İtalyan Temsilciler Meclisi üyesi Giorgia Meloni, geçen yıl bir konuşma yapmış ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron’a dokundurmuştu. Şimdi bu konuşmaya geçmeden önce Fransa’nın Afrika’ya olan ilgisinden örneklere göz atmalıyız.
Cezayir’deki maharetleri (!)
Cezayir, Fransa’nın 1830’lu yıllara kadar uzanan işgaline karşı sekiz yıllık mücadeleden sonra 1 Kasım 1954’te bağımsızlık mücadelesini kazanmıştı. Bu mücadele 1,5 milyon Cezayirlinin hayatına mal olmuştu. Ayrıca göç eden, yerinden edilen veya sürülen insanların sayısı da bir o kadardı. Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum bakın bu olayları,
“Fransa’nın sömürgecilik döneminde Cezayir Çölü’ndeki Reggane bölgesinde yaptığı nükleer bomba denemesinde Hiroşima’ya atılan atom bombasının 3 ila 4 katına eşit 70 kilotonluk bir kuvveti ortaya çıkardığını ve patlamanın korkunç etkilerinin halen devam ettiğini” şeklinde ifade etmiştir.
Bukadum, Fransa’nın Reggane bölgesinde 1960 yılında gerçekleştirdiği ilk nükleer denemeyi 1966 yılına kadar 17 kez tekrarladığını ve üzerinden 61 yıl geçtiğini hatırlatan Dışişleri Bakanı, nükleer patlamanın etkilerinin hâlâ görüldüğünü ve Fransa’nın bu denemeleri 17 kez tekrarladığını belirtmiştir.
Fransızlar, Birinci Cihan Harbi’nde Clemanceau’yu zaferin babası diye vasıflandırmışlardı. Aynı Fransızlar zaferi müteakip yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde zaferin babasını seçmemişlerdi. Çağdaş Fransız gençleri ise, 19’uncu asrın Fransız şairlerinden Victor Hugo hakkında Himalaya gibi ahmak demişlerdi.
Osmanlı arşiv bilgileri
Fransa’nın Cezayir’i istilâ etmesi üzerine İstanbul’a gelen Cezayir ahalisinin meseleleri ile alâkadar olması için, öteden beri İstanbul’da ikâmet eden, Musa Efendi’nin Cezayir muhacirlerine vekil tayin edilmesine dair Cezayir ahalisinin mahzarı. a.g.y.tt[i]
Cezayirlilerden Fransızlar yedinde bulunan 89 esirin Yanya Valisi Tepedelenli Ali Paşa’ya teslim edilmesine mukabil Cezayir’de bulunan Fransız esirlerinin tahliyesi hakkındaki emr-i aliden beyan-ı memnuniyetle Tersane zindanında bulunan üç Fransız’ın da tahliyesi hakkında Fransa sefaretinin takriri.[ii]
İspanya Hariciye Nazırı Marakes’in Madrid Sefiri Turhan Bey’le Cezayir hududunda terk olunacak yerler konusundaki görüşmelerde,
- Fas emirinin Fransa’yla arazi terki konusunda anlaşma yapılmadığı konularına yer
verilmiştir.[iii]
- Fransa’nın Cezayir’de istihkâm yaptığı dile getirilmiştir.
Tüm bunların yanında halen sömürge ağası konumunda olan Fransa’nın Gine Körfezi kıyısındaki ülkelerde şirketleri ve tesisleri var. Biz Fransa’nın Türkiye’ye karşı takındığı tavra sanırım yeteri kadar cevap veremiyoruz. Örneğin;
- Doğu Akdeniz olayları sırasında uçak gemisi göndermesine ne karşılık verdik?
- PKK’ya sınırsız destek ve imkân sağlamasını nasıl karşıladık?
- Türkiye’nin AB’ye girişini engellemesine nasıl tepki gösterdik? Bunları çoğaltabiliriz.
İtalya’dan bir ses
İtalya Temsilciler Meclisi Üyesi Giorgia Meloni, Libya’nın bombalanması konusunda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un İtalya’yı suçlayıcı konuşmasına 2019 yılında bir cevap vermişti. Kendisini sömürgeci göstermek istemeyen İtalyan Meclis üyesi Meloni,
“Emmanuel Macron’un sorumsuzluğuna yazıklar olsun. Libya’yı bombalayan onlar oldu. Çünkü İtalya’nın Kaddafi ile enerji alanında özel ilişkileri olması onları endişelendiriyor. Aynı zamanda bizi bu hale getiren göç dalgalarının önünde bulduk kendimizi. Bu arada Fransa Afrika’yı sömürmeye devam ediyor. 14 ülkede para birimi bastırıp üzerlerine damgalıyor ve çocukları madenlerde çalıştırıp hammadde elde etmeye devam ediyor. Kendi nükleer reaktörleri için kullandığı uranyumun yüzde 30’unu Nijer’den çıkarıyor. Ve hal böyleyken Nijer nüfusunun yüzde 90'ı elektriksiz. Bize ders vermeye kalkma Macron!” ifadelerini kullanmıştır.
Biz de söyleyelim
Bu konuşma sosyal medyada yeniden gündeme oturmuştur. İki sömürgeci galiba bir yerde birbirlerinin ayaklarına basmış olacaklar ki, tepkilerini cüruf sözlerle ortaya koyuyorlar. İtalya Dışişleri Bakanı da son demeçlerinden birinde Türkiye’ye sataşmıştır. İtalya’ya şunları sormak bizim hakkımız olsa gerek:
- 1911 Osmanlı-İtalyan Harbi’nde Libya’ya niçin saldırdınız?
- Kızıldeniz’de bize karşı neden hasmane tutum takındınız?
- İstiklâl Harbi yıllarında Anadolu’da ne işiniz vardı?
[i] Tarih: H 29.12.1260, Fon kodu: A. DVN, Kutu: 10, Gömlek: 31
Mahzar: yüce makama sunulan çok imzalı dilekçe
[ii] Tarih: H 23.06.1212, Fon kodu: C. HR. Kutu: 7, Gömlek: 303
[iii] Tarih: H 29.05. 1304, fon kodu: Y.PRK. EŞA, Kutu: 6, Gömlek: 41
