14 Eki 2022 akşamı… Görsel ve yazılı basın felâket haberini veriyordu. Ertesi sabah ise Bartın’daki maden ocağında meydana gelen patlama sonucu 28 can kaybı olduğu bildiriliyordu.
Sonraki haberlerde can kaybının 41’e ulaştığı bildiriliyordu. Toprak altında hâlâ kurtarılmayı bekleyen insanlar vardı. Kurtarılanlar, yaralı olanlar konuşturuluyordu…
Önce hayatlarını kaybeden kardeşlerimize Allah’tan rahmetler diliyorum. Yaralı olarak kurtarılan ve kendi imkânlarıyla kurtulanlara acil şifalar, sağlıklar ve uzun ömürler temenni ediyorum.
Umudumuzu besleyerek yaşayabilmek için yalnız olmadığımızı hissetmemiz gerekiyor. Bu vesileyle henüz kurtarılamamış olanları da umutla aramıza beklediğimizi belirtmek istiyorum.(Yazının yayımlanacağı günde bu satır belki önemini yitirecektir.) Herhalde hepimiz de sevinç ve umutlarımıza ortak arıyoruzdur.
Olayın meydana geliş nedenleri mutlaka araştırılıyordur. Bu konuda şimdiden bir şeyler söylemek uygun olmaz. Hayatlarını kaybeden madencilerin yakınlarına başsağlığı diliyorum. Devletin bu üzüntülü insanlara konut tahsisi başta olmak üzere yapılabilecek her şeyi yapacağına inanıyorum.
*** *** ***
Almanya’dan bir örnek
Almanya, II. Dünya Savaşı’na girmiş ve taş üstünde taş bırakılmamış bir ülke… Rusya içlerine kadar girmesini demir ve çelik üretimiyle başarmış, ancak bu sanayi dalını Ruhr Havzası’ndan çıkardığı kömürle sağlamış bir ülke. Savaştan sonra da Ruhr kömür madenlerini işleterek yeni bir mucizeyi yani “Alman mucizesi”ni yaratmış ülkedir Almanya…
.
1950’lerde 150’den fazla taşkömür madeninde 600 binden fazla madenciye iş imkânı sağlanmış bu ülkede. 1960’lı yıllarda maden ocaklarında Türk işçileri de çalışmış. 1970’lerde ise işçi sayısı 100 binlere düşmüş.
Maden ocaklarının sayısı 2000’li yıllarda 10’a düşünce alternatif enerji kaynaklarına yönelim başlamış. AB de Almanya’nın kömür madenlerine verdiği fonları durdurunca taşkömürü üretimi Almanya’da tamamen son bulmuş ve ülke Çin ve Polonya’dan kömür ithal etmeye başlamıştır.
Ekranlarda görüyoruz, kömür çıkarımında en az işçi çalışıyor, makineleşme en ileri seviyede ve daha fazla miktarda üretim. Biz dağları delip tüneller açıyoruz dev makinelerle. Dönerli, tırtıllı ve bantlı nakille çıkarım yapan sistemler neden kullanılmaz?
İki gün sonrası
Dünyada meydana gelen maden faciaları anlatılıyor. Ölenler, yaralananlar… Rusya, Çin (dört kez), İran, Türkiye (dört kez), ABD, Polonya, Şili (iki kez), Bosna-Hersek...
Siyaset adamlarımızı izliyor, dinliyoruz. Herkes suçlu arıyor ve hesap sorma peşinde… Bakan, Genel Müdür, sorumlu, ilgili, yetkili ve ilgisizler… Durun bakalım, bunun soruşturmasını yapan makamlar ve merciler elbette vardır ve soruşturuyorlardır. Siz önce kendinizi sorgulayın bence…
Bir tv kanalında ödenek çıkarıldığı, ancak dev aspiratörün alınmadığı anlatılıyor. “Daha iki gün önce oradaydık…” şeklinde açıklama yapanlar görüyoruz. Bunlar doyurucu değildir. Tamam, oradaydınız da siz ziyarete gitmişsiniz. Bu havalandırma sisteminin alınmadığını görünce ne yaptınız?
*İlave ödenek mi gerekiyordu?
*Nakliye masraflarının ağırlığı mı söz konusuydu?
*Monte edecek teknik personel mi yoktu, istendiği halde gelmemiş miydi?
*İhmal veya umursamazlık mı vardı?
*Hemen Ankara ile görüşülüp ödenek istenemez miydi?
*Bir veya iki yıl kömür madeni kapatılarak bu eksiklikler tamamlanamaz mıydı?
Sanatçılarımızın gösterdikleri hassasiyet ve yardımlaşma duyguları için müteşekkiriz. Artık geniş bir heyet oluşturularak ve özellikle menfi düşünceleri yansıtmak isteyenler de dahil edilerek yeni bir çalışma yöntemi belirlenmelidir. Deprem bizi vuruyor, maden kazaları bizi vuruyor, sel baskınlarına maruz kalıyoruz, iktisadi krizler bütün ağırlığıyla üzerimizde
Bunlar çözülemeyecek meseleler değildir. Türkiye, bunların her zaman üstesinden gelir. Akıl, meşveret, liyakat, ehliyet ve esirgenmeyecek bir ilgi ile tabii ki… Bir de gözümüzü hırs bürüyor galiba? Şirketler ayakta durmak için kendi kapasitelerini ve belki de mevzuatı zorluyorlar galiba? Altın çıkaracağız diye siyanürün su kaynaklarına, toprağa, havaya bulaşmamasına da yeteri kadar özen gösteriyor muyuz acaba?