Suriye’de olayların başlamasını Mart 2011 kabul edersek Ankara, Eylül 2011’e kadar Şam’ı reform yapmaya ikna etmeye çalışmıştır. Hatta siyasal reformları uygulamaya koyması halinde Beşar Esad’a ekonomik ve siyasal destek vereceğini de belirtmiştir. Arap Baharı’nın yarattığı atmosfer, Esad’ın gideceği korkusuna kapılmasına yol açmıştır. Bu korku, onun daha fazla şiddete yönelerek olayları bastırma yöntemini seçmesiyle hem sürecin uzatmasına hem de çözümün tıkanmasına neden olmuştur.
Asırlık proje hayata geçiyor
Rusya’nın Akdeniz’e inme politikası bu sırada yeşermeye başlamış ve Esad’ı desteklemesi karşılığında Suriye sahillerinde kısmen var olan deniz üslerini geliştirmeyi, sonraki dönemde ise hava unsurlarını da konuşlandırarak hava üssü elde etmeyi başarmıştır. İki satıra sığdırılacak kadar kısa olan bu olay 15-16 yılda bugünkü hale gelmiştir. Kobani kuşatmasının, PYD’nin ABD ile yakınlaşmasına ve her türlü yardım için ona yaslanmasına neden olduğunu söylemek mümkündür. PYD’ye eski model hafif silah yardımı ve eğitim desteğiyle başlayan bu ilgi, bugün tanksavar, uçaksavar, ağır silah ve zırhlı araçların verildiği, terör örgütü PYD’nin müttefik kabul edildiği bir sürece uzanmıştır.
Başlangıçtaki hedef ve ilkeler
ABD’nin başlangıçtaki amacı, Esad’sız bir Suriye yaratmaktı. Ne var ki, büyük oranda göç hadisesinin yaşanması, Akdeniz mezarlığından çığlıkların dünyaya yayılması ve Avrupa sınır kapılarında hakaret, darp ve insanlık dışı davranışların görülmesi sürecin uzamasına ve küresel bir boyut almasına neden olmuştur. Ateşli bir taraftar görünümüyle Rusya’nın sahaya girmesi ABD’yi Esad ile uğraşmaktan vaz geçirmiştir. ABD’nin Suriye politikası bu yöne evrilince PYD de bu politikaya uygun olarak Kobani savunmasının ötesinde daha geniş hedefli stratejiye yönelmiştir. Bugün için Suriye konusunda İran, Irak, İsrail, Türkiye, AB, ABD, Rusya hatta Çin müdahil durumuna girmişler ve kendilerine göre yeni politikalar üretmişlerdir. Bu ülkelerden Rusya, Suriye’nin bağrına girmiş ve çözüm için vaz geçilmez ülke olduğunu göstermiştir. Yani hedefin büyümesi ve bölgesel politikanın küresel politikaya dönüşmesi katılımcı sayısının da artmasına neden olmuştur.
Bugünkü duruma gelirsek
Suriye ordusu doğuya ilerlerken Irak’taki Haşdi Şabi (Halk Seferberlik) kuvvetleri de batı sınırına ulaşmış durumda… Bu durum operasyon hazırlıklarını sürdüren ABD’yi ve müttefiki (!) YPG’yi rahatsız etmektedir. IŞİD’e karşı müttefikiyle birlikte müşterek operasyon planlayan ABD, basına yansıyan haberlere göre YPG’yi önemli oranda silahla donatmıştır. Koca bir Körfez Harekâtı’nı icra ettikten sonra ağırlıklı olarak Irak topraklarından çekilmenin yarattığı boşluğun Irak’ın geleceğinde kaymalar yarattığını gören ABD, Rusya’nın Suriye’ye yerleşmesi karşısında Suriye’yi kendi haline bırakmanın petrol zengini Irak üzerinde de yeni etkiler yaratacağını düşünerek müdahale etmeye karar vermiştir.
Hedef saptırma
Bu nedenle ABD tarafından ortaya atılan “Güvenli bölgeler kurma” fikrinin pek de Suriye’nin hayrı için ortaya atılmış bir öneri ve uygulama olmadığı açıktır. Parçalanmak ve parçalanmamak arasında gidip gelen Suriye’nin topraklarından bir bölümünden ve nimetlerinden pay kapmak herhalde akla gelen “cin”ce bir fikir olsa gerek… Başlangıçtan beri güney sınırlarımızın hemen ötesinden başlayıp derinliği fazla olmayan koridorların biraz daha güneye itilmesi ve koridorların genişletilmesi bu anlayışın göstergesidir. Koridorlar bölgesi de pek tabii ki Kürt varlığının olduğu bölgelerdir. Elbette Kürt unsurlarla işbirliği yapmayı gerektirecektir.
Üçlü ittifak arayışı
Suriye topraklarında operasyon hazırlıklarını sürdüren ABD Rusya ile anlaşmış, NATO mensubu olan Türkiye’yi birtakım şeyleri paylaşım vaatleriyle yanında tutarak PYD ile müttefik (!) olmuştur. IŞİD’e karşı icra ettiği hava saldırılarının İncirlik üzerinden gerçekleştirildiği bilincini göz ardı etmeyen ABD, Türkiye’yi fazla kızdırmamak amacıyla PYD’yi kamufle etmektedir. Aslında istihbarat paylaşımının pek de amaca hizmet ettiğini söylemek mümkün değildir. IŞİD ile mücadelenin de göstermelik olduğu ortadadır.
