Şubat 2022’den beri devam eden Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş, halen dünya gündeminde olup bu yıl da devam edeceğine kesin gözüyle bakılıyor. İşgalin ilk haftalarından itibaren başlayan Ukrayna’nın direnişi, Rusya’yı kızdırmakta, Avrupa ülkelerinden Ukrayna’ya yardım edenler ise Rusya’nın kara defterine girmektedir.
Ukrayna’ya destek sağlayan Batı ülkelerinin silah, mühimmat ve mali yardımlarının devam edeceğine kesin gözüyle bakılmaktadır. Ancak ABD’den Ukrayna’ya yapılacak 61 milyar dolar değerindeki yardımlar Kongre’nin onayından geçmek zorunda olduğundan Kongre’de şu anda Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında tartışmaların durulması ve bir ortak uzlaşı sağlanması önem kazanmaktadır.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın, AB üyesi ülkelerin aksine fiilen Rusya’nın yanında yer alıyor olması ve Ukrayna’ya yapılan yardımların tamamen durdurulmasını istemesi nedeniyle Avrupa Birliği’nin (AB) 50 milyar euroluk yardım paketi de Macaristan engeline takılmış durumdadır.
Harcama ve kayıplar
Gelişmiş silah yardımının gecikmesi, Ukrayna ordusunun savunma kabiliyetini zayıflatmakta, bu durum Ukrayna’da endişe yaratmaktadır. AB, Kasım 2023’te yaptığı değerlendirmede, Ukrayna’ya bir milyon adet 155 mm'lik mermiyi Mart 2024’e temin edemeyeceğini belirtince Zelenskiy,
**Ukrayna'nın karşı saldırısının daha erken başlamamasının nedenlerinden birinin mühimmat eksikliği olduğunu,
**Savaşın ülke ekonomisine 150 milyar dolara mal olduğunu
**Savaşın ilk aylarında 6 milyon Ukraynalının ülkeyi terk ettiği tahmin ettiğini, yüz binlerce kişinin de Rus işgali ve devam eden saldırılar nedeniyle ülke içinde yer değiştirmek zorunda kaldığını, binlerce sivilin öldürüldüğünü belirtmiştir.
Ukrayna ordusu ise,
**Mühimmat tasarrufu yaptıklarını,
**Cephane sıkıntısı nedeniyle, bazı birliklerin elinde tuttuğu bölgelerden çekilmek zorunda kaldığını, ancak Rus birliklerinin de Ukrayna topraklarının yaklaşık %17’sini kontrol edebildiğini açıklamıştır.
Planlamalar
Otoriteler, Kiev yönetiminin 2024 yılında orduya 43,2 milyar dolar harcamayı planladığını, Rusya'nın ise 2024 yılı askeri bütçesinin 112 milyar dolar tahmin ediyorlar. Bu durumda 2024’te yeterli sayıda askere sahip olmak her iki taraf için de güç olmaya devam edecek demektir.
Ukrayna, sıkıyönetim kapsamında 18-60 yaş arası erkeklerin ülkeyi terk etmesini yasaklamıştı, şimdi ise yurt dışında yaşayan Ukraynalı erkeklere askerlik çağrısı yapılabileceği söylenmektedir.
Rusya Ukrayna’ya kıyasla çok daha büyük bir orduya sahip ancak Moskova’nın savaşın iki yılındaki kayıpları çok büyük olmuştur. Rusya, eğitimleri maliyetli olan ve yıllar süren hava indirme komandoları gibi elit birimlerinin çoğunu kaybetmiştir.
Genel seferberlik ilanının ardından bir milyona yakın Rus'un ülkeyi terk ettiği tahmin edilmektedir. Rus yetkililer, ordunun ihtiyacını karşılamak için mahkumları ve göçmenleri askere alma yoluna gitmişlerdir. BBC Rusça Servisi, Aralık 2023'ün sonunda öldürüldükleri doğrulanan Rus askerlerinin sayısının 40 bin kişiye ulaştığını belgelemiştir.
ABD istihbaratı ise, öldürülen veya yaralanan Rusların toplam sayısının 315 bine ulaşabileceğini değerlendiriyor.
Ukrayna gündeminde ne var?
Kiev, mücadelelerine destek veren müttefik ülkelerin ilgi ve empatilerinin azalmaya başlayacağından kaygı duymaktadır. Slovakya Ukrayna'ya büyük bir yardım paketini durdururken, Hollanda uzun süredir vaat ettiği F-16 jetlerini Ukrayna’ya göndermeyebilir.
AB üyesi 27 ülkeden sekizinde, Ukrayna'ya yardım yapılmasına karşı olanların sayısı, taraftar olanlardan daha fazla çıkıyor.
Orta Doğu, Latin Amerika ve Afrika'nın pek çok ülkesi ABD karşıtlığı nedeniyle Moskova'yla dostane ilişkiler içindedir.
Ukrayna, hem Moskova'nın propagandasının hem de Wagner paralı asker grubunun Afrika’da oluşturduğu nüfuz alanına karşı mücadele etmek zorundadır. Ukrayna ancak Rus işgalinin tamamen bitmesi ve uluslararası kabul gören sınırlara dönüş halinde çatışmaların biteceğini savunuyor.
2024 Ukrayna için zorlu bir cephe savaşı, Rusya için daha fazla uluslararası izolasyon getirebilir. Ukrayna savaşı, dünya siyasi düzeni ve küresel ekonomi üzerindeki etkisinin boyutuna rağmen, diğer ülkeler için daha az odak noktası olacaktır
