Baharın müjdecisi olarak
tanımlanan Hıdırellez'in
hikayesi araştırılmaya baş-
landı. Farklı inanış ve ge-
leneklerle kutlanan Hıdırllez,
Türklerin hakim olduğu
coğrafyalarda kutlanır. Türk
ve Orta asya kültüründe
oldukça önemli bir yere sahip
olan Hıdrıllez'in kökeni İs-
lamiyet öncesine kadar
uzanır. İşte Hızır ve İlyas ef-
sanesi olarak da bilinen Hıdırıllez'in hikayesi...
Hıdırellez, Türk ve Orta asya kültüründe köklü bir geçmişe sahip önemli bir bayram ve kutlama günüdür. Baharın gelişiyle birlikte kutlanan bu bayramın kökeni, İslamiyet öncesi döneme kadar uzanmaktadır. adını Hz. Hızır ve Hz. İlyas'ın isimlerinin birleşmesinden alan Hıdırellez, insanların dileklerinin kabul olacağına inanılan ritüelleriyle bilinir. Bu kutlama günü, farklı hikayelere ve anlamlara sahip olsa da, baharın gelişi ve yeni bir dönemin başlangıcını kutlamak için insan- lar tarafından önemli bir fırsat olarak görülür.
Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta asya, Ortadoğu, anadolu ve Balkanlar'da kutlanan mevsimlik bayram- lardan biridir. ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak ad- landırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hâkimi olduğuna inanılan İlyas'ın yeryüzünde buluş- tukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.
Gregoryen takvimine (miladi takvim) göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan rumi takvim olarak da bilinen Jü- lyen takvimine göre 23 Nisan Hıdırellez günüdür. 6 Mayıs'tan başlayıp 7 kasım'a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 kasım'dan 5 Mayıs'a kadar olan süre ise kasım Günleri adıyla kış mevsi- mini oluşturmaktadır. Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı an- lamına gelmektedir.[2] Türkiye'de Hıdrellez Bayramı 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanır. Bugün Hıris- tiyanlarca da baharın ve doğanın uyanmasının ilk günü olarak kabul edilir; bu günü rum Ortodokslar aya Yorgi, katolikler "aziz George" günü olarak kutla- maktadırlar.
Hıdırellez'in UNEsCO'nun "İnsanlığın somut Ol- mayan kültür Mirası listesi"ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır.
*Hıdırellez her yıl 5-6 Mayıs'ta geleneksel bir bayram olarak kutlanıyor. Bu yıl ise Hıdırellez Cuma ve Cumartesi günlerine denk gelmektedir.
HıDırEllEZİN kÖkENİ
Hıdırellez'in kökeni hakkında çeşitli kirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdırellez'in Orta asya, Orta Doğu ile anadolu kültürlerine ait olduğu, bazıları ise İslamiyet öncesi Orta asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yönündedir. Eski Türkler 21 Haziran'da baharın gelişini kutlardı. Günümüzde de anadolu'da dilek dilenmiş kâğıdı ağaca asma, ateşten atlama gibi eski Türk ritüelleri devam etmektedir. Yine de Hıdırellez'i tek bir kültüre mal etmek olanaksızdır. İlk Çağ'dan itibaren Mezopotamya, anadolu, İran, Os- manlı itibarıyla Balkanlar ve hatta bütün Doğu akdeniz ülkelerinde bahar ya da yazın gelişiyle belli başlı sev- inç kutlamaları yapılmaktadır. kimi yazılı eserler bu tipteki en eski ritüellerin milattan önce Mezopotamya'da Ur şehrinde yapıldığını göstermekte- dir. kışın bitişiyle "Tammuz" ismi altında kutlanan bu ritüeller Mezopotamya ovasını sulayan Fırat ve Dicle nehirlerinin uyaran gücünü temsil etmektedir.
