Diplomasi
Dünya devletleri geçmişte birbirleriyle çatışmış olsalar da bugün birbirleriyle iyi geçinme düzenini kurmuşlardır. Bu düzenin sağlanmasında diplomasi ön planda gelir.
Diplomasi, güler yüzlü karşılama, ağırlama ve nazik uğurlamalar ritueli olmasına rağmen başlangıçta ulusal çıkarları gizler. Bu çıkarlar belli bir süre sonra ön planda yerini almaya başlar.
Ülkelerin birbirleriyle yaptıkları iktisadi, ticari, askeri ve sosyal nitelikli anlaşmalar, alt kadrolarca başlatılan uzun süreli hazırlık çalışmalarından geçerek son şeklini bulur. Taraf ülkelerin ilgili organlarınca onaylanır ve yürürlüğe girer.
İktidarlar bağlı oldukları pakt, uluslararası kuruluş, müttefik veya (stratejik) ortaklarının tahdidine, kötü muamelesine maruz kalırlarsa anlaşmaları askıya alabilir, revize edebilir veya bozabilirler.
İspanya ile ilişkilerimiz
İspanya ile ilişkilerimiz, Kanuni Sultan Süleyman zamanından itibaren daha ziyade Akdeniz’de meyana gelen küçük çaplı faaliyetlerle başlamıştır. Bunlar da korsanlık, imtiyaz, geçit ve müsaadelerle ilgilidir.
Ülkemiz ile İspanya arasındaki siyasi ilişkiler barış, dostluk ve ticaret konularını kapsayan taslağın İspanya Büyükelçisi tarafından 1783 yılında onaylanmak üzere Osmanlı padişahına sunulmasıyla resmiyet kazanmıştır.
İstanbul’daki İspanyol Elçiliği de faaliyetlerine aynı tarihte başlamıştır. Madrid’deki Türk Elçiliği ise 1857’de faaliyete geçmiştir. Türkiye ve İspanya arasındaki diplomatik ilişkiler, 1 Ocak 1951 tarihinden itibaren büyükelçilik seviyesine yükseltilmiştir.
Türkiye-İspanya ilişkileri, 1980’lerin ortalarından itibaren İspanya’nın NATO’ya ve AB’ye katılması, Türkiye’de parlamenter demokrasiye dönülmesi ve her iki ülkenin de dış pazarlara açılma ve liberalizasyona öncelik veren benzer iktisadi politikalar uygulamaları sonucu canlanmaya başlamıştır. İki ülke, 16 Nisan 1989 tarihli Dostluk Antlaşması ile daha yoğun ilişkilere girmişlerdir.
Tarihte iki ülkenin yaşadıkları
1. HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=21097014&Hash=4E3B3244EA37C70D4F0195108B23D5596E30443385767C1B91EE0E8BA558520B&A=2&Mi=0" \t "_blank" İspanya Devleti Askeri Müdürü Şövalye Tarvata bazı kışla ve hastaneleri gezmek istediğinden yanına uygun birisinin refakatçi verilmesi talimatı verilmiştir. (H 29.11.1262, A. TŞF., 2, 59)
2.Osmanlı Devleti HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=20215978&Hash=DCDE8FC2BF24141F28F5C9571DEB4C38AC69C7AA053DE117602FC86388859FA6&A=2&Mi=0" \t "_blank" İspanya’da yaşanan sel felâketi nedeniyle felâketzedelere ihsanda bulunmuş. Bu dostane harekete karşı İspanya kralı teşekkür etmişler. (H 25.02.1297, YPRK. EŞA. 2, 6)
3. HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=21762252&Hash=6C9E9443192C26780E300DDE487368FB2A918E7ADCA0AD60363FB48036E494C0&A=2&Mi=0" \t "_blank" Avrupa’da hükmünü kaybeden kolera salgınının tamamen önlenip önlenemediğinin sefaretlerden istifsarına (açıklama istenmesine) cevaben İtalya, İspanya, Fransa ve Yunanistan’da tamamen ortadan kalktığının bildirilmesi üzerine Osmanlı Devleti’nin önceden almış olduğu karantina tedbirlerinin kaldırılmasının uygun görüldüğü belirtilmiş. (H-22-04-1302, MV, 1, 22)
4.19.10.1302 tarihinde koleradan vefat edenler olduğu açıklaması yapılmış. HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=21762544&Hash=EE8C178CA28B092313E4D32DAF32976713A0004366666E32E245286F2672AC40&A=2&Mi=0" \t "_blank" İspanya ve Marsilya’da kolera illeti ortaya çıkınca devlet, Memâlik-i Şahane’yi muhafaza için Daire-i Sıhhiye’ce karantina müddetinin uzatılması kararı alınmasını istemiş; ancak karar Meclis-i Sıhhiye tarafından reddedilmiştir. (2 sayfa - H 22.11.1302, MV, 4, 93)
5.Ertesi yıl 30.03.1303 tarihinde İspanya’da kolera salgını yine tekrarlamış, vaka, 17.12. 1307 tarihinde bir kez daha görülmüş.
6. HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=20707148&Hash=3D0B3E0722B0FEE0BA1BEAC4A3AD6FDEBFAB4C3404ED83B809039C3445453490&A=2&Mi=0" \t "_blank" Devlet-i Aliyye, Avusturya Macaristan, İspanya, İtalya, İngiltere, Fransa devletleri arasında Venedik’te toplanan Sıhhiye Kongresi’nde, İtalya ve İngiltere’nin entrika çevirdikleri kanaati ortaya çıkmış. (H 15.07.1309, YPR. SH. 3, 53)
7. HYPERLINK "https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/eSatis/OnIzlemeVeSiparisAyarlama.aspx?ItemId=20707195&Hash=E208CBC870273E90A4127EDDD8D15EA31E7F877666796B53CF32BBD06C1BDD75&A=2&Mi=0" \t "_blank" Kolera dolayısıyla Marsilya, İtalya, Avusturya, İspanya, Barcelona ve Mısır’dan gelenlerin iyice muayene edilip karantinaya alınmaları emredilmiş. (H 28.12.1310, Y. PRK. SH)
