6 Ağustos 1945 Hiroşima ve 9 Ağustos 1945 Nagazaki… On binlerce insanın katledildiği, insanlık tarihinin kara sayfalarına gözyaşlarıyla yazılan II. Dünya Savaşı, Temmuz 1945’e gelindiğinde aşağıdaki seyri izlemiştir.
1939’da Almanların Polonya’yı işgaliyle başlayan sevimsiz saldırılar, altı yıl boyunca Avrupa Kıtasını ve Uzak Doğu’yu yakmış kavurmuştur. Ülkemiz bu savaşa girmemiş, ancak her an saldırıya uğrayacakmış gibi hazırlıklı olmuştur.
İnönü hatıratından
İsmet İnönü, Cumhurbaşkanı olduktan 10 ay sonra II. Dünya Savaşı patlak vermiştir. İnönü, bu savaşın her safhasını değerlendirmiş, ittifak ve anlaşmalara kılı kırk yararak imza atmıştır. Hitler, Türk generallerine,
“Bu harp I. Dünya Harbi’nde kaybedenlerin kayıplarını telâfi etmeleri, o harpte elde edilemeyen menfaatlerin elde edilmesi için yapılmaktadır. Bu harp önceki harbin devamıdır. Mazlumların öç alma harbidir. Adalet harbidir.
Türkiye ile büyük harpteki ittifakımızın ve silah arkadaşlığımızın hatırasını saklıyoruz. Bu silah arkadaşlığının hatırası gelip geçici siyasi durumların üstündedir. Gelip geçici durumlar ne olursa olsun hislerimiz değişmemiştir ve değişmez.”
Türkiye bu kaybedenler içinde idi ve en çok kaybeden de o olmuştu. Hitler bu ifadesiyle bizi zımnen harbe çağırıyordu. İsmet İnönü bu davetlere karşı gayet metin, soğuk ve sarsılmaz kalmış, Alman orduları Balkanlara geldiğinde tedbiri elden bırakmamış ve paniğe kapılmamıştır.
30 Ocak 1943
Adana’da Churchil-İnönü mülâkatı yapıldı. Harp sonrası ihtimaller görüşüldü. Bu yılın aralık ayında İngilizler, Almanların Türklere taarruz etmeyeceklerini söyleyerek Türklerden Kahire havaalanından üsler istediler. Oysa Almanya bu dönemde çok güçlü ve saldırgandı.
İnönü bu isteğin ardından,
“Hava üsleri vermek harbe girmek demektir. Harbe gireceğimizi bilelim ve karşılaştıralım. Harbin başında İngilizlerle ve Amerikalılarla beraber bulunalım.” dedik. 1943 sonu-1944 yılları Rusya’nın liderliği ele aldığı yıllardır.
Haziran 1945
4 “ Müttefik ülkeler Almanya ve Berlin’i paylaştı
5 “ Müttefikler Normandiya kıyılarına çıkarma yaptılar.
10 “ 9’uncu Avustralya Ordusu Borneo’yu işgal ett
18 “ Mindano’daki direniş sona erdi
22 “ Okinawa’daki direniş sona erdi
27 “ Amerikan 6’ncı Ordusu Apani’ye ulaştı, Luzon’daki çatışmalar
sona erdi
Temmuz 1945
1 “ Amerikan, İngiliz ve Fransız birlikleri Berlin’e girdi
10 “ 1.000 adet bombardıman uçağı Japonya’yı bombaladı
16 “ İlk atom bombası denemesi Meksika Çölü’nde Alamogordo’da
yapıldı.
17 “ Potsdam Konferansı (17 Temmuz-2 Ağustos) yapıldı. Tokyo’yu
bombardımana tabi tutan 1.500 uçak hiçbir direnişle karşılaşmadı.
İngiliz Pasifik Donanması ve Amerikan 3’üncü Donanması bu
taarruza katıldı.
26 “ İngiliz İşçi Partisi seçimleri kazandı. Atlee Başbakan oldu.
30 “ Japonya, Potsdam Konferansı uyarınca verilen ültimatomu reddetti.
Ağustos 1945
3 “ Japonya tamamen abluka altına alındı.
6 “ Hiroşima’ya atom bombası atıldı.
(Bu konu 6 Ağustos günü özel olarak ele alınacaktır.)