen bir enerji kaynağı olduğu göz ardı edilmemelidir...
Enerji üretiminin ekonomikliğinin yanı sıra çevre dostu, yenilenebilir enerji üretimidir. Ancak bugün herkes tarafından kabul edilen bir gerçek vardır. En az maliyetli enerjinin, verimli kullanım sonucu tasarruf edilen enerji olduğudur.
Ocak ayının ikinci haftası enerji tasarrufu haftasıdır. Bireylerden başlatılacak bir tasarrufun ülke çapında bir tasarrufa dönüşeceğini unutmayalım.
