SON DAKİKA
reklam
reklam

Dönemin İngiliz belgelerinden -I-

Köşe Yazarı: Cengiz BAYSU   Eklenme Tarihi: 20 Şubat 2024, Salı - 09:15   Okunma Sayısı:

*Sayfa No:828- Belge No: 553-19-Ekim-1919

(Mr. Ryan’dan rapor)

“… Milli kuvvetler gittikçe geliştiği için, silahların bırakılmasına rağmen 40 bin kişilik bir hükümet kuvvetinin milliyetçilere karşı koyması istendi. Başbakan (sadrazam) bu isteği derhal kabul etti. Ancak, İzmir’de cinayetlere ve kadınlara yapılan tecavüzlere karşı kurulan kuvvetleri bunlarla karıştırmamak gerekir dedi.” 

*Sayfa No:831-Belge No:511-14-Ekim-1919

(İngiliz Yüksek Komiserliğinden Amiral Sir  D. Robeck’e)

“…İtalyan’lar İzmir’deki Müslümanların dinlerini değiştirip İtalyan vatandaşı yapmak istiyorlar… Fakat benim anladığım Türklerden çok korkuyorlar.” 

*Sayfa No:873- Belge No: 585- 11-Kasım- 1919

(Amiral Sir F. Robeck’ten Lord Curzon’a)

“… İstanbul’a Ermeni ve Rum göçmenleri geliyor. Amerikalılar bunlara yardım ediyorlar… Ayrıca İzmir bölgesinde evleri yandığı ve yıkıldığı için evsiz barksız kalan Müslümanların durumu da bizi hayli utandırıyor. Şimdi her tarafta milliyetçi adı altında çeteler türedi. Mustafa Kemal ve adamları bütün yabancıların ve özellikle İngilizlerin gitmesini istiyor.”

*Sayfa No:907-Belge No:609-28-Kasım 1919

(Mr. Kitson’dan Sir. E. Crowe’a)

“… Ermenilerin Müslüman komşularını kesmesinden hiç şüphe etmem… Taşnaklar müthiş bir vahşetle çalışıyorlar… Kürtlere her ne kadar inanmasak ta onları kullanmamız çıkarımız gereğidir. Doğu illerine gelince; Türklerle harp etmeden o bölgeleri Ermenistan ve Kürdistan diye bölemeyiz.”

*Sayfa No:917- Belge No: 613-28-Ekim-1919

(27 Köyün Eşrafından Konya’daki İngiliz Yüksek Komiserinin aldığı mektup)

“… Milli kuvvetler adı altında bir grup, Müslüman ve Hristiyanları öldürmektedir. Hayvanlarımızı elimizden alıyorlar, telgraf hatlarımızı kesip bizim sizlere haber vermemizi önlüyorlar. Bizim hükümetimiz zayıf olduğu için milliyetçileri ezemez. Milliyetçileri ezmek için İngiliz hükümetinin bize yardım elini uzatması için yalvarırız. Aşağıdaki köylerin eşrafı tarafından imzalanmıştır: (Soğucak-Kovanlı-Hacı Yunuslar-Dumnu-Karabayır-Uluslar-Seyit-Citret-Bekle-Sat-Yalnızca-Kiraz-Elmaağaç-Beybahin-Fakirtepe-Ekitse-Sarıca-Sarıskat, Akçapınar-Ahırlı-Günce-Gün-Ali Çerçi-Fatma-Sorkun-Mervesti)”

*Sayfa No:925  -Belge No:620 – 9Aralık1919 (Amiral Sir F. de Robek’ten Lord Curzon’a)
“…Mr. Hohler Kürt meselesi hakkında Kürt başkanı olan Şeyh Sait Abdülkadir Paşa’yla görüştü. Kürtler bütün ümitlerini İngiliz hükümetine bağlamış durumdadırlar. Bu arada Mustafa Kemal gittikçe tehlikeli olmaya başlıyor. Kuvvetler, Kürtleri Mustafa Kemal’e karşı kullanmak için her parayı ödemeye hazırdırlar.”

*Sayfa No:932-Belge No:632 -22Aralık1919

(Türk meselesi hakkında ikinci toplantı):

“…Türk Hükümetinin parasal bakımdan iflas ettiği. Çatalca hattı dışında Türklere  yer verilmemesini ,kapitülasyonlara çok benzer bir sistemin kurulmasını, Türk ordu ve donanmasının ancak jandarma örgütü haline getirilmesini, Erzurum’un Ermenistan’a verilmesini, Oniki Adanın Yunanlılara verilmesini,..”

*Sayfa No:966-Belge No:633,219 -26 Aralık1919 (Türk meselesinde üçüncü toplantı):
“…Kürt kabileleri İngiliz ve Fransız hâkimiyetine konacak, Kürdistan’da hiçbir şekilde Türk bırakılmayacak. Bir tek Kürt devleti mi yoksa birçok küçük Kürt devleti mi kurulacağı düşünülecek. Ermenilerine Amerikalılar kanalı ile silah sağlanacak …İstanbul’da gizli bir örgüt kuruldu, .Milliyetçileri vatan haini ilan ediyor…”

*Sayfa No:992-Belge No:646- 4 Ocak 1920

(Lord Curzon’un notları)

“…Türkler Avrupa’dan atılmalıdır. Amerikalı Senatör Lodge’ın dediği gibi; İstanbul Türklerden tamamen alınmalı, bir veba tohumu olan savaşların yaratıcısı komşuları için bir küfür olan Türkler Avrupa’dan silinmelidir.”

*Sayfa No:1003 –Belge No:647 -25 Aralık1919

(Mr. Ryan’ın raporu):

“…Milliyetçiler şimdi iki yol kullanıyor: Milliyetçi ol, çünkü İslam’ı kurtaracak tek yol odur. İslam’a sadık ol, çünkü senin milli varlığını kurtaracak tek yol odur. Bu fikirlerin  her ikisi de İslam dünyasındaki İngiliz hâkimiyetini mahvedebilir. Biz, gerçek ideali din gibi davranacak çıkarcı grubu idareci olarak getirmeye çalışacağız. Panislamizmi ezemeyiz, bu tıpkı Batı’daki milliyetçilik gibidir. Bizim şimdiki amacımız bölmek, arkadaş gibi davranıp kazanmak ve sonra hükmetmek olmalıdır…”

*Sayfa No:1062-Belge No:667-22Ocak1920

(Amiral Webb’den Lord Curzon’a)

“…Bayburt’ta Şeyh Kürt Ali milliyetçilere karşı harekete geçti.”

*Sayfa  No:42-Belge No:6 (Londra Konferansı):

A-Türkiye özerk devlet olmalıdır.

B-Boğazlar uluslararası olmalıdır.

C-Türkiye özerk Ermenistan’ı tanıyacaktır.

Azınlıklar, kuvvetlerin himayesinde olacaktır. Lloyd George göre: “Türkler yüzlerce yıl Avrupa’da kaldılar ve Avrupa’daki bütün belâların başı oldular. İstanbul Türklerin değil, Yunanlarındır. Türkler oradan atılmalıdır.”… İtalya delegesine göre: ”Boğazları işgal edelim, böylece Türkler merhametimize kalır”  

Sayfa No:54 Yunanlıların İzmir’e çıkışına biz izin verdik… Lloyd George, Yunanların  İzmir’de ticari çıkarları var, diyor… Mr. Cambon’a göre, Türklerin mali kontrolü mümkündür, Türklerden kimse bu işi alamaz. Biz bu durumdan yararlanarak Türkleri mali ve idari kontrola alırsak, durum her bakımdan düzelir… Müttefiklerin Türkiye’de çok önemli mali ve politik çıkarları vardır. Boğazları kontrol edip para alsak, yılda 1 milyon sterlin toplarız…”

reklam

KÖŞE YAZARLARI

reklam
reklam