Enflasyonist ortama girdiğimiz yaklaşık üç yıldan bu yana konut ve kira sorunu gündemdeki yerini korumaktadır. En başta yaşadığımız yüzyılın felaketi olarak adlandırılan,11 ilimizi etkileyen ve on binlerce vatandaşın evsiz kalarak başka illere göç etmesini zorunlu kılan deprem felaketi, ardından tüm ülkemizde hızlanan kentsel dönüşüm projeleri, ülkemize olan yabancı akını, yabancılara yapılan konut satışı, yurdumuza zorunlu olarak gelen sığınmacılar konut sorununun artmasına ve hatta barınma sorunu haline gelmesine sebep olmuştur. Yukarıda bahsettiğim gibi hızla artan inşaat malzemeleri fiyatı konut maliyetlerinin yükselmesini günümüze kadar üç haneli olarak arttırırken 1,5 yıl aradan sonra iki haneli artışa yerini bırakmıştır. Hükümetin depremden önce uygulamaya koyduğu toplu konut projeleri deprem nedeniyle zorunlu olarak ertelenince sorun başka boyut kazanmıştır. Hal böyle olunca özellikle dar ve sabit gelirli vatandaşlarımızın konut sahibi olması daha da ötesi yüksek kiralarla baş etmesi imkânsız lığa doğru gitmektedir. Konut kredisi faizlerinin de astronomik olarak yükselmesi, bankaların geri dönmesi konusunda tedbirli davranmaları da en büyük etkenlerden biridir. Günümüzde alınan kredilerin neredeyse iki katı geri ödenmesi gerekmekte bu da vatandaşı iki defa düşünmek zorunda bırakmaktadır. Merkez Bankası’nın 2023 Haziran verilerine göre, ülke genelinde konut fiyatları yıllık bazda yüzde 95,9 arttı. 100 metrekarelik bir evin ülke genelindeki ortalama fiyatı 2 milyon 459 bin 800 oldu. Buna karşın Türkiye genelinde en yüksek yıllık değişim gösteren iller mart, nisan, mayıs ve haziran aylarında Zonguldak, Karabük, Bartın’ı içeren bölge oldu. Nisanda fiyat endeksindeki artışın yıllık yüzde 147 olduğu bu üç ilde artış mayısta yüzde 134,5'e gerilemişti. Konut fiyatlarındaki artış bir buçuk yıl sonra üç hanenin altını gördü.
Ancak kimi illerdeki konut fiyat artışları dikkat çekti. Merkez Bankası’nın 2023 Haziran verilerine göre, ülke genelinde konut fiyatları yıllık bazda yüzde 95,9 arttı. 100 metrekarelik bir evin ülke genelindeki ortalama fiyatı 2 milyon 459 bin 800 oldu. Buna karşın Türkiye genelinde en yüksek yıllık değişim gösteren iller mart, nisan, mayıs ve haziran aylarında Zonguldak, Karabük, Bartın’ı içeren bölge oldu. Nisanda fiyat endeksindeki artışın yıllık yüzde 147 olduğu bu üç ilde artış mayısta yüzde 134,5'e gerilemişti. Haziranda da bu üç ilin içinde olduğu bölge artış rekorunu kaptırmadı. Bu bölgede konut fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 134,7 oldu. İnşaat malzemelerindeki artış hızı, reel faizlerin negatif olması gibi nedenlerle 2021 ve 2022 yıllarında konut alımı yatırım aracına dönüşmüş ve fiyatlar sürekli artan bir grafik seyretmekteydi.
Ancak endeksteki artış hızı, geçen yılın eylül ayında gördüğü zirvenin ardından ivme kaybetmeye başladı. Fiyat artış hızı son 10 aydır yavaşlarken haziranda bu oran yüzde 100’ün altına inerek 1,5 yıl sonra tekrar çift haneyi gördü. Kaynak: TCMB Ülke genelinde konut fiyatlarının artış hızı yüzde 100 seviyesinin altına inse de bölgesel bazda incelendiğinde kimi bölgelerdeki sert artışların devam ettiği ortaya çıktı. Üç büyük şehirden Ankara’daki konut fiyat artış hızı haziranda yüzde 106 oldu. Bu oran İzmir’de yüzde 100 olarak gerçekleşti. İstanbul’da ise bu oran yüzde 85,1 oldu.Buna rağmen haziran ayında İstanbul’daki ortalama konut fiyatı Ankara’daki ortalama konut fiyatının 1,3 katından fazla oldu. Öte yandan haziranda Doğu Anadolu ve Trakya bölgesindeki konut fiyat artışları da dikkat çekti. Temmuzda yıllık yüzde 127,5 artışla Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır’ı içine alan bölge dikkat çekti. Trakya bölgesinde de konut fiyatları sert artmaya devam etti. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ’ı içine alan bölgede yıllık fiyat artışı yüzde 117,7 oldu. Öte yandan Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun güneyindeki şehirlerdeki konut fiyat artışları da bu dönemde dikkat çekti. Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon’u kapsayan bölgede konut fiyatları bir yılda yüzde 112,3 arttı. Van, Bitlis, Hakkâri, Muş bölgesinde ise yıllık fiyat artışı yüzde 113,53 oldu.
