Son zamanlarda plastik poşetlerin parayla kullanımıyla ilgili çeşitli tartışmalar görüyoruz. Halbuki; plastik ürünler sanıldığı gibi masum olmadıkları gibi, zararları da bilim insanlarınca kanıtlanmış. Plastiklerin zararlarını internette elime gecen bir raporla daha fazla gördüm. Öncelikle; dünyada her yıl 450 milyar metreküp arıtılmamış ya da kısmen arıtılmış çöp ile endüstriyel ve tarımsal atık denize bırakılıyor.
Avrupa’da sahiller ve denizlerde en sık karşılaşılan 10 tür tek kullanımlık plastik ürünün (plastik kulak çubuğu, plastik çatal-bıçak, tabak, pipet, içecek karıştırma çubukları, poşetler ve balon) ve terk veya kaybedilmiş balık av malzemelerinin azaltılması için çok sayıda kurallar konuldu.
Değerli okuyucularım; denizde rastlanan çöplerin 80’den fazlası plastik maddeler olmakla birlikte arasında balık ve deniz kabukluları da olmak üzere deniz canlılarının vücutları içinde bile plastik artıklara rastlanmaktadır. Bu da aynı zamanda plastiğin, insanların tükettiği gıda zincirine girdiği anlamına gelmektedir.
Çevre Mühendisleri Odası’nın 2018 raporuna göre ise durum gerçekten vahim! Ege, Marmara ve İç Anadolu bölgelerindeki dere ve göllerin neredeyse tamamının kirli olduğunun altı çizilen raporda, Türkiye’de yılda 8 buçuk milyon plastik tüketildiği belirtiliyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporunda, sağlıksız ve kirli bir çevrenin her yıl 1,7 milyon çocuğun hayatını kaybetmesine yol açtığı açıklandı. Türkiye’de çevre kirliliği her yıl yaklaşık 42 bin insanın erken ölümüne sebep oluyor.
Plastikler doğada hazır bulunmaz, doğadaki elementlere insan tarafından belli bir sıcaklık ve basınç altında, katalizör kullanılarak monomerlerin reaksiyona sokulması ile elde edilir. Plastikler petrol rafinerilerinde kullanılan ham petrolün işlenmesi sonucu arta kalan malzemelerden elde edilir.
Yapılan araştırmalara göre dünyadaki petrolün sadece % 4 lük bir kısmı plastik üretimi için kullanılmaktadır. Bazen kauçuk ve benzeri öbür doğal ürünler plastik tanımına sokulmakla birlikte, modern tanımlama da plastiklerin dışında tutulur. Reçineler ile plastikler arasındaki ayrımı yapmak da zordur. Yapay malzemelerin çoğu hem reçine, hem de plastik olarak adlandırılabilir. Plastik maddeler hafif, ucuz, kolay işlenebilir ve çok farklı kullanım alanına sahip olmaları nedeniyle günümüzde en önemli ticarî malzemeler olmuşlardır. Günlük hayatta çok büyük miktarlarda plâstik madde kullanılmaktadır.
