2022 Rusya-Ukrayna Savaşı
Ukrayna Savaşı ile birlikte Rusya’ya karşı tavır alan Batı dünyası, doğalgaz ve petrol akışının kesilmesine rağmen Rusya ile ticari ilişkilerini en alt seviyeye getirmişti. Bunun sonucu olarak da Rusya, Asya pazarlarına yönelmişti.
Çin’in, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini kınamayı reddetmesi, Pekin’in de Batı ile ilişkilerinde gerginlik yaratmıştı. 2022’nin ilk altı ayında Rusya’da Çin’in hiçbir yeni yatırımı olmamıştır. 2022’nin ikinci yarısında Çin Dışişleri Bakanı değişmiş, yeni Bakan ile birlikte Çin, çatışma ve gerginliklere yol açmayacak tavır almaya ve saldırmazlık esasına uygun bir dil kullanmaya özen göstermiştir.
Bu gelişmelerin sonucu olarak Moskova-Pekin arasında ticaret ivme kazanmış, hatta savaş öncesi dönemin de üzerine çıkmıştır. Özellikle otomobil ve cep telefon satışları, Çinli şirketlerin eline geçmiştir.
2023’e girerken
Rusya Devlet Başkanı Putin’in basın Sekreteri Dimitri Peskov, 28 Şubat 2023’te verdiği demeçte, Batılı ülkelerin Rusya’nın güvenlik endişelerini ve bölünmezlik ilkesini anlamak istemediklerini, Beyaz Saray’ın da Rusya’nın çağrılarına kulak tıkadığını belirtmiş, Rusya’nın bu durumun devam etmesi halinde “Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması”nı uygulamayacağını ifade etmişti.
Aslında Rusya, elde ettiği birtakım ticari kolaylıklara rağmen, Batı’nın yarattığı yalnızlığı hissediyor ve bunu gidermek için de savaşın başından beri kendisini tarafsız bir konumda göstermek isteyen Çin’i arkasına almak istiyordu.
Oysa Çin’in başı ABD ile dertteydi. Bu hassasiyeti Rusya-Çin ilişkileri uzmanı Leonid Kovavic, Çin’in ABD ile ilişkilerinin uzun vadede gerginliğini koruyacağı göz önüne alınırsa “Çin’in en azından AB ile pek dikleşmemesi gerektiği” görüşü, bu hassasiyeti net bir şekilde açıklıyordu.
…Ve gün geldi
Dünyanın merakla takip ettiği, Moskova’da iki gün süren Çin-Rusya liderleri buluştu. Devlerin buluşması olarak adlandırılan görüşmede her iki lider Batı’ya karşı birlik sergilemeye çalıştı. Çok üst seviyede karşılama dikkat çekiciydi. Nasıl bir mesaj verilmek istendiği konusunda çeşitli yorumlar yapıldı.
Rus basınından İzvestiya gazetesi, Putin’in Batı’ya özellikle İngiltere’ye gözdağı vermek istediğini yazıyordu. İngiltere’nin, Ukrayna Savaşı ile fazla ilgilendiğini dile getiren Rusya, İngiltere’nin ve Batılı ülkelerin Ukrayna’ya nükleer silah üretimi sağlayacak bazı elementler (zayıflatılmış uranyum) verdiğini kaydetmiştir. Putin, söz konusu mühimmatların İngiltere tarafından verilmesi halinde Rusya’nın karşılık vermek zorunda kalacağını savunmuştur. Bu açıklama İngiltere tarafından hemen karşılık bulmuş ve;
** İngiltere, Kiev’e Challenger-2 tankları ile birlikte zırh delici niteliği olan top mermisi sağlanacağını doğrulamış,
** Bu mermilerdeki radyasyonun düşük risk taşıdığını açıklamış,
** Zayıflatılmış uranyumun bu tür mühimmatlarda “standart” olduğu ve nükleer silahla hiçbir alakasının olmadığını savunmuştur.
Açıklamalar Amerika’da da yankı bulmuş Washington Post gazetesi manşetinde Çin liderinin barış planında bir ilerleme olmadığı, daha ziyade ekonomik konulara ağırlık verildiği yazılmıştır.
Gelişmeleri esprili anlamda yorumlarsak, nükleer elementleri sevk eden İngiltere ile bunları takip edecek olan Rusya’nın ajanları arasında nükleer savaştan ziyade bir ajanlar savaşı şeklinde sürebileceğini söylemek mümkündür. Ciddi anlamda ise İngiltere tarafından sevk edilen malzemelerin Ukrayna topraklarında havadan vurulacağı ve belki de küçük çaplı nükleer bomba gücüne yakın ancak ağır tahribat yaratacak yeni silahların kullanılacağı kaçınılmaz olacaktır.
