Arap Yarımadası’nın iki Müslüman ülkesi 2011 yılından beri birbirleriyle didişiyorlar. İki ülke arasında 2010 yılının başından beri sınır çatışmaları devam ederken San’a, “kırmızı çizgi” sayılmıştı.
2011 yılında Arap Baharı rüzgârı estiğinde Yemenliler sokaklara dökülmüş ve Ali Abdullah, Salih rejimine meydan okumuştu. Sürpriz gelişme 21 Eylül 2011 günü yaşanmıştı. Husiler, başkenti abluka altına aldıktan sonra aniden saldırmış, kilit nokta ve merkezleri tamamen kontrol altına almışlardı.
Salih düşmüş ancak rejim aynen muhafaza edildiğinden Devlet Başkanı Abdurabbuh Mansur Hadi, koltuğunda oturmaya devam etmişti. Bu durum farklı değerlendirmelere yol açıyordu. Husilerin Sana’yı ele geçirmesi, zihinlerde Beyrut’taki Hizbullah tecrübesini ve örgütün Lübnan siyasi hayatındaki rolünü canlandırıyordu.
Husiler, İran ve Caferi mezhebi yanlısı oldukları için bazı yorumcular, İran nüfuzunun yayılmasından ve Kızıldeniz’in darboğazında Doğu ile Batı arasındaki ticaret yoluna hâkim Bab’ül-Mendep Boğazı’na kadar ulaşmasından söz ediyorlardı. Bir başka kesim İran etkisinin sadece Bağdat, Suriye ve Beyrut’la sınırlı kalmayıp Sana ve Suudi Arabistan’ın sırtlarına kadar ulaştığına dikkat çekiyordu.
ABD’de bölgeye yerleşmişti
Amerikan askeri grubunun Yemen’in doğusundaki el-Mehre eyaletine girdiği basında çıkmıştı. İRNA’ya göre, Amerikan askerleri Salı el-Mehre eyaletindeki el-Gayze havaalanına girmişlerdi. Ancak Yemen’e giren Amerikan askerlerinin sayısından bahsedilmiyordu.
"El-Gayze" havaalanı, 2017 yılında İngiliz ve Siyonist güçler tarafından yasadışı olarak inşa edilmiş bir askeri üstü.
Yemen Ulusal Kurtuluş Hükümeti Başbakanı Abdülaziz bin Hebtur, Amerikan büyükelçisinin El Mehreh ve Hazremut eyaletlerine yaptığı ziyaretlerin Washington’un Yemen’deki petrol kuyularına ve limanlarına hâkim olma çabasının bir parçası olduğunu söylemişti.
Ukrayna’ya silah sevkiyatı
Geçtiğimiz hafta toplanan Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ülkelerine Ukrayna'ya askeri yardımları büyük oranda artırma ve Rusya’nın Ukrayna'ya karşı işlediği saldırganlık suçu için geçici bir uluslararası mahkeme kurulması çağrısında bulundu. Ukrayna’ya yapılacak silah yardımının artırılmasına yönelik yapılan oylama, 26 ret, 36 çekimser ve 504 lehte oyla kabul edildi.
Silahlanmanın artırılması kabul edilirken AP’de görevli olan İrlandalı milletvekili Clare Daly, kürsüde AB’ye sert sözlerle yüklendi.
Yemen ve Filistin çıkışı
Silah sevkiyatının artırılmasını reddeden Daly, Filistin ve Yemen'e karşı yürütülen ikiyüzlü politikayı dile getirerek Avrupa’ya tepki göstermiş ve “Aynı çağrıyı Filistin ve Yemen halkı için neden yapmıyorsunuz?” demiştir.
Daly yaptığı konuşmada, “Bu meclis bunu konuşmaktan utanç duymalı. Bu korkunç savaşa karşı çıkmak, Avrupa karşıtı olmak demek değildir. Ukrayna karşıtı olmak değildir. Rusya’ya arka çıkmak değildir. Ukrayna’ya silah gönderme çağrıları yapanlar aynı çağrıyı Filistin ve Yemen halkı için yapmıyorlar" sözleriyle yürütülen politikadan utanç duyduğunu vurgulamıştır.
Yemen’de Husilerin İHA saldırısı
Yemen'deki İran destekli Husilerin ülkenin güneyindeki Dali vilayetindeki askeri bölgeye 25 Kasım 2022 günü düzenledikleri insansız hava aracıyla (İHA) saldırıda 1 asker ölmüş, 3 asker yaralanmıştır. Husilerden bu konuda bir açıklama yapılmamıştır.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri Mart 2015’ten bu yana Husilere karşı Yemen hükümetine destek veriyor. Yemen hükümeti ile Husiler arasında altı aydan beri devam eden ateşkes 2 Ekim 2022 günü sona ermişti.
Suudi Arabistan ve İran Arasındaki Temel Sorun
Evet, temel sorun ‘Şii Jeopolitiği’dir. Şiiliğin İran’a nüfuz alanları yaratması İran ve Suudi Arabistan arasında yeni bir gerginliği tetiklemiştir. Suudi Arabistan, Ürdün ve Mısır gibi Sünni Arap devletleri bölgede bir ‘Şii Hilâli’nin oluşmasından kaygı duymaktadırlar. Bu bağlamda Sünni Arap devletlerinin gözünde İran, “İsrail’den daha tehlikeli” bir hal almaya başlamıştır.
Şiiler, Suudi Arabistan’da 2 milyon 700 bin kişi ile toplam nüfusun onda birini oluşturmaktadır. Şiiler genellikle Kuveyt ve Katar sınırında ve Arabistan’ın güney bölgesindeki Necran’da yaşamaktadır. Suudi Arabistan, İran’ın bu bölgedeki Şiiler üzerindeki etkisinden endişe duymaktadır.
Yorumlama
Ukrayna’yı dize getirmeye çalışan ve ülkenin bir kısmını ilhak etmiş olan Rusya’ya karşı Batı dünyası elbirliğiyle karşı koymakta ve Ukrayna’ya silah desteği sağlamaktadır. Aynı Batı dünyası Yemen’in ve Filistin’in hiç yanında durmamaktadır. Arap dünyası ise bu iki ülkeyi barıştırmayı bir kenara koyun, adeta sırtlarını dönmüşler barışa…
