Kısaca II. Dünya Savaşı ve Polonya
1 Eylül 1939… Polonya ordusu 30 faal ve on ihtiyat tümeninden meydana geliyordu. Ayrıca sadece biri motorize olmakla birlikte on iki büyük süvari tugayından az olmamak üzere birlikleri vardı.
Polonya’nın muhtemel asker sayısı toplam tümen kapasitesinden bile fazlaydı. Zaten Polonya’nın seferber edeceği yaklaşık iki milyon beş yüz bin eğitimli askeri vardı. Bütün bunlara rağmen Almanya, Polonya’yı işgal etti.
… Altı yıl süren savaş sona gelmişti. 17 Ocak 1945’te Ruslar önce Varşova’yı almış, 22 Mart’ta Danzig ve Gdinya’yı kuşatmışlardı. Ay sonunda her iki şehir de alınmıştı. 2 Eylül 1945’te II. Dünya Savaşı sona ermişti. Polonya’da her taraf yakılmış yıkılmıştı. Büyük insan kaybı vardı.
Tazminat talebi
Alman Naziler, II. Dünya Savaşı’nda Polonya’yı harabeye çevirmiş ve 3 milyonu Yahudi kökenli olmak üzere 6 milyona yakın kişiyi öldürmüştü. 1944 Ayaklanması’nın ardından Varşova, yaklaşık 150-200 bin sivilin öldürüldüğü ve 700.000 sivilin şehirden ihraç edildiği bir şehirdir.
ABD, İngiltere, Fransa ve Sovyetler Birliği arasında 2 Ağustos 1945’te Potsdam Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmeye dayanarak tazminat sorununun halledildiği hatırlatılmış ve iki Almanya’nın birleşmesi döneminde 1990 yılında ‘2 Artı 4 Sözleşmesi’ (Federal Almanya Cumhuriyeti, Alman Demokratik Cumhuriyeti ve ABD, Sovyetler Birliği, Fransa, İngiltere dörtlüsü) imzalanmıştır. Bu anlaşma ile sorunun tamamen kapatıldığı savunulmuş ve 1953 yılında Polonya’nın tazminat talebinden vazgeçtiği vurgulanmıştır.
Polonya, ilk önce Alman hükümetinden 850 milyar dolar talep etmiş, ancak konuyla ilgili resmi bir girişim yapmamıştır.
Polonya'da iktidarda bulunan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) lideri Jaroslaw Kaczynski, ülkesinde Almanya'nın neden olduğu İkinci Dünya Savaşı kayıplarını 2019 yılında 6.2 trilyon zloti (1.32 trilyon dolar) olarak hesapladıklarını söylemiştir.
Bu rakam Polonya’nın Almanya’dan son kez istediği savaş tazminatının tutarıdır. IBRİS tarafından yapılan bir kamuoyu yoklamasında, Polonyalıların yüzde 51.1’inin tazminat talebine destek verdiği, yüzde 41.5’inin de karşı çıktığı saptanmıştır.
Kabahatin adı
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, geçen yıl aralık ayında göreve geldikten sonra Polonya’ya yaptığı ilk resmi ziyarette, Varşova’nın tazminat talebiyle karşılaşmış ve bu talebi geri çevirmiştir.
Açıklamalarının devamında Scholz, ayrıca önemli bir bölümünü Almanya’nın ödediği Avrupa Birliği (AB) yardımlarından en büyük dilimi Polonya’nın aldığını hatırlatmıştır. Federal Dışişleri Bakanlığı, Alman hükümetinin tazminat konusundaki tutumunun değişmediğini açıklamıştır.
Almanya, şimdiye kadar İkinci Dünya Savaşı’ndaki kayıplar nedeniyle İsrail’e yaklaşık 1,8 milyar, Yunanistan’a ise yaklaşık 60 milyon euro tazminat ödemiştir.
Almanya, bugün II. Dünya Savaşı’ndaki her olayın ve yıkımın sorumlusu olarak kendisinin görülmesinden belli ki, rahatsız oluyor. Alman Başbakanı’nın Varşova ziyareti sırasında kendisine yöneltilen bu talebi kabul etmemesini de anlamak mümkün…
“Kabahatin adı altın bilezik olsa kimse koluna takmak istemez” sözü ne kadar doğru değil mi?
