Her köşesi bir cennet olan vatanımız turizm açısından dünya ülkeleri açısından önemli bir yere sahiptir. Dünyanın eşsiz güzelliklerine sahip kıyıları ve denizleri, görülmeye değer mağara ve koylar, eşine az rastlanan tarihi eserler, göller, çağlayanlar gibi birçok özellikleri olan ülkemizde turizm önemli bir gelir kaynağımızdır. Bu bağlamda dünyanın dört bir yanından ziyaretçileri misafir etmemiz en önemli özelliğimiz arasındadır.
Ülkemizin coğrafi yapısı itibariyle Avrupa ülkeleri arasında en gözde ülkelerden biridir. Yaz ve kış aylarında ayrı ayrı faaliyetlere olanak tanıyan her mevsim gezilebilecek, görülebilecek mekanları bitmeyen ülkemizde yabancı ziyaretçi sayısı her geçen yıl artmaktadır. Özellikle ege ve Akdeniz bölgelerinde doluluk oranı yaz aylarında %90 civarındadır.
Ekonomik olarak değerlendirmeye çalışırsak son yıllarda ülkemiz en ucuz tatil beldeleri arasındadır. Yerli ve milli paramızın değer kaybetmesi, yabancılar için son derece ucuz tatil imkânı sağlamaktadır. Döviz kurlarının sürekli yükselmesi nedeniyle yurt dışından gelen ziyaretçiler harcama konusunda sınır tanımamakta ve tabii ki dostlarına anlatmaktan geri kalmamakta bu da bize gelen turist sayısını arttırmaktadır. Yabancı bir emekli bir aylık maaşı ile yurdumuzda rahatça tatil yapabilmekte, istediği alışverişi yapabilmekte iken bizim emekliler de onları sadece seyretmekle yetinmektedir. Çünkü bizde emekliler her dönem en çok ekonomik olarak ezilen kesim oldukları için en kısa süreli tatil bile onlar için hayalden başka bir şey olmamaktadır. Bırakın tatil yapmayı emeklilerimiz memleketlerine bile zor gitmekte hatta gidememektedir.
Yukarıda bahsettiğim gibi turist cenneti olan ülkemizde ne yazık ki otellerden birçoğu yabancılar tarafından işletilmektedir. Ve doğal olarak kazanılan para dışarıya gitmektedir. Otellerin her şey dahil sistemini benimsemesi ise yöre esnafının zararına olmuş, yurt dışından gelen ziyaretçiler otelden dışarı çıkmamaya başladıkları için alışveriş yapmadan dönebilmektedir.
Ortaokul ve lise dönemlerimde yani 1970 li yıllarda okullarda tarihi eserleri koruma kolu, gezi kolu gibi aktif görevler üslenen öğrenciler vardı ve turizm konusunda etkin görevler alırlardı. Örneğin tarihi eserleri koruma kolu, çevredeki tarihi eserleri tespit ettikten sonra gezi kolu tarafından tüm okulla birlikte gezi organize eder, öğretmenlerimiz ise her konuda yardım eder, gidilen yer hakkında, gelecekte olabilecek gelişmeler gibi konularda bizlere bilgi verirlerdi. Şimdilerde bu faaliyetler azaldı veya hiç kalmadı.
Turizm gelirleri bütçemiz açısından da son kazancımız olarak kayıtlara geçmektedir. Öncelikle ülkemize döviz girdisi sağlamaları, birbirleri arasında bedava ülkemizin reklamını yapmaları sonucu ziyaretçi sayısının artması bizim için önemlidir. Özellikle dövize ihtiyacımız olan dönemlerde yaz sezonunun gelmesini ve döviz girdisinin artacağından dolayı kurların düşmesini bazen iple çekiyoruz.
Yukarıdaki şekilde ekonomik koşullardan etkilenmeyen yılda en az bir veya birkaç defa tatile giden kesim de mevcuttur.
TÜİK verilerine göre hane halkı yurt içi Turizm bilgileri aşağıdaki gibidir.
Yurt içinde ikamet eden 13 milyon 639 bin kişi seyahate çıktı
Nisan, Mayıs ve haziran aylarından oluşan II. çeyrekte, yurt içinde ikamet eden 13 milyon 639 bin kişi seyahate çıktı. Seyahate çıkanların bir ve daha fazla geceleme kaydı ile ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %41 artarak 16 milyon 84 bin seyahat olarak gerçekleşti. Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 100 milyon 108 bin geceleme yaptı. Ortalama geceleme sayısı 6,2 gece oldu.
Seyahate çıkan kişi, seyahat ve geceleme sayıları, II. Çeyrek: Nisan-Haziran, 2023
Seyahate çıkanlar, 47 milyar 792 milyon 417 bin TL harcadı
Yerli turistlerin, yurt içinde yaptıkları seyahat harcamaları 2023 yılının II. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %142,5 artarak 47 milyar 792 milyon 417 bin TL olarak gerçekleşti. Bu harcamaların %90,6'sını 43 milyar 311 milyon 528 bin TL ile kişisel harcamalar, %9,4'ünü ise 4 milyar 480 milyon 889 bin TL ile paket tur harcamaları oluşturdu. Seyahat başına yapılan ortalama harcama ise 2 bin 971 TL oldu.
Seyahate çıkan kişilerin seyahat harcamaları, II. Çeyrek: Nisan-Haziran, 2023
Bu çeyrekte harcama türlerinin toplam seyahat harcamaları içerisindeki dağılım oranları incelendiğinde en fazla paya %32,9 ile yeme ve içme harcamaları, %26,4 ile ulaştırma harcamaları ve %14,4 ile konaklama harcamaları sahip oldu. Bu harcama türlerinin geçen yılın aynı dönemine göre değişim oranları incelendiğinde ise yeme ve içme harcamalarında %197,3, ulaştırma harcamalarında %73,4 ve konaklama harcamalarında ise %235,1'lik artış görüldü.
Harcama türlerinin toplam harcama içerisindeki oranları (%), II. Çeyrek, 2023
Yakınları ziyaret amacı ile yapılan seyahatler %65,4 ile ilk sırada yer aldı
Seyahate çıkış amaçlarında ikinci sırada %27,7 ile "gezi, eğlence, tatil", üçüncü sırada ise %3,3 ile "sağlık" yer aldı.
Seyahat sayılarının amaçlara göre dağılımı, II. Çeyrek, 2023
Seyahate çıkanlar en çok arkadaş veya akraba evinde kaldı
Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 70 milyon 880 bin geceleme sayısı ile en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. Konaklama türlerine göre geceleme sayısında ikinci sırada 12 milyon 872 bin geceleme ile "kendi evi" yer alırken, "otel" 8 milyon 5 bin geceleme sayısı ile üçüncü sırada yer aldı.
Geceleme sayısının konaklama türlerine göre dağılımı, II. Çeyrek, 2023
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
