Ciro, belirli bir dönem içinde satış faturalarının veya perakende satış fişlerinin toplanmasıyla elde edilir. Ancak bu faturaların toplamı ile oluşan rakamdan KDV ve ÖTV düşüldükten sonra ciro ortaya çıkar. Satış iade ve iskontoları, primler de düşülmelidir.
İşletmelerin faaliyetlerine göre ciro endeksleri de farklılık gösterir. Örneğin bir akaryakıt istasyonunda yapılan toplam satışın içinde hem KDV hem de ÖTV vardır ve bu tutarlar satış faturaları toplamından düşülmelidir. Konfeksiyon piyasasında faaliyet gösteren bir işletmede ise sadece KDV olduğundan toplam satışlarda KDV düşülmelidir.
Ciro hesaplamaları enflasyonun yüksek olduğu durumlarda işletmenin karlılığı konusunda yanlış kararların verilmesine yol açabilir. Çünkü işletmenin karı ciro ile doğru orantılıdır. Ciro arttığı zaman karlılık da normalde artacaktır. Ancak bir mal 10 TL ye alınıp 12 TL ye satıldığında kâğıt üzerinde 2 TL kar gözüküyordur ama alıp yerine 14 TL ye koyuyorsanız 2 TL zarardasınız demektir. Dolayısıyla enflasyon hesabı dikkate alınarak kar hesabı yapılmalıdır.
Ciro endekslerinin artış göstermesi enflasyonun durağan olduğu ortamlarda halkın refah düzeyinin yükseldiğini, alım gücünde problem olmadığını gösterir ve doğal olarak devletin vergi gelirleri artar. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi enflasyonist ortamlarda farklı bir sonuç ortaya çıkabilir.
Haziran ayı ciro endeksleri TÜİK tarafından açıklandı. Buna göre;
Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2015=100), 2023 yılı haziran ayında yıllık %53,4 arttı.
Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2023 yılı haziran ayında yıllık sanayi sektörü ciro endeksi %42,5, inşaat ciro endeksi %74,0, ticaret ciro endeksi %58,3, hizmet ciro endeksi %55,8 arttı.
Toplam ciro yıllık değişim oranı (%), Haziran 2023
Ciro endeksleri yıllık değişim oranları (%), Haziran 2023
Toplam ciro aylık %5,9 arttı
Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2015=100), 2023 yılı haziran ayında aylık %5,9 arttı.
Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2023 yılı haziran ayında aylık sanayi sektörü ciro endeksi %10,7, inşaat ciro endeksi %3,0, ticaret ciro endeksi %4,2, hizmet ciro endeksi %3,3 arttı.
Toplam ciro aylık değişim oranı (%), Haziran 2023
Ciro endeksleri aylık değişi m oranları (%), Haziran 2023
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomi Yazarı
zozcivan@hotmail.com
