Önemli olan yerler
….. yılında inşasına lüzum görülen kale ahırlarının keşfine, malzeme ikmaline ve inşasına Mimar Halifesi Mehmed Efendi, Mühendis Ali Bey, Hasan Efendi ve Buhar kalfası memur edilmişler.[1]
Budun’da gediğinden feragat eden Mimar Nâibi Timur’un yerine Mustafa oğlu İskender iyi ahlâklı diye aday gösterilince yerel yönetim tarafından görevlendirilmiş ve İstanbul’a bilgi verilmiş.
Yapılan araştırma sonunda kişinin ehliyetli olup olmadığının belirtilmediği ve o bölgede mimarlık liyakati olan kişinin bulunup bulunmadığı soruşturulmadan gediğinin bile tahsis edildiği tespit edilmiş. Budun bölgesinde ehliyetli bir mimar ortaya çıkarsa Mustafa oğlu İskender’e verilen gediğin geri alınacağı belirtilmiş.[2]
Ahşap işleri ve duvarlar
Maraş, Kars, Antep, Andırın, Güvercinlik ve Hısn-ı Mansur kazalarından Basra mühimmi (önemli işler) için gemi ağacı kesilmesi ve Birecik’e nakli sırasında bu işle görevli mimar ve diğer görevlilerin değişik adlar altında halktan para aldıkları ve halka zulmettikleri şikâyet edilmiş. Şikâyetlerin araştırılması, haksızlığa uğrayanlar varsa haklarının iadesi ve suçluların bildirilmesi emredilmiş.[3]
İçil (İçel)’de bir kale yaptırılmak istenmiş. Kaleden başka bir de kule yaptırılma zorunluluğu için Magosa’dan mimar getirilerek keşif yaptırılması, duvar yüksekliğinin 10 zira olması ve halkın yaylaya çıkmadan önce bu işin bitirilmesi istenmiş.[4]
Özellik arz eden yerlere önem verilmiş ve hassa mimarları görevlendirilmiş. Bunlardan birisi de Ayasofya ile ilgilidir. Mektup göndererek Ayasofya’nın tamire muhtaç olan yerlerinin tamiri ve tahta minarenin tuğladan yapılması istenmiş.
Ayasofya mütevelli heyetine ve hassa mimarlardan mimar üstad Mehmed’e gönderilen hükümde minarenin çıkılacak yerinin ve sair yerlerin kiremit ve diriz (derz) tamirlerinin yapılması belirtilmiş.[5]
Osmanlı ordusunda topçuluğun gelişmesi sonucu mimarların görevlerinde de artış ve çeşitlilik görülmeye başlamıştır. Hatta ihtisaslaşma da diyebiliriz buna…
Yeni görevlendirmeler
Bender Kalesi’nde bulunan top kundaklarına demir konulması ve kale dışındaki duvar ıskarpasından yüzleme parçasıyla sair yerlerin tamiri işlerinde müstahdem memur ile Mimar Halifesi Mehmed Emin Ağa görevlendirilmişler.[6]
Payitahta uzak kalelerin inşa, onarım ve silah mevzileri konusunda dikkatli davranan Osmanlı yönetimi buralarda yapılacak işler için de hassa mimarlarını görevlendirmiş ve göndermiştir.
Kandiye Kalesi’nin dört tarafındaki top sepetleri ve kundakları ile kalenin tamire muhtaç diğer yerleri Hassa Mimar Hulefasından Hacı Abdullah Halife’nin keşfine ve tamirine bırakılmıştır.[7]
[1] Aynı evrak
[2] BOA H 07.06.975, Gömlek: 511, Dosya: 7
[3] BOA H 10.11.978, Gömlek: 431, Dosya: 12, Fon: A.DVNS. MHM .d
[4] BOA H 17.10.979, Gömlek: 271, Dosya: 18, Fon: A.DVN. SMHM. d
[5] BOA H 16.12.980, Gömlek: 615, Dosya: 21,
[6] BOA H 16.12.980, Gömlek: 615, Dosya:21
[7] BOA H 28.02.1190 Gömlek: 38 563 Dosya: 896, Fon: C. As.
