İki Akdeniz ülkesi… Hem komşu hem de aynı ittifakın üyesi… 2019 yılı Doğu Akdeniz’de enerji gerilimi artıyor. Rum gazetelerinden Fileleftheros’ta Marham üssünden yapılan yazılı bir açıklama göze çarpıyor.
Haberde, İngiliz Hava Kuvvetlerine ait 6 adet F-35 savaş uçağının ilk defa olarak, Doğu Akdeniz’de icra edilecek "Lighting Dawn" tatbikatına katılacağına yer veriliyor. Haberin detayında ise, F-35’lerin "Hiç bilmedikleri bu çevrede eğitim ve tatbikat yapacaklarına ve bu vesileyle yeni bir yere nakli, teknik destek, bakım ve teçhizat ve personelinin tamamının idamesi dahil, çok kapsamlı bir olanak elde edeceklerine yer veriliyordu.
2019 yılı sonları
Kıbrıs’taki gerek Agratur gerekse Dikelya üsleri bildiğimiz kadarıyla bugüne DEAŞ’a karşı ve Ortadoğu’da gerçekleştirilen operasyonlara katılmıştı. İngiliz Hava Kuvvetlerine ait 121 adet F-35B tipi savaş uçağının, 2019 sonlarında Agratur üssüne geleceği bildirilmişti.
Aynı dönemde Yunanistan Hava Kuvvetleri’nin kiraladığı sivil tescilli insansız hava araçları Ege semalarında uçmaya başlamıştır. Bu başlangıç MQ-9 Reaper tipi İHA’larla 2020 yılında da devam etmiştir. Yunanistan’ın bu İHA’ları yasadışı göçmen faaliyetlerini tespit etmek ve keşif, gözlem ve kritik tespitler için kullandığı aşikârdır.
2020 yılı faaliyetleri
*ABD, F 35’leri bize vermediği gibi 2022 yılına kadar Yunanistan’a 20 adet vereceğini açıklıyor,
*İngiltere, Doğu Akdeniz’de müşterek tatbikat yapıyor.
*Fransa uçak gemisini Doğu Akdeniz’e gönderiyor...
Milli Savunma Bakanlığı, 22-23 Ekim tarihlerinde Aksaz bölgesi ve İzmir Körfezi’nde harekâta hazırlık eğitimi yapıldığını duyurmuştur. Açıklamaya göre, tatbikata Amfibi Görev Grup Komutanlığı bağlısı gemiler, Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığına ait uçaklar katılmıştır.
Tatbikatın amacı hakkında, “Kıyıya hücum faaliyetleri dahil, bütün amfibi harekâtın safhaları” ifadesi kullanılmıştır.
29 Ekim 2020… Bir grup NATO gemisi Boğazlardan Karadeniz’e peş peşe geçiş yapıyor. Yedi gemiden oluşan filo, Bulgaristan açıklarında 30 Ekim-6 Kasım tarihlerinde yapılacak Poseidon 2020 tatbikatına katılacak.
Gemiler arasında Türk TCG Edremit mayın tarama gemisi ile Romanya, Fransız, İtalyan ve İspanyol mayın tarama gemileri ile Yunan lojistik nakliye gemisi de bulunuyor.
Rusya, gemilerin Karadeniz’e girişi ile birlikte radarlarını NATO gemilerine çevirmiş durumdadır. Rusya Ulusal Savunma Kontrol Merkezi yaptığı açıklamada, Rus Karadeniz filosunun NATO gemilerini anlık kesintisiz takip ettiğini belirtmiştir.
Anlaşmazlıkların geçmişi
Atina ile Ankara arasındaki çatışmalar eskiye dayalı. Bu nedenle, her iki taraf da onlarca yıldır sürekli olarak kendi filolarını Ege’nin diğer tarafındaki komşunun kapasitesine göre ayarladı. Yunan donanmasının 6 bini yedek olmak üzere 21 bin askeri bulunuyor. 40 kıyı ve devriye botu, 19 çıkarma gemisi
Türkiye, uzun bir süredir deniz kuvvetlerini genişletiyor. Deniz gücü 45 bin civarında… 19 firkateyn ve altı korvet, 50 kıyı ve devriye botu, 34 çıkarma gemisine (Bunlar arasında her biri 250’ye kadar asker ve 17’ye kadar muharebe tankı ile kıyıya kayda değer bir kuvvet getirebilen beş büyük çıkarma gemisi) sahiptir.
Türkiye, F-35 jetlerinin de inmesi için yakında “Anadolu” adlı uçak gemisini hizmete sokacak. ABD ile bir anlaşmazlık yüzünden F-35’ler alınamıyor. Bunun yerine, gemiye saldırı helikopterleri yerleştirilmesi planlanıyor.
“Anadolu” bir uçak gemisi olmasa bile, Türk Hava Kuvvetlerinin 360 uçağı vardır (Yunanistan’ın 270 savaş uçağı)… Yunanlar su altında biraz daha üstün. Her iki taraf da Alman deniz teknolojisine dayalı denizaltılar kullanıyor.
Dilek ve beklenti
Şekil böyle de olsa, Akdeniz’in bu iki komşu ülkesini anlaşmalar, ittifaklar, kuvvet üstünlükleri biraraya getiremedi. Bunu sadece deprem başardı. Zor günlerin insanları yine komşuluk ilişkileri gereği birbirlerine el uzattılar.
Oysa ne bu kadar silahlanmaya gerek vardı ne de bu kadar yüksek perdeden atmaya… En azından şimdilik bir yumuşama dönemi sağlandı. Dileriz aynı anlayış Doğu Akdeniz’deki nimetlerin paylaşımında da tecelli eder.
