Bir idam cezası
Üç yıl önce 16 yaşındayken zorla evlendirilen, birçok defa evden kaçmaya çalışan ve kendisine tecavüz eden bir gariban kadın Nura Hüseyin… Sudan Şeriat Mahkemesi tarafından kocasını öldürmekten suçlu bulundu ve idam cezasına çarptırıldı.
Eğitimini tamamlayıp öğretmen olmak isteyen çocuk yaştaki bir kız çocuğu, zorla evlendirilince evden kaçıp teyzesine sığınıyor. Ancak tekrar ailesinin yanına dönmesi için ikna ediliyor. Ailesi de töre gereği kızı kocasına teslim ediyor.
Aradan altı gün geçiyor. Bu süre zarfında genç kadın, kocasının kuzenlerinin kendisini zorla yere yatırdıklarını ve kocasının kendisine tecavüz ettiğini ifade ediyor. Bu duruma dayanamadığı için eline aldığı bir bıçakla kocasına saldırıp öldürdüğünü belirtiyor.
Mahkemenin tavrı
Reuters’in haberine göre Omdurman şehrinde görülen davanın hâkimi, Nura’nın kocasının ailesinin tazminat ödenmesi teklifini reddetmesi üzerine Nura Hüseyin hakkında şeriat mahkemesinin kararını açıklıyor ve kadının asılarak idam edilmesi hükmünü veriyor.
Reuters’a konuşan Afrika Gençlik Hareketi aktivisti Bedir Eldin Salih, "Şeriat kanununa göre kocasının ailesi ya maddi tazminat ya da idam talebinde bulunabilir. Ölümü seçtiler, idam cezası da onaylandı" şeklinde açıklama yapıyor.
“Şimdi Eşitlik” grubunun değerlendirmesi
Mahkemenin kararı bozması için kampanya yürüten insan hakları kuruluşlarından “Şimdi Eşitlik” adlı grup üyesi Yasemin Hasan, BBC’ye yaptığı açıklamada, kararın kendisini şaşırtmadığını söylüyor ve "Sudan çok ataerkil bir yer, toplumsal cinsiyet normları güçlü bir şekilde uygulanıyor" diye beyanda bulunuyor.
Hasan, Sudan’daki duruma ilişkin olarak da, "Burası kız çocuklarının 10 yaşında evlenmesine izin verilen bir yer. Erkekler kadınlar üzerinde yasal hâmilik yapıyor. Kadınlardan dümdüz dar bir çizgide yürümeleri, emirleri çiğnememeleri isteniyor. Nura çok cesur bir kız. Eğitim almak, bu dünyada iyi biri olmak isteyen bir kız. Başına gelenlerin esiri oldu, o bu sistemin kurbanı" oldu diyor.
Nura’ya destek için twitterda #JusticeforNoura (Nura için Adalet) etiketiyle insan hakları savunucuları tarafından kampanyalar düzenleniyor ve mahkeme kararının bozulması çağrısında bulunuluyor?
Sudan nerededir
Sudan, Kuzey Afrika’da Kızıldeniz kıyısında bir ülkedir. Kuzeyinde Mısır, doğusunda Etiyopya bulunur. Başkenti Hartum’dur. Afrika’nın üçüncü büyük ülkesiyken 2011 yılında Kuzey ve Güney Sudan olarak ikiye ayrılmıştır. Bu bölünmeyle ülkenin kuzeyi petrol yataklarından uzaklaşmış ve halk fakirleşmiştir. Güneyde ise çeşitli zenginlikler nedeniyle rant kavgaları sürmektedir.
Devlet Başkanı Ömer el Beşir, Sudan askeri akademisinden 1966’da mezun olmuş ve askeri hiyerarşide generalliğe kadar yükselmiştir. 1989’da seçimle iş başına gelen Başbakan Sadık el Mehdi hükümetini devirerek Ekim 1993’te kendisini iktidara getiren askeri cuntayı dağıtmış, kendisini sivil devlet başkanı ilan etmiştir.
Beşir, 2005’te 21 yıllık iç savaşı sona erdirmek için Sudan Halk Kurtuluş Hareketi lideriyle barış anlaşması imzalamış, Sudan’ın birlik ve bütünlüğünü korumaya çalışmışsa da yoksulluğu ve ülkenin ikiye bölünmesini engelleyememiştir.
Beşir, iktidarının ilk yıllarında, yurt dışındaki dini grupları desteklemiştir 1990 öncesinde Sudan’da üslenmiş olan El Kaide lideri Usame Bin Ladin, ABD’nin tehditleri sonucu ülkeden çıkmak zorunda kalmıştır.
ABD, 1998’de kimyasal silah imal edildiğini iddia ettiği Hartum yakınlarındaki bir ilaç fabrikasını bombalamış, bunun üzerine ABD-Sudan ilişkileri en düşük seviyeye inmiştir.
Darfur sorunu
2003 başlarında, bölgenin Hartum yönetimince ihmal edildiğini öne süren isyancı bir grup hükümet hedeflerine saldırılar düzenlemiştir. İsyancılar, hükümetin Arapları kayırdığı iddiasıyla ayaklanmışlardır. Buna karşılık Cancavid olarak bilinen Arap milisler, Darfurlu çiftçileri topraklarından atmıştır.
Devlet tarafından yönlendirildikleri öne sürülen Cancavidlerin saldırısı sonucu milyonlarca kişinin yakılıp-yıkılmış köylerini terk ettiği ve 2 milyon mültecinin kamplara, 200 bin kadar mültecinin ise komşu Çad’a sığındığı basında sıkça yer bulmuştur.
Sudan lideri Ömer el-Beşir, 4 Mart 2009 tarihinde Savaş Suçları Mahkemesi tarafından Darfur’daki çatışmaların sorumlusu olarak resmen suçlanmıştır. Birleşmiş Milletler’e göre, çatışmalar sırasında 300 bin kişi öldürülmüş ve 2 milyon 700 bin kişi de evlerini terk etmek zorunda kalmıştır.
Yorumlama
Cinayet işleyen gariban bir kızı idama mahkûm eden Sudan adalet sistemi, kitlelerin ölümüne sebep olan bir lideri göremiyor. Tıpkı Suudi Arabistan’da olduğu gibi… Yüce dinimiz bu ve benzeri uygulamalar yüzünden devamlı küçük düşürülüyor.
İnsan yarın mahkeme-i kübrada nasıl hesap vereceğini düşününce işin içinden çıkılacak gibi olmadığını daha iyi anlıyor. Hak gaspından, katilden, cinayetten hatta gönül kırmaktan Yaradan hepimizi korusun!
