İran Dışişleri Bakanlığı, 2 Eylül'de bakanlıktan üst düzey bir yetkilinin Rusya'nın Tahran Büyükelçisi ile görüştüğünü ve İran'ın Kafkasya'daki "jeopolitik değişikliklere" karşı tutumunu yinelediğini açıklamıştı. Açıklamada, İran'ın bölgedeki tüm ülkelerin "bölge ülkeleri arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalıştığı, çıkar ve meşru endişelere dikkat etmeyi" vurguladığı belirtilmişti.
İki yetkilinin ayrıca İran, Rusya ve Azerbaycan dışişleri bakanlarının yakın zamanda yapacakları toplantının yanı sıra "3+3 danışma mekanizmasının" gelecek toplantısını da ele aldığı belirtilmişti.
"3+3 platformu" Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan'ın yanı sıra komşuları İran, Rusya ve Türkiye'yi de içermektedir. Ancak formata uygun sadece iki toplantı yapılmış, Gürcistan, başlangıcından bu yana toplantılara katılmayı reddetmiştir.
BRICS nedir?
Gelişmekte olan ülkelerin uluslararası konularda daha çok söz sahibi olmasını isteyen Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin 2006 yılında "BRIC" grubunu kurdu. Grup adını, bu ülkelerin İngilizce baş harflerinden almaktadır. 2011 yılında Güney Afrika Cumhuriyeti’nin de katılmasıyla grubun adı "BRICS" olmuştur.
Bu yıl 1 Ocak'ta, Mısır, Etiyopya, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri bir süre sonra da Suudi Arabistan BRICS'e katılmıştır. Gruba davet edilen bir diğer ülke olan Arjantin ise Javier Milei'nin Devlet Başkanı seçilmesinin ardından başvurusunu geri çekmiştir. Azerbaycan ve Tayland da BRICS'e katılmak istemektedir.
BRICS ülkeleri yıllık zirve toplantılarında kararlar alıyor. Grup üyesi ülkeler sırayla, bir yıllığına grubun dönem başkanı olmaktadır.
BRICS’in önemi nereden ileri geliyor?
BRICS ülkeleri arasında Çin ve Rusya gibi büyük dünya güçleri, ya da Brezilya ve Güney Afrika gibi kendi kıtalarındaki büyük güçler var. Genişleyen grubun bünyesindeki ülkelerin toplam nüfusu 3,5 milyar. Bir başka deyişle dünya nüfusunun yüzde 45'ine tekabül etmektedir.
BRICS ülkelerinin ekonomilerinin toplam büyüklüğü 28,5 trilyon dolar olarak belirtilmiştir Bu da, dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 28'ine tekabül etmektedir. Ayrıca bu ülkeler, dünya ham petrolün yüzde 44'üne sahiptirler.
BRICS grubu, kalkınmakta olan ülkelerin "daha büyük bir ağırlığa ve temsile" sahip olması çağrısı yapıyor. Grup bünyesindeki ülkeler 2014'te, kalkınma projelerine destek vermek için Yeni Kalkınma Bankası'nı kurmuştu.
BRİCS’e katılım
Olaylar böyle sürüp giderken Rusya Devlet Başkanı’nın dış politika danışmanı Yuri Uşakov, Türkiye'nin BRICS'e üyelik için başvuru yaptığını söylemiştir. Rus haber ajansı RIA Novosti'nin haberine göre Uşakov, “Türkiye tam üyelik için başvurdu. Bunu değerlendireceğiz” şeklinde açıklama yapmıştır. Rusya halen BRICS'in dönem başkanıdır.
Uşakov, 22-24 Ekim'de Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nin Kazan kentinde yapılacak olan BRICS Zirvesine katılım teklifinin Türk tarafına iletildiğini ve C/B Erdoğan’ın da teklifi kabul ettiğini söylemiştir.
Türk Dışişleri Bakanı Türkiye'nin 5 yıl sonra davet edildiği Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanlarının Gymnich adı verilen gayri resmi toplantısına katılmasından günler sonra Bloomberg haber ajansında Türkiye'nin BRICS'e resmi olarak üye olmak için başvurduğuna ilişkin bir haber yer almıştı.
Haberde, Türkiye'nin, AB'ye katılma çabalarında ilerleme kaydedilememesinden duyduğu hayal kırıklığı nedeniyle BRICS'e başvurduğu iddia edilmişti.
