Uzun yıllar Almanya’da iktidarda kalan Merkel, seçimler sonucunda iktidara veda etti, ama yeni hükümet kurulana kadar göreve devam etmesi is- tendi. Ülkesini çok sevdiğinden hiç şüphe duymay- acağımız Şansölye, Alman hazinesini milyarlarca euro ile doldurdu. Dünya politik sahnesinin renkli, uzlaşmacı ve dirayetli liderlerinin başında gelir.
Erdoğan’ın bu yönteme son yıllarda birçok kez başvurduğunu ifade et- miştir.
Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) Federal Meclis grubu başkan vekili Johann Wadephul ise Türkiye’nin jeostratejik konumu ve Rusya ile Orta- doğu’ya yakınlığı nedeniyle NATO için önemli bir askeri ortak olduğunu belirterek Türkiye’nin böyle de kalması gerektiği, ancak uzun dönemde başka bir hükümet tarafından yeniden Avrupa’ya yakınlaşacağı görüşünü beyan etmiştir.
Muhtemel gelişmeler
Almanya’da Yeşiller’in hükümette yer almasıyla Türkiye’ye özellikle insan hakları ihlâllerinin engellenmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlan- ması konularında daha ağır baskılar yapabileceği bilinen bir gerçektir.
* Merkel sonrası Ankara-Berlin hattında ekonomik ilişkilerde ve iş bir- liğinde önemli bir farklılık olmasa da siyasi ve diplomatik ilişkilerde değişik- likler yaşanabileceği,
* Göçmenlerin Türkiye’de tutulmasına karşılık demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki hatalarının bundan böyle göz ardı
edilemeyeceği,
* Bu konuyla bağlantılı olarak Osman Kavala, Selahattin Demirtaş ve
tutuklu gazetecilerin serbest bırakılmasında ısrarlı davranılacağı,
* AB ile Türkiye arasındaki gerginliğin giderilmesinde büyük rol oy-
nayan Merkel gibi bir liderin olmayacağı ve dengelerin sağlanamayacağı, aşikâr görünmektedir.
* Önümüzdeki yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri nedeniyle Macron’un Türkiye’yi Fransa’daki seçimlere müdahale edeceğini açıkla- masının ayrı bir kriz tablosu oluşturacağı aşikârdır.
Ne olursa olsun diyebileceğimiz
Türk-Alman dostluğu ve işbirliği 19’uncu yüzyıl sonlarından itibaren gelen bir sürece dayanmaktadır. Özellikle I. Dünya savaşı yıllarında aynı cephede savaşmanın ötesinde harp silah ve vasıtalarını da satın almakla başlayan iktisadi ilişkiler 1960’lı yıllarda çalışmak için Almanya’ya giden Türklerle daha sıkı bir bağ oluşturmuştur. Konuya bu açıdan bakılınca Türkiye ve Almanya arasında çatışma teşkil eden meseleler artsa bile karşılıklı bağımlılık söz konusudur. İlişkiler kontrollü bir gerginlikle de sürdürülebilecektir.
Alman politikacılar, Türkiye’de Osman Kavala bildirisi ile başlayan Büyükelçi Krizi’nin aşılmasını memnuniyetle karşılamışlar, ancak Türkiye’yi AİHM kararları konusunda uyarmışlardır. Hatta SPD’nin dış poli- tika uzmanı Nils Schmid, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Osman Kavala’nın “derhal tahliye edilmesi” yönündeki kararını hatır- latarak, “Aksi takdirde Türkiye'nin Avrupa Konseyi'nden ihraç edilmesi kaçınılmaz olur” demiştir.
Schmid, gerginliğin arkasında “iç siyasi nedenlerin bulunduğu” değer- lendirmesi yaparak Erdoğan’ın dış politikada yaratılan gerginliklerle dikkat- leri iç politik zaaardan başka yöne çekme gayreti içinde olduğunu ve
