Bugün ne konuda yazacağım diye düşünürken doğup büyüdüğüm Antalya-İbradı ilçesine bağlı Ürünlü köyünden bir yakınımın (Selçuk Yamansoy) aşağıdaki mesajını aldım ve önemli ifadeler kullandığı için yazmaya karar verdim.
Köyümüzde bulunan dünyaca ünlü ve çok sayıda yerli ve yabancı kimsenin ziyaret ettiği Altınbeşik mağarası ve düğmeli evlerden bahsedeceğim. Gelen mesaj aşağıdaki gibidir.
Değeri arkadaşlar İbradı, küçük, şirin bir ilçedir. Merkez haricinde yedi mahallesi vardır ve bu mahallelerin tümünün ortak özelliği son drece misafirperver, yardımsever, birbirlerine son derece düşkün olmasıdır. Hangi kapıyı çalsanız çayınızı kahvenizi içersiniz. Bu durum tüm yöre halkı tarafından bilinir. Her mahallenin kendine özgü güzelliği ve vasıfları vardır.
İlçemizin en büyük özelliklerinden birisi Ürünlü mahallesinde olan Türkiye’de birinci Dünyada üçüncü yer Altı gölü Altınbeşik mağarasıdır, (Detay bilgileri aşağıda okuyacaksınız.) bunun yanında İlçe merkezinde 1300 yıllık Arap astı kestane ağacı ve kadı konakları vardır, ilçemiz ve çevre mahalleleri, düğmeli evleri ile ilgi odağı olmuştur, bu düğmeli evleri diğer mahallelerde kısman olsa da yoğunluk olarak ormana ve ürünlü mahallesindedir. Bugün ilçemden ürünlü mahallesine gelirken dikkatimi yeni yapılan bu tabelalar çekti? Düğmeli evleri 1 kilometre yazılmış? Hâlbuki Ürünlü köyümüzde de birçok düğmeli evler mevcuttur, tabelanın bulunduğu yerden 7 km. uzaklıktadır. Yani düğmeli evlerin sadece Ormana’ da olduğu ifade edilmek istenmiş. Bunun yok farz edilmesi beni derinden üzmüştür. Buradan yetkililere sesleniyorum, bu yazıyı düzeltmeleri gerekiyor, yoksa ürünlü mahallesindeki düğmeli evleri yok mu sanıyorsunuz? Veyahut ürünlü mahallesi aklınıza gelmedi mi? bu tabela değişikliğinden belediye başkanının haberi yok mu? Bu şekil yapılmasını kim önerdi? Sayın belediye başkanından açıklama bekliyoruz ve bu tabelanın ürünlü mahallesindeki düğmeli evlerinde belirtilmesini talep ediyoruz.
Not:11-09-2022 tarihinde aynı tabelada ürünlü mahallesi yazmıyordu, Antalya tabela müdürlüğü ile telefonla görüşmem neticesinde 12:08:2022 de gelip bu yanlışı düzeltmişlerdi. Umarım bu yazıyı en kısa zamanda düzeltirler. Ayrıca köyümüzde bulunan dünyaca ünlü Altınbeşik mağarası bilgileri de aşağıdadır.
BİR DOĞA HARİKASI: ALTINBEŞİK MAĞARASI VE ÜRÜNLÜ KÖYÜ
Akdeniz bölgesinde Toros dağlarının eteklerinde bir köy. Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı Ürünlü köyü ve bu köyde 1960 lı yıllarda keşfedilen ve son yıllarda yerli ve yabancı turistler tarafından vazgeçilmez bir doğa cenneti Altınbeşik mağarası görülmeden geçilemeyecek bir turizm merkezidir.
Altınbeşik mağarası 1967 yılında Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Timuçin Aygen tarafından keşfedilmiştir. Mağaranın klimatolojisi tam çalışılmasa da sıcaklık; yaz, kış –gece, gündüz 14-18 derece arasındadır. Mağaranın keşfinden sonra Japon ve Fransız gruplar at, eşek sırtında mağara ağzına gelerek bazen bir aya varan sürelerde çadırda kamp yapmaktaydılar ki, mağara ağzında insanı dinlendiren serin bir sıcak hava ESİNTİSİ söz konusudur.
Mağaranın sağlık açısından son derece önemli olduğu, daha da ötesi romatizmal hastalıkların tedavisi için ilgili hekimler tarafından hastaların yönlendirildiği de bir gerçektir.
Ulaşım son derece kolay ve mağaraya giden yol da doğal manzarasıyla ziyaretçilerin beğenisini kazanarak vazgeçilmez bir seyahat ve gezi güzergahı durumuna gelmiştir. Mağara yolları oldukça geniş ve asfalt olarak hizmete sunulmuştur. Manavgat nehri vadisi bitki örtüsü ve topoğrafya açısından görülmeye değerdir. Ayrıca doğal güzellik ve görünüm açısından fotoğraf sanatçıları tarafından birçok ziyaretçiyi kabul eden Altınbeşik mağarası birçok fotoğrafa konu olduğu gibi, bazı TV reklamlarında da kullanılmaktadır. Dolayısıyla Dünya da eşi ve benzeri çok nadir görülen bir doğa mağarası olmuştur.
Mağaranın lokasyonu Antalya ya 110 km; Konya ya 190.km, Manavgat şelalesine55.km, ve Akseki ye …34km uzaklıkta olup her mevsimde rahat ve kolay ulaşım sağlanabilmektedir. Seyahat sırasında Yörük çadırları, keçi sürüleri, yaban keçileri ve çeşitli kuşlar da görülebilir.
Mağara içerisinde yoğunluklu olarak Çekoslovak, Boğaziçi Üniversitesi ve mağara cemiyeti ve başkaca mağaracılar tarafından sürekli araştırmalar yapılmaktadır. En son mağara ekibi 2500 metreye kadar yatay olarak ilerlemiştir. Mağaranın suyu, 60 km. kuzeyde Konya/ Derebucak ilçesi Gembos polyesi güney ucundaki mağaralara giren su ile beslenmektedir.
Kuzeyde aşırı yağışlarda kış aylarında mağaranın suyu patlayarak mağara ağzından 500 m Aşağıdaki Manavgat nehrine su aktarmaktadır.
Mağara girişinden 200 mt. İleride kayalardan akan suyun karbondioksitini bırakması sonucu kalker ve yatay köprü oluşmuştur.
İlk göldeki su yüksekliği 15-18 mt derinliktedir. En dipten tavana 40 mt, denizden yüksekliği 401 mt.dir.
İlk gölün bitiminde 40 mt. Lik dik bir yardan sonra ikinci kat göller bulunmaktadır. Bu katlar şimdilik ziyaretçiler tarafından görülmemekte ancak mağaraya geliş yolunun yanından 2. Kata bir tünel çalışması devam etmekte ve tünelden sonra da görülmeyen katlar da ziyaretçilere açılması planlanmaktadır.
Altınbeşik mağarası, yeraltı gölü bulunan dünyada bulunan nadir mağaralardan biridir. İçerideki doğal köprünün yatay oluşu da JEOLOJİK, ENTERESAN çok az görülen sarkıt ve dikitler oluşmuştur. Dikey
Altınbeşik mağarasının keşfinden sonra Ürünlü Köyü ne de ilgi artmış, ODTÜ tarafından kültür köyü ilan edilmiştir. Bu gelişmelere kadar sadece kendi halkını barındıran Ürünlü Köyü Altınbeşik mağarası için yapılan girişimlerden sonra bir dağ ve tatil beldesi unvanını alarak tüm Türkiye olduğu kadar dünyadan gelenlerin de yerleşim merkezi durumuna gelmiş ve kozmopolit bir köy olma yolunda ilerlemektedir.
Köyde bulunan ve otantik yapısı bozulmayan düğmeli evler, dağlardan gelen suları akıtan klasik kuyu ve çeşmeler, üzüm bağları ve çeşitli meyve ağaçları ile doğal besinlerin üretildiği bir yöre olarak ziyaretçilerini kabul etmektedir.
Köy halkı son derece misafirperver ve ziyaretçilerine karşı tutumu son derece pozitif olması da ziyaretçiler tarafından beğenilmekte ve takdir edilmektedir.
Altınbeşik mağarasına gelen ziyaretçilerin gıda, konaklama gibi ihtiyaçları sadece Ürünlü köyünde değil, komşu köy ve ilçelerde bulunan restoran, otel ve pansiyonlar tarafından en ekonomik şekilde karşılanmaktadır. Dolayısıyla gelen ziyaretçiler tek seferle yetinmeyip 3. Veya 4. Ziyaretlerini yapmaktadır. İstendiğinde köy muhtarlığı tarafından kılavuz hizmeti de verilmektedir.
Altınbeşik mağarasının ve Ürünlü köyünün pozitif özellikleri saymaya ve yazmaya satırlar yetmez. Son olarak şu söylenebilir: Ürünlü Köyü Altınbeşik mağarası; doğal güzelliği ve havası ile Torosların cennetidir.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
