Saadet sözcüğüyle eş anlamlı olan mutluluk, memnun, keyifli, hoşnut olmak duygularının geneline verilen isimdir. Mutlu olduğumuzda gülümseriz. Gülerken seratonin ve dopomin hormonları salgılanır. Bu da kişinin çok daha enerjik hissetmesini ve olaylara daha pozitif yaklaşmasını sağlar.
Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere mutluluk, geniş anlamlı bir sözcüktür. Hepimizin mutluluk kaynağı değişken ve geniş bir yelpaze içerir. İnsan yaşamı boyunca mutlu olmak sorunsuz bir hayat geçirmek için mücadele eder ve mutluluğa ulaşmaya çalışır. Örneğin;
*Bir çocuk için luna parka girmek, arkadaşlarıyla yaş günü partisine katılmak mutluluktur.
*Bir öğrenci için derslerinden iyi not almak mutluluktur.
*Bir futbolcu için gol atmak mutluluktur.
*Bir doktor için hastasını en iyi şekilde tedavi etmek mutluluktur.
*Bir işletmeci için Pazar payını yükseltmek, çalışanına en yüksek maaş ödemek mutluluktur.
*Okey oynayan kişi için yenilmemek bir mutluluktur.
*Bir ev hanımı için yaptığı yemeklerin beğenilmesi mutluluktur.
*Bir sanatçı için alkışı bol almak mutluluktur.
Yukarıdaki örnekler kişisel mutluluğu içermektedir ve çoğaltılabilir. Ancak ülke mutluluğu, toplumun mümkün olan en yüksek üyelerinin mutluluğu nedir, nasıl sağlanacaktır?
Ülke mutluluğu vatandaşların gelir düzeyinin yüksek olması, millî gelire katkıda bulunmaları, yaşam için gerekli olan ihtiyaçlarının sağlanması, sosyal yaşamının en uygun seviyeye getirilmesi, çocukların en iyi eğitimi almalarının sağlanması, gelecek endişesi taşımaması gibi ekonomik gelişmelerin sağlanması ile mümkündür. Yani ülkelerin mutluluk düzeyi ekonomik koşulların uygun olması ile doğru orantılıdır.
Ülkemizde mutluluk düzeyi maalesef düşük seviyededir. Özellikle geçtiğimiz günlerde yaşadığımız ve yüzyılın en büyük felaketi olarak tarihe geçen deprem nedeniyle mutluluk seviyemiz hepimiz için gerilemiştir. Çünkü kaybettiğimiz canların acısını yaşarken hepimizi deprem korkusu sarmış ve yarınlar için endişe duymaya başladık. Diğer taraftan yaşadığımız ekonomik sorunlar hepimizi olumsuz şekilde etkilemiştir. Bunun detaylarını yazmıyorum çünkü hepimiz yaşamaktayız.
Euronews sitesinden aldığım bilgilere göre, dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamasında Finlandiya son 6 yılda olduğu gibi 2023'te de zirvede yer alırken, listenin ilk 3 sıralamasını İskandinav ülkeleri oluşturdu.
Toplamda 137 ülkenin değerlendirildiği listede Afganistan son sırada yer alırken, Türkiye ilk 100'e giremedi. 2022 raporunda 112. sırada bulunan Türkiye, 6 basamak yükselerek 106. sıraya yer aldı.
World Happiness Report raporunda liste değerlendirilirken ülkelerin kişi başına düşen gelir, özgürlük, sağlık ve sosyal yardım imkanları, yolsuzluk karnesi, eğitim ve alım gücü gibi kriterleri baz alınıyor.
Listede Finlandiya 10 üzerinden 7,8 puan alarak zirvede yer alırken, Danimarka 2'inci (7.6), İzlanda 3'üncü (7.5), İsrail 4'üncü (7.4), Hollanda 5'inci (7.43) sırada yer aldı.
Raporda ilk 10'a çoğunlukla İskandinav ve Kuzey Avrupa ülkeleri girerken İsrail'in 4'üncü sıraya yükselmesi dikkat çekti.
Dünyanın en büyük ekonomilerinden Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 15'inci, Almanya 16'ıncı, Japonya 47'inci, Çin 64'üncü İngiltere ise 19'uncu sırada yer aldı.
Yaşam Memnuniyeti Araştırması nedir?
Yaşam Memnuniyeti Araştırması, TÜİK' in toplumsal içerikli ve aynı zamanda öznel öğeler içeren ilk araştırması olma özelliğini taşımaktadır. Araştırmada, bireylerin mutluluk, umut, temel yaşam alanlarındaki genel memnuniyeti ve bu alanlardaki kamu hizmetlerinden memnuniyeti ölçülmüştür.
2023 yılı yaşam memnuniyeti anketi TÜİK tarafından yayınlandı. Buna göre;
Türkiye'nin %52,7'si mutlu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, mutlu olduğunu beyan eden 18 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı, 2022 yılında %49,7 iken 2023 yılında 3,0 puan artarak %52,7 oldu. Mutsuz olduğunu beyan eden bireylerin oranı ise 2022 yılında %15,9 iken 2023 yılında 2,2 puan azalarak %13,7 olarak gerçekleşti.
Kadınlar daha mutlu
Mutlu olduğunu beyan eden erkeklerin oranı, 2022 yılında %46,5 iken 2023 yılında %50,3 oldu. Kadınlarda ise bu oran, 2022 yılında %52,7 iken 2023 yılında %55,1 oldu.
Evliler evli olmayanlardan daha mutlu
Evli bireylerin, evli olmayan bireylere göre daha mutlu olduğu görüldü. Mutlu olduğunu belirten evli bireylerin oranı, 2023 yılında %56,4 iken evli olmayanlarda bu oran, %45,8 olarak gerçekleşti. Evli olanların mutluluk düzeyi cinsiyete göre incelendiğinde; evli erkeklerin %53,2'sinin, evli kadınların ise %59,5'inin mutlu olduğu gözlendi.
Mutluluk oranında en yüksek artış 18-24 yaş grubunda oldu
Yaş gruplarına göre mutluluk düzeyi incelendiğinde; 18-24 yaş grubunda mutluluk oranı, 2022 yılında %47,9 iken 2023 yılında 6,1 puan artarak %54,0 oldu.
Mutluluk oranının 55 ve daha yukarı yaştaki bireylerde ise azaldığı gözlendi. Mutluluk oranı 55-64 yaş grubunda bir önceki yıla göre 2,8 puan azalarak %49,7 olarak tahmin edildi. 65 ve daha yukarı yaştaki bireylerde ise 2022 yılında %57,7 iken 2023 yılında 1,7 puan azalarak %56,0 oldu.
Bireylerin mutluluk kaynağı çoğunlukla aileleri
Bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde; en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı, 2023 yılında %69,9 olurken bunu sırasıyla; %15,0 ile çocukları, %5,4 ile kendisi, %3,8 ile eşi, %2,9 ile annesi/babası ve %1,8 ile torunları takip etti.
Bireyleri en çok sağlıklı olmak mutlu etti
Bireylerin mutluluk kaynağı olan değerler incelendiğinde; kendilerini en çok sağlıklı olmanın mutlu ettiğini ifade edenlerin oranı, 2023 yılında %69,5 olurken bunu sırasıyla; %13,2 ile sevgi, %9,2 ile başarı, %5,3 ile para ve %2,6 ile iş takip etti.
Her 100 kişiden 67'si geleceğinden umutlu
Kendi geleceklerinden umutlu olduğunu beyan eden bireylerin oranı, 2023 yılında %67,1 oldu. Erkeklerin geleceklerinden umutlu olma oranı %67,2 iken kadınlarda bu oran %67,1 oldu.
Bireylerin ortalama yaşam memnuniyet düzeyi 5,7 oldu
Bireylerin hayatlarını bir bütün olarak düşündüklerinde hissettikleri yaşam memnuniyet düzeyini hesaplamak amacı ile; hiç memnun olmayanlar için "0", çok memnun olanlar için "10" arasında bir değer alınarak ortalama hesaplandı. Bireylerin ortalama yaşam memnuniyet düzeyi 2022 yılında 5,5 hesaplanırken 2023 yılında 0,2 puan artış ile 5,7 oldu. Erkeklerde ortalama yaşam memnuniyet düzeyi 2023 yılında 5,6, kadınlarda ise 5,8 oldu.
En yüksek memnuniyet oranı %74,6 ile asayiş hizmetlerinde
Kamu hizmetlerinden memnuniyet düzeyleri incelendiğinde; 2023 yılında asayiş hizmetlerinden memnun olduğunu beyan edenlerin oranı %74,6 olurken bunu sırasıyla %68,2 ile ulaştırma, %65,4 ile sağlık, %61,0 ile Sosyal Güvenlik Kurumu, %58,6 ile adli ve %57,7 ile eğitim hizmetlerinden memnuniyet takip etti.
Ülkenin en önemli sorunu hayat pahalılığı oldu
Ülkenin en önemli sorunu incelendiğinde; 2020 yılında birinci sırada %18,5 ile işsizlik, ikinci sırada %17,3 ile hayat pahalılığı, üçüncü sırada %17,2 ile eğitim yer aldı. 2023 yılında hayat pahalılığı %33,8 ile ilk sırada yer alırken, %16,5 ile eğitim ikinci sırada ve yoksulluk %13,4 ile üçüncü sırada yer aldı.
AÇIKLAMALAR
Yaşam memnuniyeti araştırması bireylerin genel mutluluk algısını, toplumsal değer yargılarını, temel yaşam alanlarındaki genel memnuniyetini ve kamu hizmetlerinden memnuniyetini ölçmek, memnuniyet düzeylerinin zaman içindeki değişimini takip etmek amacıyla, 2003 yılından itibaren düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Yaşam memnuniyeti araştırmasının 2023 yılı alan uygulaması, 1-30 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
