Ülkemizde özellikle büyük kentlerimizde en büyük sorunlardan biri de trafik yoğunluğudur. Öyle ki her gün trafiğe yeni araç çıkması, yolların yetersizliği, araçların birçoğunun tek kişi ile trafiğe çıkması gibi nedenler sorunun çözümünü güçleştirmektedir.
Bankaların (içinde bulunduğumuz süreç hariç) kolay kredi vermeleri, ithal araçların çok gelmesi, halkımızın gelir düzeyinin yükselmesi vd. neredeyse her evde iki araç kullanımını arttırmıştır. Zorunlu olarak geçimini araçla sağlayan vatandaşlarımız için söylenecek bir şey yoktur ama işe gidip gelirken 3-5 kişilik gruplar halinde gidilip gelinmesi konusu bir türlü benimsenmemektedir. Araç fiyatlarının, vergilerin, muayene ücretlerinin akaryakıt fiyatlarının artması da araç kullanımı yönünden çok az etkilemiş, motosiklet kullanımı ise artma eğilimine girmiştir. Brent fiyatlarının sürekli yükselmesi, hatta yıl sonuna kadar 100 doları bulabileceği söylentileri, döviz kurlarının yüksek seyretmesi sonucu akaryakıt fiyatları astronomik rakamlara ulaşmıştır. Kentsel dönüşüm ve yeni yapılan konutların site formatına gelmesi ile daire, işyeri sayılarının artmasına rağmen yolların aynı kalması da trafik yoğunluğunu arttırmaktadır.
Trafikteki araçların çokluğundan dolayı doğal olarak otopark sorununu da gündemden düşmemektedir. Yeni yapılan binalarda 1 veya 2 kat otoparka ayrılması zorunluluğu sorunun çözümünde yardımcı olacaktır.
Araçlardan alınan özel tüketim vergisi, KDV gibi vergilerin tutarı neredeyse araç fiyatı kadar yükselmesine rağmen araçlara olan talep her geçen gün artmaktadır. Ülkemizde trafikteki araçların çoğu maalesef ithal araçlardır. İlk yerli otomobilimiz olan TOGG un üretime başlaması ülke ekonomisi için son derece başarılı bir girişimdir.
Kredi oranlarının yüksekliği, alım gücünün düşmesi gibi nedenlerle eylül ayında trafiğe kaydı yapılan araç sayısının azaldığı görülmektedir. Konu ile ilgili olarak OCAK AYI TÜİK verileri aşağıdaki gibidir.
Ocak ayında 213 bin 493 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların %53,1'ini otomobil, %28,2'sini motosiklet, %12,6'sını kamyonet, %2,4'ünü kamyon, %2,1'ini traktör, %1,0'ını minibüs, %0,4'ünü otobüs ve %0,2'sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.
Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre %7,1 arttı
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre kamyonda %111,7, minibüste %109,9, özel amaçlı taşıtta %70,8, otobüste %47,2, kamyonette %39,9, otomobilde %25,6 artarken traktörde %50,5 ve motosiklette %21,1 azaldı.
Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, Ocak 2022-Ocak 2024
Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı ayına göre %33,3 arttı
Ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı minibüste %71,5, otobüste %62,1, motosiklette %48,4, özel amaçlı taşıtta %42,4, otomobilde %39,2, kamyonette %8,4 ve kamyonda %0,6 artarken traktörde %26,4 azaldı.
Trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı ocak ayı sonu itibarıyla 28 milyon 951 bin 792 oldu
Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların %53,0'ını otomobil, %17,8'ini motosiklet, %15,6'sını kamyonet, %7,6'sını traktör, %3,3'ünü kamyon, %1,7'sini minibüs, %0,7'sini otobüs ve %0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.
Ocak ayında 782 bin 589 adet taşıtın devri yapıldı
Ocak ayında devri (1) yapılan taşıtların %67,8'ini otomobil, %16,2'sini kamyonet, %7,6'sını motosiklet, %3,3'ünü traktör, %2,4'ünü kamyon, %1,9'unu minibüs, %0,6'sını otobüs ve %0,2'sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.
Ocak ayında 113 bin 269 adet otomobilin trafiğe kaydı yapıldı
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %16,4'ü Renault, %9,0'ı Fiat, %6,2'si Chery, %6,1'i Volkswagen, %6,1'i Toyota, %5,6'sı Hyundai, %5,2'si Opel, %5,1'i Citroen, %5,1'i Peugeot, %4,7'si Ford, %3,5'i Dacia, %3,4'ü Skoda, %3,0'ı Nissan, %2,3'ü Audi, %2,2'si Honda, %2,1'i Mercedes-Benz, %1,6'sı Kia, %1,6'sı MG, %1,4'ü Volvo, %1,3'ü BMW ve %8,2'si diğer (2) markalardan oluştu.
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %66,5'i benzin yakıtlıdır
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 113 bin 269 adet otomobilin %66,5'i benzin, %13,8'i dizel, %11,4'ü hibrit, %7,0'ı elektrikli ve %1,3'ü LPG yakıtlıdır. Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 15 milyon 333 bin 952 adet otomobilin ise %35,5'i dizel, %33,3'ü LPG, %28,9'u benzin, %1,5'i hibrit ve %0,6'sı elektriklidir. Yakıt türü bilinmeyen (3) otomobillerin oranı ise %0,2'dir.
Ocak ayında en fazla 1300 ve altı silindir hacimli otomobil kaydı yapıldı
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 113 bin 269 adet otomobilin %30,9'u 1300 ve altı, %24,0'ı 1401-1500, %19,5'i 1301-1400, %12,2'si 1501-1600, %5,8'i 1601-2000, %0,7'si 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.
Ocak ayında kaydı yapılan otomobillerin 43 bin 509'u gri renklidir
Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 113 bin 269 adet otomobilin %38,4'ü gri, %26,1'i beyaz, %12,4'ü mavi, %11,7'si siyah, %6,5'i kırmızı, %2,3'ü yeşil, %1,3'ü turuncu, %0,5'i mor ve %0,4'ü kahverengi renklidir.
AÇIKLAMALAR
(1) Devir, noterler aracılığı ile bir veya daha fazla el değiştiren taşıtları ifade etmektedir.
(2) Diğer başlığı altında toplulaştırılan taşıt sayısı, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu'nun 13. Maddesi gereğince yayımlanması için "yazılı onayı" bulunmayan ya da ilgili ayda trafiğe kaydı yapılan otomobil sayısı bakımından sıralamada ilk 20 dışında kalan markaları ifade etmektedir.
(3) Yakıt türü bilinmeyenler, ruhsat işlemlerinde yakıt türü boş bırakılan veya sehven hatalı veri girişi yapılan otomobilleri kapsamaktadır.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
