Trakya’da yürütülen milli faaliyetler arasında öncelikle Edirne ve Lüleburgaz ve II. Edirne Kongreleri düzenlenmiş, kongreler sırasında Doğu Trakya’da seferberlik ve sıkıyönetim ilan edilmiştir. Seferber olma hazırlıklarına 1882-1899 doğumluların silahaltına alınmasıyla başlanmıştır.
25 Mayıs 1920 Salı günü seferberliğin birinci günüdür. 17 sınıf erin silahaltına alınmasına başlanır. Kararlaştırılan esaslara göre her piyade taburu 300, her alay ise 1.200-1.400 mevcutlu olacak şekilde donatılır. Ancak ikmal sisteminde kopukluklar vardır. Bu durumu gidermek için her er köyünden gelirken bir kat yedek çamaşır, bir çift yedek çarık, yatmak için bir kilim ve üstüne de bir örtü getirecektir…
İki gün süren Lüleburgaz Kongresi’nin aldığı kararların 1’inci Kolordu’yu ilgilendiren maddeleri,
- Savunma hazırlıkları kesintisiz devam ettirilecek,
- Dış tecavüz ve iç ayaklanmalara karşı şiddetle karşı konulacak şeklindeydi.
Ayrıca halktan seçilen üç kişi de Ankara’da toplanacak Meclis’e Trakya adına gönderilecektir. Trakya’nın savunulması tezi için oylama yapılır. 12 çekimser, 2 muhalif, 3 gayri mevcuda karşı 200 oyla savunmaya karar verilir.
Ters giden işler
Atatürk, “Nutuk”ta bu konuya geniş yer vermiştir. Kolordu Komutanı’nın yerinden ayrılmaması gerektiği hususunda uyarılarda bulunmasına rağmen Kolordu Komutanı Cafer Tayyar, Padişah hükümetiyle görüşmek üzere İstanbul’a gitmiş, 20 Nisan 1920’de istanbul hükümeti onun yerine 60’ncı Tümen Komutanı Albay Muhittin (Kurtiş)’i 1’nci Kolordu Komutanlığına atamıştır.
Yunan ordusu bu konuyu fırsat bilmiştir. Kolordunun önceki Komutanı Albay Cafer Tayyar, 2 Mayıs 1920 sabahı Edirne’ye döner. Kendi kıtalarıyla temas kurmadan Havza yakınlarında dolaşırken Yunan askerlerine esir düşmüş, esir mübadelesiyle serbest kalmıştır. Temmuz ayına gelindiğinde,
… 20 Temmuz 1920 günü saat 05.00’te Marmara Ereğlisi doğusunda Sultançiftliği bölgesine takviyeli bir Yunan tümeninin çıkarılması başlamıştır. Diğer bir kol Tekirdağ doğusunda Köseler Deresi ağzı kıyısına çıkarılmıştır… Beş gün sonrasıyla da Edirne işgal edilmiş, 25 Kasım 1922 tarihinde de tekrar işgalden kurtarılıp topraklarımıza katılmıştır.
*** *** ***
Bu tarihten 54 yıl sonra yine emperyalizmin maşası olarak kullanılan zihniyete Kıbrıs’ta Barış Harekâtı ile ders verdik. Bugüne kadar da Kıbrıs Türk egemenliğinde kalmıştır. Tarih 20 Temmuz 1974’tür
20 Temmuz ve 14 Ağustos 1974
Harekâtın ilk ayağı Yunanistan hükûmetinin desteğiyle gerçekleştirilen 15 Temmuz 1974 darbesinin ardından 20 Temmuz 1974 tarihinde düzenlenmiş, 14 Ağustos günü başlatılan ikinci harekâtla Kuzey Lefkoşa da dahil olmak üzere adanın yüzde 37’sinin Türk kontrolüne geçmesiyle sonuçlanmıştır. 140 ila 200 bin Rum adanın kuzeyinden güneye, 42 bin ila 65 bin Türk de adanın güneyinden kuzeye geçerek göçmen olmuştur.
Siyasi gelişmeler
Kıbrıs’ta Sampsons darbesinin olmasıyla siyasal ve diplomatik temaslar başlatılmış, askeri hazırlıklara geçilmişti. 1964 yılından beri hazırlanan ve sürekli güncellenen ve planlar uygulamaya konulmuştu.
Görevlendirilen birlikler, sefer görev yerlerine intikale başlamışlardı. Muharebe destek birlikleri ise Mersin-Taşucu bölgesinde yığınaklanmaya geçmişti. Deniz ve Hava Kuvvetleri bir yandan savaş hazırlıklarını yürütürken Mersin-Taşucu- Kıbrıs üçgeni ve civarında keşif ve devriye harekâtını sürdürüyordu.
Türk ordusu güneyde Kıbrıs’a karşı hazırlanırken, batıda olası bir Yunan saldırısına karşı önlem alıyordu. Trakya’daki kolordu birlikleri Yunan sınırına hareket etmiş, Batı Anadolu’daki Ege ordusu sefer görev yerine geçmişti. Donanma, Ege ve Akdeniz’e açılmış, bazı sivil gemiler ordu emrine alınmıştı.
Türk heyetinin olumlu bir sonuç elde edemeden Londra’dan dönüşünden sonra Genelkurmay’da yapılan toplantıda hazırlıklar yeniden gözden geçirilmiştir. Ordu, daha önce de kararlaştırıldığı gibi 20 Temmuz 1974 Cumartesi sabahı harekâta hazırdır.
Türk çıkartma filosu 19 Temmuz sabahı saat 11.30'da Mersin’den Girne’nin batısına doğru hareket etmiştir. Altı adet boş Türk ticaret gemisinden oluşan sahte çıkarma filosu ise Magosa’ya doğru yol almıştı.
Savaşı gerektirecek durumun baş göstermesi nedeniyle Ankara, İstanbul, Tekirdağ, Kırklareli, Edirne, Çanakkale, Balıkesir, Manisa, İzmir, Aydın, Muğla, Adana, İçel ve Hatay’da 20 Temmuz sabah saat 07.00’den itibaren bir ay süreyle, anayasanın 12. maddesi hükmüne dayanarak sıkıyönetim ilan edilmiştir…
