Suriye’nin kuzeyindeki YPG/PKK’lı teröristlerin bulunduğu bölgelere ABD’nin çoklu roketatar sistemi olan HIMARS’ları sevk ettiğine ve Deyrizor’daki kendi üslerinde konuşlandırdığına dair haberler basında yer almıştır.
ABD güçleri, Suriye’de İran destekli grupların kontrolünde bulunan bölgelerden birkaç kez drone ve füze saldırılarına maruz kalınca geçen yıldan bu yana Haseke, Deyrizor ve Rakka’daki üslerini güçlendirmeye başlamıştı.
Fırat Nehri’nin doğusundaki Deyrizor halen Suriye Demokratik Güçleri’nin kontrolü altında bulunmaktadır. Yerel kaynaklar, füze sisteminin "Al-Omar petrol sahası ile Conoco gaz tesisindeki Amerikan üslerine gönderildiğini, İran destekli grupların olası saldırılarına karşı koymayı amaçladığını" söylemişlerdir.
CENTOM (ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı)’dan yapılan açıklamada “HIMARS’ların Suriye’de konuşlandırıldığı doğru ama YPG için konuşlandırıldığı doğru değil” denilmiştir. ABD ordusunun en kritik silahlarından sayılan HIMARS roket sistemleri, ilk kez 2010’da Afganistan’da, daha sonra DEAŞ’a karşı Irak’ta kullanılmıştı.
Bu sistemler Rakka operasyonu sırasında 2017 yılında Suriye’ye de geçici olarak konuşlandırılmış, Rusya’ya karşı savaşan Ukrayna güçlerine de verilmiştir. HIMARS’ların menzili 90 ila 300 km arasındadır.
İran'ın Suriye'deki ABD güçlerine yönelik faaliyetleri
İran, üzerinde ABD baskısının azaldığını hissettiği zamanlarda ona karşı birtakım hamleler yapmayı adet haline getirmiştir. Rusya’nın desteğiyle de bu hamlelerini Suriye topraklarındaki milislerini silahlandırmaktan geri durmamaktadır. Esas neden,
**ABD askeri araçlarını hedef almak,
**ABD personelini öldürmek,
**ABD’nin bölgedeki varlığını sona erdirmek olarak açıklanabilir.
Bu amacı gerçekleştirmek için Suriye’deki milis güçlerine güçlü zırh delici yol kenarı bombalarını kullanma eğitimi vermektedir. Konu, bazı Kudüs Gücü yetkililerinin kendi aralarında yaptığı yazışmalarla ortaya çıkmıştır.
ABD destekli terör örgütü PKK/YPG’nün, şubat sonlarında Suriye’nin kuzeyindeki Haseke ilinin Rumeylan beldesinde üç patlayıcıyı ele geçirdiği ve bunların ABD güçlerine karşı kullanılma girişimini engellediği şeklinde haberler de basında yer almıştır.
Üçlü koordinasyon merkezi
Basına sızan bilgi ve belgelere göre, Tahran, Moskova ve Şam yönetimleri, ABD güçlerini Suriye’den çıkarmak için yeni ve geniş kapsamlı bir strateji izliyor. Üç ülke Suriye’de ABD’ye karşı halk direnişini canlandırmayı, Suriye’nin doğusunda ve kuzeydoğusunda Amerikalılara karşı saldırılar düzenlemek için halk hareketlerini desteklemeyi içeren geniş kapsamlı bir plan üzerinde çalışıyor.
Konuyla ilgili olarak, üç ülkenin askeri ve istihbarat yetkililerinin Kasım 2022’de biraraya gelerek bir "koordinasyon merkezi" kurulması konusunda anlaşmaya vardığı, ancak sonradan Rusya’nın yer aldığına dair hiçbir belirti olmadığı aktarılmıştır.
Düşünceler
Öncelikle belirtmek gerekirse, bu yapılanmalar tehlikelidir. İran’ın Suriye’deki taşeron güçlerini kullanmasının bölgede gerilimin tırmanmasına yol açacağı ve İran’ın Rusya ile ortak hareket etmesinin daha geniş bölgelere yayılacağı ve farklı manevra ve taktikler uygulayacağı aşikârdır.
Türkiye, NATO ittifakının içindedir. Bu silahların bir başka NATO ülkesi tarafından kendisine yöneltilmiş olup olmayacağını elbette tahkik edecek, bu silahların konuşlandığı yerler, ateş istikametleri, menzilleri, kullanılmaları halinde yerine yenilerinin konacağı süreyi ve istikametleri konusunda istihbarî bilgileri toplayacak ve değerlendirecektir.
İran’ın faaliyetleri hususunda ise Türkiye’nin daha müteyakkız davranacağı ve dostluk ilişkilerine zarar vermeden gelişmeleri takip edeceği şüphe götürmez.
