Yine yukarıda değindiğim ağır ticari yaptırımlar bahse konu adli para cezasının yanında ek olarak mahkemece hükmolunabilecek yaptırımlardır. Şöyle ki Çek Kanunu’nun 5. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca mahkemece hükmedilen adli para cezasının yanı sıra karşılıksızdır işlemine tabi tutulan çekin ait olduğu çek hesabının sahibi borçlu hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilebilecektir. Hatta o kadar ki hakkında çek düzenleme ve çek hesabı kullanma yasağı kararı verilen kişi elinde bulunan çek yapraklarını da ait olduğu bankalara iade etmek zorunda kalacaktır ve bu da hâlihazırda tacir olan bir kişinin bütün ticari hayatını etkileyebilecek ağırlıkta bir yaptırımdır. Bu nedenle 5941 sayılı Çek Kanunu’nun getirmiş olduğu yeni hükümlerle birlikte ülkemizde karşılıksız çek tanzim edilme oranları çok daha aşağı seviyelere çekilmiş, çekin ticari hayattaki itibarı ve güveni yeniden sağlanmıştır. Tüm bu yaptırımların yanı sıra hakkında adli para cezasına hükmedilen borçlunun devam eden süreçte verilen adli para cezasını ödememesi durumunda ise bu adli para cezası Çek Kanunu’nun 5. Maddesinin 11. Fıkrası uyarınca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin uygulanması hakkında kanunun 106. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamuya yararlı bir işte çalıştırılma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilmektedir ve böylelikle çekin karşılığını ödemeyen borçlu ticari hayatında uğramış olduğu yaptırımların yanı sıra özgürlüğünü bağlayıcı bir ceza ile de karşı karşıya kalarak tüm hayatını olumsuz anlamda etkilemektedir.
Tüm bunların yanı sıra karşılıksız çek düzenleme suçu açısından 5941 sayılı Çek Kanunu’nun öngördüğü önem arz eden düzenlemelerden biri de 6. Maddede düzenlenen etkin pişmanlık hükümleridir. Buna göre karşılıksız kalan çek bedelini, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticarî işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında; soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından davanın düşmesine, mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Yani kanun, hüküm kesinleştikten sonra dahi mevcut borcu faizi ile birlikte ödemekle kişi hakkında verilen ceza hükmünün düşeceğini düzenlemektedir. Bu düzenleme ile de bir kez daha görülmekte ki yapılan değişiklikler ile hedeflenen temel gaye kişiyi cezalandırmaktan daha çok piyasada bulunan çeklerin ödenirliğini arttırarak ticari yaşamda çeke duyulan güvenin arttırılmasını sağlamaktır.”
Yine yukarıda değindiğim ağır ticari yaptırımlar bahse konu adli para cezasının yanında ek olarak mahkemece hükmolunabilecek yaptırımlardır. Şöyle ki Çek Kanunu’nun 5. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca mahkemece hükmedilen adli para cezasının yanı sıra karşılıksızdır işlemine tabi tutulan çekin ait olduğu çek hesabının sahibi borçlu hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilebilecektir. Hatta o kadar ki hakkında çek düzenleme ve çek hesabı kullanma yasağı kararı verilen kişi elinde bulunan çek yapraklarını da ait olduğu bankalara iade etmek zorunda kalacaktır ve bu da hâlihazırda tacir olan bir kişinin bütün ticari hayatını etkileyebilecek ağırlıkta bir yaptırımdır. Bu nedenle 5941 sayılı Çek Kanunu’nun getirmiş olduğu yeni hükümlerle birlikte ülkemizde karşılıksız çek tanzim edilme oranları çok daha aşağı seviyelere çekilmiş, çekin ticari hayattaki itibarı ve güveni yeniden sağlanmıştır. Tüm bu yaptırımların yanı sıra hakkında adli para cezasına hükmedilen borçlunun devam eden süreçte verilen adli para cezasını ödememesi durumunda ise bu adli para cezası Çek Kanunu’nun 5. Maddesinin 11. Fıkrası uyarınca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin uygulanması hakkında kanunun 106. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamuya yararlı bir işte çalıştırılma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilmektedir ve böylelikle çekin karşılığını ödemeyen borçlu ticari hayatında uğramış olduğu yaptırımların yanı sıra özgürlüğünü bağlayıcı bir ceza ile de karşı karşıya kalarak tüm hayatını olumsuz anlamda etkilemektedir. Tüm bunların yanı sıra karşılıksız çek düzenleme suçu açısından 5941 sayılı Çek Kanunu’nun öngördüğü önem arz eden düzenlemelerden biri de 6. Maddede düzenlenen etkin pişmanlık hükümleridir. Buna göre karşılıksız kalan çek bedelini, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticarî işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında; soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından davanın düşmesine, mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Yani kanun, hüküm kesinleştikten sonra dahi mevcut borcu faizi ile birlikte ödemekle kişi hakkında verilen ceza hükmünün düşeceğini düzenlemektedir. Bu düzenleme ile de bir kez daha görülmekte ki yapılan değişiklikler ile hedeflenen temel gaye kişiyi cezalandırmaktan daha çok piyasada bulunan çeklerin ödenirliğini arttırarak ticari yaşamda çeke duyulan güvenin arttırılmasını sağlamaktır.” Çek ödenemediği zaman ülkemizdeki hukuksal süreç avukat kardeşim Mustafa Zorbozan’ın da yazısında belirttiği üzere aynen bu şekilde işlemektedir. 5941 sayılı Çek Kanunu ile getirilen düzenlemelerle amaçlanan kişinin cezalandırılması değil, çeklerin ödenebilmesini ve çeke olan güvenin artmasıdır. Hiçbir okurumuzun böyle durumlarla karşı karşıya gelmemesini temenni ederim.Çek ödenemediği zaman ülkemizdeki hukuksal süreç avukat kardeşim Mustafa Zorbozan’ın da yazısında belirttiği üzere aynen bu şekilde işlemektedir. 5941 sayılı Çek Kanunu ile getirilen düzenlemelerle amaçlanan kişinin cezalandırılması değil, çeklerin ödenebilmesini ve çeke olan güvenin artmasıdır. Hiçbir okurumuzun böyle durumlarla karşı karşıya gelmemesini temenni ederim.
