Kafalardaki niyetler, uygun zaman ve koşulları beklemekte, belki de aklımıza getirmek istemediğimiz bir film için herkes yerlerini almış durumda… Senaryosu kan, şiddet, acı ve kinle yazılmış sahnelenmek üzere olan bu tür filmleri çok izledik. Afganistan’da, Vietnam’da Körfez’de, Irak’ta, Libya’da…
Sadece kinle ve acıyla kalsa iyi, mazlum ülkelerin merkez bankalarındaki her türlü varidatı, arşivleri, müzeleri de boşaltılmış, tarihleri sentetik olarak yeniden yazdırılmıştı. Çocuklar, gencecik kadınlar, kızlar kirletilmiş, nice insan gereksiz yere öldürülmüştü.
Ukrayna’nın yaralı güneydoğusu
Ukrayna’nın doğusunda olan Donetsk ve Lugansk yerleşim yerleri Donbass olarak adlandırılıyor. 100 milyon ton kömür rezervine sahip bu bölge Avrupa’nın en büyük dört maden bölgesinden biridir. Halen Ukrayna’nın hâkimiyetinde bulunan kömür tesisleri, 1991 yılındaki SSCB dağılmasının ardından bugün hâlâ Rusya’nın ilgi ve etki alanı içindedir. Ayrıca bölgedeki nüfusun büyük çoğunluğu da Rus’tur.
Rus yanlıları ilk kıpırdanmayı 2014 yılında gerçekleştirdiler ve silahlı mücadele başlattılar. Rusya yıl içinde Ukrayna’nın güneydoğusunda bir bölgeyi ele geçirdi. 5 Eylül 2014’te ateşkes imzalandı. Böyle olmasına rağmen ayrılıkçı hareketler devam edegeldi. 2014’ten günümüze kadar 15 bin civarında insan hayatını kaybetmiştir.
27 Temmuz 2020’de Rusya, Ukrayna ve AGİT arasında kapsamlı ateşkes kararı alınmış olmuş, Kiev yönetimi ile Ukrayna'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri bölgede ateşkes sağlanması için ek tedbirler üstünde anlaşmıştı. Anlaşma doğrultusunda her iki tarafın da verdiği talimatlarla Donbass’ta tam ve kapsamlı ateşkes yürürlüğe girmişti.
Bu yılın şubat ayından itibaren Ukrayna'nın doğusunda durum giderek kötüleşmiş, Ukrayna ordusu tarafından ayrılıkçı Lugansk ve Donetsk halk cumhuriyetlerindeki yerleşim yerlerine yönelik provokasyonlar artmış durumdadır.
Olası savaş senaryoları
ABD, Rusya, Almanya, Fransa arasında hızlı bir diplomasi trafiği yaşanmasına rağmen destek mesajları verilmekte ve silah yardımları yapılmaktadır. 16 Mart günü bir Amerikan gemisinin 350 ton askeri malzemeyi Ukrayna ordusuna ulaştırmasının ardından Rus seçkin birlikleri, zırhlı araçları ve muharip uçakları sınıra yakın noktalarda yığınaklanmıştır.
Rusya kendi ihtiraslarını gerçekleştirmek amacıyla böylesi askeri faaliyetlere girmiş olmasına rağmen “NATO’nun askeri faaliyetlerini arttırması nedeniyle kendi sınırları boyunca güvenlik tedbirleri aldığı” açıklamasını yapmaktadır.
Rus yetkililerin böyle konuşması gayet doğaldır. Son birkaç yıl içinde değişik silahlar üretmiş olan Rusya, bunları muharebe sahalarında test etmek istemektedir. Washington merkezli askeri analiz dergisi The National Interest’te (NI) yayınlanan bir makalede Kiev ile olası bir savaşta Moskova’ya zafer kazandıracak Rus ordusunun envanterindeki beş silah ele alınmıştır.
* S-400 Triumf hava savunma sistemi (400 kilometrelik menzilde uçakları, insansız hava araçlarını (İHA) ve füzeleri imha edebiliyor),
* ‘Havadan karaya’ füzeler ve güdümlü bombalarla donatılmış Su-35 avcı uçakları,
* Rus Hava-Uzay Kuvvetleri’nin sayısal üstünlüğü,
* Karada devam ettirilecek savaşlar için BMP-3M piyade savaş araçları,
* T-90 tankları ve kundağı motorlu obüsler…
Ukrayna için tehditler
- Gerek Ukrayna sınırına yakın gerekse Kırım’da konuşlandırılan silah sistemleri
Ukrayna silahlı kuvvetleri için büyük tehdittir. Bugünlerde İngiltere ve Ukrayna müşterek tatbikat yapmakla belki tehdidi kırmak veya yumuşatmak amaçlanıyor ise de Rusya’nın Ukrayna’yı Batı’ya kaptırmak gibi bir düşüncesinin olamayacağı,
- Karada yapılacak muharebelerin çoğunlukla meskûn mahallerde gerçekleşeceği, tank
ve zırhlı araçların kullanılmasının insan zayiatının artacağı,
- Muhasemat, çatışmaya döner ve Batı’nın desteği devam ederse çatışmaların bir
bölgeden ziyade daha geniş birkaç bölgeye yayılabileceği değerlendirilebilir.
