Türkiye’de sinema sanatının toplum nezdinde içselleşmesinin, bu kadar benimsenmesinde Yeşilçam emekçilerinin çok büyük payı var. Ancak Yeşilçam’ın perde arkasında Yeşilçam’ı uzun yıllar ayakta tutan set emekçilerinin, oyuncuların da halen çözülememiş bazı sorunları olduğunu biliyoruz.
Yeşilçam’a Gönül Verenler Derneği Başkanı Muharrem Erdemir’le yaptığımız röportajımızı yakın bir dönemde yayınlamıştık. Erdemir’in ve sohbet ettiğimiz değerli oyuncuların özellikle altını çizdikleri iki önemli sorun göze çarpıyor.
Birincisi; 70 seneden beri var olan bir problem olan telif hakları. Mesela yurt dışında uzun yıllar çalışan bir sanatçımız yazdığı ve yurtdışında yayımlanan radyo tiyatrolarından bugün dahi telif aldığını, bir başkası da Mısır’da oynadığı filmlerden ötürü Mısır’dan kendisine telif hakkı geldiğini ifade etti. 1995 ve daha sonraki tarihli filmler haricinde televizyonlarda birçoğunuzun tekrar tekrar bayılarak izledikleri filmlerin haklarının ödenmemesinin kendileri ve ailelerinin daha iyi koşullarda yaşaması için gerekli olduğunun altını çiziyorlar.
Dernek başkanı Muharrem Erdemir röportajımızda : “Bu konu bizler için de; kapamamış bir yara ve herkesin hakkı var. O dönemde çekilen ve şimdilerde televizyonda oynanan filmler bunlar. Ki; çatır çatır yayınlıyorlar. Hiçbir sanatçının telif hakkı verilmiş değil. Onun için devlete gerekli başvurularımızı yapıp; konuyu dikkatle takip ediyoruz.” derken konunun çözülmesi gerektiğinin altını çiziyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da telif hakları kanununun hazırlık aşamasının büyük ölçüde bittiğini ifade etmekte. Bu yasanın çıkmasını bekliyoruz.
Sinema emekçilerinin vurguladıkları ikinci konu da; daha iyi koşullarda yaşamak için gerekli olan sigorta haklarından henüz yararlanamadıklarına dair şikâyetler almamız yönünde oldu.
Bu konuya kısaca özetlersek; 1977’deki Yeşilçam oyuncularının yaptığı Ankara’ya yaptığı ünlü yürüyüşün bir önemli sonucu da sanatçıların emekliğiyle ilgiliydi. Borçlanma konusunda kamuoyu desteğinin de etkisiyle sanatçıların sosyal güvenliklerine ve hizmet borçlanmalarına ilişkin 2167 sayılı Kanun(1978’de çıkan ilk kanun) 2959 sayılı Kanun, 3395 sayılı Kanun, 4056 sayılı Kanun çıkartılmış, 6111 sayılı Kanunun ile 5510 sayılı Kanununda yapılan düzenleme ile EK/6 maddesi ile Sanatçılara sigortalı olma sahası genişletilmiştir. Sanata gönül ve emek veren çalışanların Sosyal Güvenlikleri yıllardır ihmal edildiği için bir çoğu emekli olamamış, günleri ve kazançları eksik yatırılmış dahası bir kısmı da maaşlarını alamadan vefat etmiştir. Sohbetimizde; sinema emekçilerinin ve sanatçılarımızın yeni bir kanunla yapılacak olan yasal düzenleme ile geriye dönük Sanatçı Borçlanması verilmesi istenmektedir. Böylelikle henüz yararlanamayan ve gerçek sanatçılarımızın içinde emekli olamayanların önündeki engeller kalkacak. Her iki konuda da çıkacak ; yasalar sanata emek ve değer veren çok sayıda gerçek sanatçılarımızı rahatlatacak!
İki değerli isimi peş peşe kaybettik. Ünlü tarihçilerimizden Prof.Dr Kemal Karpat ve Yeşilçam’ın unutulmaz aktörlerinden Aytaç Arman’a Allah’tan rahmet ailelerine ve sevenlerine baş sağlığı dileklerimi iletiyorum.
