Geride bıraktığımız hafta Cassius Clay olarak doğan , 1960'lı yıllarda ringlerde fırtına gibi eserek, otoriteler tarafından gelmiş geçmiş en iyi boksör olarak nitelendirilen ve Müslümanlığı seçerek “Muhammed Ali” adını alan Muhammed Ali Clay’in 1.Ölüm yıldönümüydü. Will Smith’in Muhammed Ali’yi canlandırdığı 2001 tarihli bu film Vietnam savaşı sırasında çağırıldığı savaşa “Benim onlarla bir sorunum yok” diyerek Vietnamlıları kastedip savaşa gitmeyerek hayattı alt üst edilen Muhammed Ali’nin bu önemli dönemini ön plana çıkarıyor. Yaşadığı zorlukların ve siyahilere yapılan ayrımcılığın işlendiği filmin önemli bir bölümü de Afroamerikan Müslüman siyasi temsilci ve insan hakları savunucusu olan Malcom X’e ve mücadelesine geniş yer veriliyor. Müslüman olduktan sonra ismi El-Hac Malik El-Şahbaz olan ve kamuoyunun Malcom X ismiyle tanıdığı bu önemli isim adını aldığı isim ailesinden kaynaklıdır. 1962 yazında başlayıp 1965 Şubat’ında Malcolm X’in uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesiyle sona eren arkadaşlığı detaylı bir şekilde işleyen “Kan Kardeşler: Muhammed Ali ve Malcolm X’in Tehlikeli Dostluğu” adlı kitap yakın zamanda yayımlandı. Meraklılarına öneriyorum. Bence Muhammed Ali’nin kişisel gelişiminde ve kimlik sahibi olmasında Malcolm X’in çok büyük etkisi var. Ancak ; Muhammed Ali’nin kendine özgü yapısını da ele almak gerekiyor. Çünkü; Muhammed Ali başarılı birisi olmuşsa biraz da kendine özgü yapısı sayesinde başarılı olmuştur. Ünlü “Kelebek Gibi Uçarım Arı Gibi Sokarım” sözünü bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor.
Tabi Malcolm X’in yaşamı ise apayrı bir yazıya konu olacak şekilde trajiktir. Kendisini ele alan film Malcolm X’i de izlemenizi öneriyorum. Filme dönersek; Ali’nin tüm yaşamını en ince detaylarıyla anlatıyor. İşte filmde işlenen bu ince detaylardan iki örnek . Muhammed Ali Clay, henüz Cassius Clay iken Roma Olimpiyatları dönüşünde ülkesinde kahraman gibi karşılanır fakat yaşadığı bir olay onun ülkesine olan bakış açısını genç yaşta değiştirmesine neden olacaktır. Clay Kentucky’de yemek yemek için bir restorana gider fakat restoran siyahlara servis yapılmadığını söyler. Tabi; bu duruma çok sinirlenir, restorandan hızla çıkar ve kazandığı altın madalyayı hiç düşünmeden nehre atar.
Yine Muhammed Ali başarılarla dolu boks kariyerinin yanı sıra kısa ama etkili bir de müzik kariyerine sahip olur. 1964 yılında ilk albümü I Am The Greatest’ı yayınladı. Çoğunlukla şiir yorumlarından oluşan bu albümün ardından ise “The Gang’s All Here” adlı bir başka çalışmasında 1960’ların klasiklerini yorumlamıştır. Ancak Muhammed Ali İslamiyet’i seçip adını değiştirmesinin ardından plakçısı Columbia Records bütün albümlerini piyasadan toplatır. Daha sonraları yeniden yayımlanan I Am The Greatest’in yanında Muhammed Ali 1976 yılında bir albüm daha çıkartır.
Kıymetli okuyucularım : Muhammed Ali sadece Gregory Allen Howard’ın kitabından Stephen J. Rivele’ın senaryolaştırdığı Ali’yle de anamayız. Clare Lewins’in yönettiği 2014 tarihli belgesel film Ben Ali( I am Ali) de kayda değer bir çalışma. Muhammed Ali’nin arşivinden alınan kayıtların önemli yer tuttuğu bu belgeselde Muhammed Ali’nin ailesi ve arkadaşlarının da onu anlatıyorlar.
Bunun yanında Muhammed Ali’nin kendisinin rol aldığı filmler de vardır. 1870’lerin Virginia’sında geçenlerin anlatıldığı Özgürlük Yolu/Freedom Road (1979) filmi aslında Ali’nin aktörlük yanının da iyi olduğunu gösteriyor.
Ölüm yıldönümü vesilesiyle Muhammed Ali’yi saygı, sevgi ve rahmetle anıyoruz.
