Küremiz, iki dünya savaşı yaşadı. Her iki savaşa da aynı kıtada olmadığı halde kilometrelerce ileriden getirilip savaşa sokulan bir ülke var: Yeni Zelanda (New Zeland). I. Dünya Savaşı’nda İngiliz ordusunun bünyesindeki ANZAK Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps kelimelerinin baş harflerinden meydana gelmiş kısaltma)’nu hem Çanakkale cephesinde, hem de Filistin ve Sina cephesinde bizim karşımıza çıkardılar. II. Dünya Savaşı’nda ise Yunanistan’da Hitler ordularına karşı savaştırdılar…
Yeni Zelanda
Yeni Zelanda’ya ilk olarak 1642’de sömürgeci Hollandalılar gelmiştir. 1769’a kadar bir sömürge faaliyetine rastlanmamış, 1807 yılında meydana gelen Musket Savaşları, 1837 yılına kadar sürmüş ve yaklaşık 40.000 insanın hayatına mal olmuştur.
Savaşın bitiminde artık halkın köleleştirilmesi tamamlanmıştır. 6 Şubat 1840’ta İngiltere ile Maori yerlileriyle imzaladığı anlaşma sonucunda 21 Mayıs’ta Yeni Zelanda’da İngiltere’nin egemenliği ilan edilmiş, 1 Temmuz 1841’de itibaren de Yeni Zelanda müstakil bir koloni hâline getirilmiştir.
İngiliz sömürge yönetimine karşı yürütülen ayaklanma ve çatışmalar, 1872 yılına kadar devam etmiş ve bu çatışmalarda da binlerce yerli yaşamını yitirmiştir.
Ülkede ilk meclis 1854 yılında açılmış, Auckland başkent olarak belirlemiştir. Daha sonra kurulan Wellington şehri 1865’te başkent yapılmıştır. Yeni Zelanda 1907 yılında İngiliz Milletler Topluluğu’na üye edilerek özerk statüde bir devlet hâline getirilmiştir.
İkinci Dünya Savaşı sırasında
Savaşa sokulmadan önce Nisan 1941’de, Mısır’da eğitime alınan 2’nci Yeni Zelanda Tümeni, Yunanistan’a giren İtalyan birliklerine ve muhtemel Alman işgaline karşı kullanılmak düşüncesiyle İngiliz General Henry Maitland komutasındaki Commonwealth’ın İngiliz ve Avustralya birliklerine dahil edildi.
Bu kuvvet Yunanistan’da zayıf bir Yunan ordusunu destekleyecek şekilde mevzilendirildi. Alman panzerleri 6 Nisan’da Yunanistan’a girince, İngiliz Milletler Topluluğu birlikleri kendilerini kuşatılmış halde buldular ve geri çekilmek zorunda kaldılar. 9 Nisan’a kadar Yunanistan teslim olmaya zorlandı.
Commonwealth’ın 40.000 kişilik askeri gücü Yunanistan’dan çekilmeye başladı. Çekilmesini 29 Nisan’a kadar tamamlayan son Yeni Zelanda birlikleri Girit’e ve oradan da Mısır’a çekilmeye başladı. Bu kısa operasyon Yeni Zelandalılara 261 ölü ve 387 yaralıya mal oldu.
Tarihte bazı isimler, yerler, milletler vardır…
70 milyon insanın hayatını kaybetmesinde büyük rolü olan ve Yahudi soykırımının müsebbibi sayılan Adolf Hitler, Kırım ve Kafkas halklarının sürgün ve katliamından sorumlu Stalin gibi isimler… Gelibolu ve Sakarya Muharebeleri, dünya tarihinden de Normandiya Çıkarması, Magino Hattı gibi yerler… Sömüren milletler ve sömürülenler unutulmaz
Dış politikasını İngiltere’nin belirlediği çizgilere göre yürüten Yeni Zelanda, her iki Dünya Savaşı’ndan başka Vietnam, Kore, Afganistan, Somali ve Bosna Savaşlarına da katılmıştır. Ülkenin %40’ı yerel inanışlara, %50’den biraz fazlası Hristiyan inanışına sahiptir.
Yorumlama
Büyük organizasyonlara boyun eğdirilerek alınan veya anlaşmalarla ve kendi isteğiyle katılan milletler, önlerine konulan projelere hayır diyemez. Ya bir şekilde hizaya getirilir, ya da bir şekilde hesabı sorulur. Yeni Zelanda, İngiltere’ye boyun eğmek mecburiyetinde bırakıldığı için dünyanın çeşitli yerlerindeki politikaları benimseyen İngiltere’nin politika ve buyruklarına uymak zorundadır. Kullandığı askerler de yerli kabileler ve Hristiyan olmayan unsurlardan seçilir. I. Dünya Savaşı’nın Gelibolu cephesinde de böyle olmuştur.
1939-1945 yılları arasında dünya milletleri birbirlerini yemiştir. Son tokat 6 Ağustos 1945’te bütün insanlığa atılmıştır. O zamana kadarki süreç aşağıdaki gibi işlemiştir.
Temmuz 1945
1 “ Amerikan, İngiliz ve Fransız birlikleri Berlin’e girdi
10 “ 1.000 adet bombardıman uçağı Japonya’yı bombaladı
16 “ İlk atom bombası denemesi Meksika Çölü’nde Alamogordo’da
yapıldı.
17 “ Potsdam Konferansı (17 Temmuz-2 Ağustos) yapıldı. Tokyo’yu
Bombardımana tabi tutan 1.500 uçak hiçbir direnişle
karşılaşmadı. İngiliz Pasifik Donanması ve Amerikan 3’üncü
Donanması bu taarruza katıldı.
26 “ İngiliz İşçi Partisi seçimleri kazandı. Atlee Başbakan oldu.
30 “ Japonya, Potsdam Konferansı uyarınca verilen ültimatomu
reddetti.
Ağustos 1945
3 “ Japonya tamamen abluka altına alındı.
6 “ Hiroşima’ya atom bombası atıldı.
(Bu konu Ağustos ayında özel olarak ele alınacaktır.)
