Osmanlı, hamam ve akan su olayına her zaman büyük önem vermiştir. Bizans’taki durgun sarnıç sularını İslâmî inancın temizlik anlayışı gereği akan sulara dönüştürmüş ve mimarlara buna uygun tesisler yapma görevi vermiştir. Aslında yürüyen suyu Beylikler döneminde ve Selçuklularda da görüyoruz. Milâs Kalesi’nde güzel bir örnekten söz edebiliriz.
Hamam konu olunca bazı kendini bilmez kişiler de rezaletler çıkararak hamamın adını kötüye çıkarmaya kalkmışlar. Mısır beylerbeyine ve kadısına “hamamların camekânlarına bakan kapı ve pencerelerin örtülmesi” konusunda buyruk gönderilmiş.
Mimar seçimi ve görevlendirme
Eser yapma görevinin yanında önceki eserler üzerinde yapılacak düzeltme ve yıkım işleri için de mimarlardan destek alınmıştır.
1.Ayakapısı ile Fenerkapısı arasında bir kapı daha açılması için halk talepte bulununca müsaade olunduğuna dair İstanbul kadısına ve mimarbaşıya hüküm gönderilmiş.[1]
- Eyüp Camisi’nin harap durumdaki kapısı iptal edilip büyük bir pencerenin kapı haline dönüştürülmesi istenmiş. Bu iş için de tahsisat olarak dört yüz akçe ayrılmış.
3.[2]
Varadin’de kurulacak köprü için Pojega Beyi Nasuh Bey’den 36 adet gemi istendiği; eğer gelecek gemiler yetmezse zahîre gemilerinden takviye olunması; Semendire beyinden de mimar ve işe yarar adam isteyip münasip bir yerde geniş ve sağlam bir köprü yaptırmasını,[3]
Devlet erkânından olanların işleri için doğrudan veznedarbaşıya emir verilmiş. Sadrazam konağında yeniden inşa olunan mahallerin masraf ve amele ücretlerinin mimar ağaya verilmesi hakkında veznedarbaşıya emir.[4]
Rusikasrı kadısına gönderilen bir hükümde, “…mavna küreklerinin ağaçlara su yürümeden kesilmesi hakkında def’atle emir verildiği” yazılmıştır. Belli ki gecikme olmuş ve görev yerine getirilmemiştir.
Emrin devamında “…vazifenin yerine getirilmeyişinde vahi (boş, manasız, faydasız) özürler beyan edilmesinden ilgili kişilerin itaba (tenkide, azarlanmaya) müstahak oldukları ve acele kürekleri kestirip Süzebolu ve Vize’de emredilen yerlere indirmeleri, mutlaka görevin
[i] tamamlanması (ikmal-i vazife) ve tehire (gecikmeye) sebep olanların isimlerinin bildirilerek küreğe konulmaları…” belirtilmiştir.[5] Eğer bir mimar görevlendirilmiş ise onun da nasibini almış olmasından şüphe edilmemelidir.
[1] H 29.02.990, Dosya: 76, Gömlek: 47, Fon: A.{DVNSMHM.d...
[2] H 25.11.973, Dosya: 1871, Gömlek: 5, Fon: “
[3] H 25.11.973, Dosya: 1873, Gömlek 5, Fon: “
[4] H 04.05.1147, Dosya: 14096, Gömlek: 181, Fon: AE. SMHD.I
[5] H 23.09.979, Dosya: 19, Gömlek: 18, Fon: A.{DVNSMHM.d...
