Arkeoloji, kazı bilimi veya
kazıbilim; kazı vb. yöntemlerle
ortaya çıkarılan tarihi yapıtları
kültürel, sanatsal ve tarihsel
yönden inceleyen bir bilimdir.
Arkeoloji asıl olarak insanlığın
kültürel geçmişini, kültürlerin
değişimini ve birbirleriyle ilişki-
lerini inceler. "Arkeoloji"
sözcüğü, Yunanca arkheeos
(eski) ve logos (bilim) sözcük-
lerinin birleştirilmesiyle
türetilmiş bir sözcüktür ve
"eskinin bilimi" anlamını taşır.
Türkçe'de ise bu bilim tarihi yapıtların bulunma yön- temine atıfta bulunarak, "kazı bilimi" adını almıştır. Eskiyapıtbilimi de denilebilir.
Arkeoloji bir dalım dalı olarak tarih sahnesine ilk kez 15-16.yy. Avrupası’nda ortaya çıkmıştır. Arkeolojinin tarihçesine baktığımızda başlangıçta tarih ve felsefeyi açıklamada kullanıldığını görürüz. Arkeoloji bir bilim olarak kendine has metodlar uygular. Türkiye'de ilk sis- temli Türk kazısına 1881'de Osman Hamdi Bey'in kişisel çabalarıyla başlanır.
Tanım Eski Kültür ve Uygarlıkları onlardan kalan maddi kalıntıları açısından inceleyen; yer ve zamanını saptamakla uğraşan bir bilimdir, arkeoloji. Maddi Kalın- tılar terimiyle insan elinden çıkan, insan düşüncesinin ürünü olan eserler, alet ve malzeme ile ev eşyaları, sanat yapıtları kastedilir
Amacı Amacı ışık tutarak geçmişi canlandırmak, ilk çağ insanını düşünceleriyle ve bunların sonucu gerçekleştirdiği yapıtlarla günümüz insanına derin- lemesine tanıtabilmek, onu anlamasına yardımcı ola- bilmektir. Bu amaçla, eski kültür kalıntılarını bulup ortaya çıkarır, tanımlayıp, aslında uygun bir biçimde tekrar kurarak geçmiş kültürleri yorumlayarak aydınlat- maya çalışır. Faydası Günümüz insanına geçmişini ve köklerini öğreterek geleceğini aydınlatmasında yol göstermesidir. İnsan yaradılışı gereği merak duyduk- larını, kendisinde iyi ya da kötü bir anısı olan şeyleri toplama, koruma ve saklama eğilimine sahiptir. Toplanılan bu tür malzemeler bazen bir koleksiyona dönüşebildiği gibi; bazen de basit bir biriktirmeden öteye geçmemiştir. İster zevk için olsun, isterse bilinçli olarak yapılsın, bu derleyip toplama eğilimi büyük arkeolojik koleksiyonların, ardından da müzelerin doğ- masından en belirgin etkendir. Arkeoloji'nin tarihçesine baktığımızda İnsanlığın geçmişini aydınlatma yolunda çok eskiden beri bir takım araştırmalar yapıldığını görürüz. Başlangıçta tarih ve felsefeyi açıklamada kul- lanılan arkeoloji, daha sonra bu bağımlılıktan kurtul- muş ve bir bilim dalı kimliği kazanmıştır.
