- Dünya Savaşı’nın sonuçları
Altı yıl sürmüş koca bir savaş… Milyonlarca insan hayatını kaybetmiş, yerini yurdunu terk etmiş ve sakat kalmıştır. Atom bombasının etkisi Uzak doğu ülkelerinde bugün bile etkisini göstermektedir. Sakat doğumlar, organ eksikliği taşıyanlar, organlarında işlev bozukluğu yaşayanlar az da olsa görülmektedir.
İnsanlığa bazen delilerin hükmettiği bir gerçektir. II. Dünya Harbi’nde Fransızların ve Polonyalıların endüstri tesislerini korumak için askerî icapları dikkate almayarak sınırlara çok yakın yerlere yığınak yapmaları felâketlerine yol açmıştır.
Tannenberg muharebeleri sırasında Rus ordusunun muhabere emniyetine dikkat etmeden mesajlarını açık kanallardan çekmesi, harekât plan ve icrasını Almanların takip etmesini kolaylaştırmış ve 2’nci Rus Ordusu’nun imhasına sebep olmuştur.
Almanya 1941 yılında Rusya’ya yöneldiğinde hedef olarak Rusya’yı seçmişti. Kesin sonuca ulaşamayınca 1942 yılında Moskova bölgesindeki Rus asıl kuvvetlerini bırakarak istikametini Stalingrad ve Kafkasya’ya çevirdi. Kuzeyde serbest kalan Rus asıl kuvvetleri de Stalingrad önlerinde Almanları yenmişti.
İnsanlık bu savaştan hâlâ ders çıkarmamış. Savaş yıllarının atom bombası sahipleriyle sonradan nükleer güce sahip olan devletler G-20 zirvesinde gündeme getirilen nükleer silahların yasaklanmasına yanaşmamışlardır.
Tarih bir akıştır. Bu akış içinde nelerin değiştiğini görmekle neleri yapmamız gerektiğine karar verebiliriz. Yüzyıllar içinde büyük idarecilerin kullandığı müşterek teknikler kadar harp tarihinde ortaya çıkan sonuçlar ve olumsuzluklardan ders çıkarabiliriz.
Gazete arşivleri
Japonya’da basın, ABD’nin 70 yıl önce Hiroşima’ya attığı atom bombasının etkisini halk paniğe kapılmasın diye uzun süre gizlemiştir. Gazeteler, Amerikan bombardıman uçağının "Little Boy" isimli dünyanın ilk atom bombasını Hiroşima’ya attığına dair bilgilere ilk etapta hiç yer vermemiştir.
Halk korku ve paniğe kapılmasın diye 7 Ağustos’ta basına sansür uygulanmıştır. Nippon Times gazetesi, 8 Ağustos’taki baskısını, “Pazartesi günü 08.20 sularında Hiroşima saldırıya uğradı. Düşman, patlayıcılar ve yangın bombaları attı. Hasar tespit çalışmaları sürüyor” bilgisiyle vermiş, düşmanın kim olduğunu yazmamıştır.
9 Ağustos tarihli gazeteler bombayı ABD’nin attığını duyurmuş, sonraki günlerde Japon yönetimi yaptığı açıklamalarla facianın boyutunu halka anlatmaya başlamıştır. Nagazaki’nin yerle bir olduğu haberleri 16 gün boyunca gizlenmiş, halka 10 Ağustos’tan itibaren “yeni bomba” hakkında bilgiler verilmiştir.
12 Ağustos’tan itibaren gazeteler Hiroşima’ya atılan bombanın ilk kez "atom bombası" olduğu bilgisini aktarmışlar, 15 Ağustos tarihli gazeteler ise Japonya'nın teslim olduğu haberlerini vermişlerdir.
Düşüncelerim
Harp tarihine meraklı bir emekli subay olarak II. Dünya Savaşı’nın çeşitli kaynaklardan defalarca okudum. Japonya bu kadar ağır sonuçlu bir yenilgiye rağmen günümüzde hiç de tepki vermemektedir.
Japon arşiv ve kütüphanelerini gezmek ve araştırmak isterim. Japonya’nın atom bombasına maruz kalmasının etkilerini, yazışmaları, saldırı sonrası alınan önlemleri incelemek isterim. Bu konuda –belki vardır ama ben bulamadım-
* Japon subaylarının hatıraları
* Japon bilim adamlarının tespitleri
* Neden günlerce atom saldırısının halktan gizlendiği ve ağır bombardıman denildiği,
* Komşu ülkelerin izlenimleri
* Amerikan Hava Kuvvetleri subaylarının tespitleri, ilk bombayı atan subayın hisleri, anıları, tespitleri gibi hususları anlatan kitaplar da yok. Bunların olmaması gayet normaldir. Nasıl ki, Körfez Harekâtı’nda Irak arşivi taşınmışsa aynı şeylerin 1945 yılında yenilen Japonya için uygulandığı da gerçektir. Sanırım daha uzun yıllar bu kitapları bulamayız.
Kaynaklar:
1.Harp Tarihi Ders Notları,
2.Ana Britannica,
3.II. Dünya Savaşı Tarihi, Basil Liddell Hart, Türkiye İş Bankası Yayını
