Çok saydığım ve görüşlerine de çok değer verdiğim değerli bir arkadaşımla geçtiğimiz günlerde telefonda sohbet ettik. Malum Koronavirüs salgının boyutları hakkında başladığımız sohbetimiz ilerleyip klasik tabirle havadan-sudan sürdü. Derken, çevresinden başına gelen bir trafik kazasını anlattı. Geçmiş olsun dileklerimi sunup, üzücü olayın detaylarını öğrendim. Çok şükür ki; iki tarafta maddi hasarla atlatmışlar, ölen-yaralananın olmayışı da bir teselli oldu.
Ne var ki,işin hukuksal boyutu hakkında bilgileri yokmuş iki tarafın. Tabi bu olay üzerine bir araştırma yaptım ve şu bilgileri aldım. Bu arada avukat arkadaşlarıma da özel teşekkür ediyorum.
Birincisi trafik kazasında yaralanma halinde kişinin kendisine ya da vefatı halinde yakınlarına; kazaya sebep olandan alınmak üzere manevi tazminata hükmedilir. Manevi tazminatın belirlenmesinde “Trafik Kazasının oluş şekli”, “kusur durumu”, “yaralanmanın ağırlığı” “tarafların ekonomik ve sosyal durumları” “vefat edene yakınlık derecesi” vs. kriterleri etkilidir.
İşin bir maddi tazminat dava boyutu vardır ki; bunu hukukçular iki gruba ayırmışlar.
Trafik kazasında vefat halinde geride kalanlar; (kişinin anası, babası, eşi, çocuğu, bakmakla yükümlü olduğu varsa halası, teyzesi, yengesi vs.) destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanmaktadır.
Kazalarda yaralı olarak kurtulan kişiler de maluliyet hali varsa işgücü kaybı tazminatı, hastane ve tedavi giderleri, işyerinde çalışamamaktan kaynaklı kazanç kaybı tazminatına vs. hak kazanmaktadırlar.
Trafik kazalarıyla ilgili ceza boyutundan açılan davalara gelirsek;
*Trafik kazasında yaralanma halinde TCK 89. maddesi uyarınca kazanın oluşumuna sebebiyet veren kişi 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kazada yaralanan kişide “kemik kırığı”, “organların işlevinin sürekli azalmasına” “yüzünde sabit bir iz kalmasına” ,”yaşamsal tehlike varsa” vs. hallerinde kişi 4,5 aydan 1,5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, kişi 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
*Kusurlu olarak trafik kazasında bir kişinin ölümüne sebep olanlar TCK 85. Maddesine göre, 2 ila 6 yıl arası hapis cezası ile cezalandırılır. Eğer trafik kazası sonucunda 1’den fazla insanın ölümü ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi 2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
*TCK 22. maddesinde “ Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.” Buna göre örneğin alkollü olarak araç kullanıp, kırmızı ışıkta bilerek geçerek kazaya neden olan kişinin cezasında bilinçli taksir uyarınca artırım olmaktadır
Trafik kazası, beraberinde maddi ve manevi pek çok mağduriyetlere sebep olmaktadır. Ama önce trafik kurallarına uyum son derece önemlidir. Ülkemizde önümüzdeki hafta trafik haftası olarak kutlanacak. Trafik düzeninin sağlanmasında son derece önemli görevler üslenen trafik polisine, yol güvenliğini sağlayan tüm personele şükranlarımızı sunuyorum.
