Lâle Devri (1718-1730), Boğaziçi’nin "âbâd" (bayındır, kutlu, mutlu, neşeli) olduğu bir dönemdir. Yapılan sahilsarayların adı hep âbâd ekiyle bitmiştir. Önce Haliç’in sonu olan Kâğıthane’de 170 kasır yapılmış ve hepsine ayrı ayrı isimler verilmiş ve bu geniş alanın tümüne de Sadâbâd denilmiştir.
Padişah III. Ahmed için yapılan sarayın ismi de Sa’dâbâd idi. Beykoz ilçesi sınırları içinde Çubuklu’da Feyzâbâd, Kanlıca’da Mihrâbâd ve Mehtabiye Kasırları inşa edilmiştir.
Kasırlara geliş
Padişahlar, özellikle Boğaz’da saltanat kayıklarıyla geziye çıktıklarında kalelerden selamlama amacıyla top atışı yapılırmış. Ayrıca hareminden hanımlarla çıktığında da kasırlara gidermiş. Anadolu Hisarı’nda Feyzabad denilen mesireye gelmesi mukarrer (kararlaştırılmış) olduğu günden önce Boğazkesen Kalesi Dizdarı Mehmet Rasih, Padişah’ın geçişi sırasında atılmak üzere barut tahsis edilmesi konusunda yazı yazmış.
Sonraki yıllarda da değişik padişahlar tarafından geziler tekrarlanmıştır. Hatta Sultan Abdülaziz, Beykoz Kasrı’nda İngiltere Kraliçesi’ni ağırlamıştır.
Ağustos 1793 (1208 senesi Muharrem ayı)’te Padişah’ın Mirabad (Mihrabad)’da, Çinili Köşk’e, Şemsipaşa’ya, Balta Limanı’na, Kâğıthane’ye, Göksu’ya, Levend Çiftliği’ne, Mustafapaşa Köşkü’ne gitmiş. Hem bu gidişlerde hem de cuma namazı çıkışlarında ihsan-ı şahaneler (bahşiş dağıtmış.
18’inci yüzyılda
Padişahların kasırlara her gelişinde binanın sorumlusu tarafından ihtiyaçlar arz edilirmiş (bugünün deyimiyle brifingverilirmiş). Örneğin: Mayıs 1793’te (1207 senesi Şevval ayı) Beşiktaş Sahil Sarayı ve IV. Kadın Efendi odasının, yatakhanedeki üç maksure ve mehtabiyenin, büyük sofaya bakan köşkün, Valide Sultan odalarının ve Maçka Sarayı abdest odasının tefrişi ilgililerce not alınmış.
Küçüksu ve Küçükçamlıca’da biniş alanları, Bebek, Kadıköy ve Harem İskeleleri, Büyükçamlıca’da Valide Sultan bahçesi, Mirahor Kasrı ve Kâğıthane’ de Mehtabiye’nin mermer döşemelerinin tamiratı için gerekli masraf tutarı Esseyyid Hayrullah mührüyle Padişah’a sunulmuştur.
Varidat (varlıklar) husumetler (düşmanlıklar) yaratmış
Beykoz Sultaniye Çayırı, Kanuni Sultan Süleyman devrinde (1520-1566) adını duyurmakla öne çıkmış, İncirköy’de imar faaliyetinin başlamasına vesile olmuştur. Bu bölge, yapılan şenliklerle göz kamaştırmaya başlamış hatta uzunca bir süre bazı sefainin (gemilerin) Burunbahçe açıklarından başlayarak Sultaniye ve Beykoz önlerine kadar dağılmış ve kılıç balığı avı için bu bölgelerde demirlemişler.
Geçimini balıkçılıkla sağlayan İncirköy balıkçı esnafından 11 kişi, verdikleri dilekçede rastgele demirleyen sefineler nedeniyle ağlarını atamadıklarını belirtmiş ve mezkûr (adı geçen) sefinelerin bulundukları yerlerden kaldırılmasını istemişlerdir (Bahriye).
Benzer anlaşmazlıklar
Diğer anlaşmazlık ve husumetler de benzer şekilde ortaya çıkmıştır. Valide Sultan Başağası Cevher Ağa’nın Beykoz kazası Kılıçlı karyesinde (köy) sahibi olduğu Çavuşlu Çiftliği ile Şile kazası dahilindeki Yeni Çiftlik sahibi Annabent Biruhi arasında hudut münazaası tahaddüs etmiş (ortaya çıkmış.
Meselenin halli için Şeyhülislam Ömer Hüsameddin Efendi, müvella (görevlendirilen) nasb olunmuş (tayin edilmiş). Osman Efendi’nin bu meseleyi Hariciye ve Evkaf Nezaretlerinden ve defterhaneden terfik edilecek memurlarla ve tarafeynin (her iki tarafın) göndereceği kimselerin huzuruyla tetkik ve halletmesi hükmü verilmiş. g.tt
Maliye Nazır-ı sabıkı (eski) Nafiz Paşa’nın hafidi (erkek torun) Hikmet Fethullah Bey’in Beykoz kazası Kılıçlı karyesinde (köy) Çavuşlu Çiftliği muzafatından (bölümlerinden) bir arazisi vardır. Paşa, buraya maa-aile (ailece) sahiptir. Arazilerine bir müdahale yapılması üzerine Bakanlığa dilekçe vermiş.
Yapılan incelemede Beykoz kazası Kılıçlı köyünde bulunan Çavuşlu Çiftliği muzafatından arazi parçasıyla ilgili ihtilâfın 30 yıldan beri sürmekte olduğu ve dolayısıyla konunun mahkemece halledilmesi gerektiği kendisine bildirilmiştir (Meclis-i Mebusan).
