Büyük tehdit
İsrail basınında yer alan bir haberde, Türkiye'nin hedeflerinin İsrail için büyük bir tehdit
oluşturduğu ifade edilmiş. Söz konusu haberde, Türkiye'nin bölgesel güç dengesinde İsrail'i
bir rakip olarak görmesi ve buna karşılık geliştirdiği stratejiler ele alınmış.
***İsrail ordusunda intihar vakalarında büyük artış olması (2023-2024 yıllarında toplam 38
askerin intihar etmiş olması),
***Yemen’de İran destekli Husilerin füzelerle İsrail’e saldırmaları,
***Netanyahu, sağlık problemlerinin ortaya çıkması nedeniyle çalışmalarına ara vermek
durumunda kalmış olması,
***Aralıklı da olsa Kassam Tugaylarının Gazze Şeridi’ne yaklaşarak İsrail zırhlı araçlarına
tahripkâr saldırılarda bulunması İsrail’in şuursuz ilerlemesine takoz olacaktır.
*** *** ***
AB Dönem Başkanlığı resmi açılış töreni
Macaristan, hakkında Avrupa Tutuklama Emri de çıkarılan Romanowski'yi Polonya'ya iade
etmeyerek, Polonyalı parlamentere siyasi sığınma hakkı tanımıştır. Polonya Macaristan’ın bu
tavrını tenkit ederek Macaristan’ı uyarmıştır.
Polonya, 1 Ocak 2025 tarihi itibariyle AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nı üstlenmiştir.
Görevi Büyük Tiyatro-Ulusal Opera binasında düzenlenecek resmi açılış töreniyle başlatan
Polonya hükümeti, AB Dönem Başkanlığı resmi açılış törenine Macaristan Başbakanı Viktor
Orban'ı davet etmemiş, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ise Macaristan’ın
Varşova Büyükelçisi'ne törene katılmaması yönünde nota vermiştir.
Krizin ne şekilde aşılacağı henüz belirsizliğini korurken 30 Haziran 2025'e kadar AB
Konseyi Dönem Başkanlığı'nı sürdürecek olan Polonya, görevi daha sonra Danimarka'ya
devredecektir. Orban;
*** 2015 yılında Malta'da düzenlenen AB liderleri zirvesinde mülteciler konusunda
tavizsiz politikanın sözcülüğünü üstlenen Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Türkiye'ye
verilmesi kararlaştırılan 3 milyar Euro'luk AB yardımının mülteci akımının durdurulmasında
işe yaramayacağını öne sürmüştür.
Macar başbakanı, Avrupa'nın kendi sınırlarında önlem alması, gerekirse tel örgüler ve seyyar
duvarlarla mülteci göçünü durdurması tezini, mülteci sorununun gündeme gelmesinden
itibaren kararlılıkla savunuyordu.
Viktor Orban, Hırvatistan ve Slovenya'nın da kendi sınırlarına tel örgüler çekmesinin ardından
mültecilerin büyük bir olasılıkla Romanya'ya yöneleceklerini, bu nedenle Macaristan'ın
Romanya sınırına da tel örgüler çekme konusunu gündemine aldığını da açıklamıştı.
*** 2022 yılında Rusya'dan petrol ithalatının yasaklanması için bir araya gelen AB ülkeleri
aralarında mutabık kalamadı. Macaristan, AB’nin aldığı veto kararını “Rus petrolüne
ihtiyacımız var” diyerek veto etmişti.
*** Temmuz 2024 tarihinde ABD merkezli Politico dergisi Macaristan ve Türkiye’yi
“NATO’nun yaramaz çocukları” diye nitelendirmiş ve iki ülkenin ikinci Trump dönemine
hazırlandıklarını iddia ettiği bir analiz yayımlamıştır.
Bu analizde;
---Bu ülkelerden birinin Hristiyan değerlerini savunduğunu, diğerinin de popülist
İslamcı olduğunu,
---Her iki ülkenin de Rusya’ya yakın durduğunu, Ankara ve Budapeşte’nin Ukrayna’yı
desteklemekten çekindiğini,
---NATO öncelikleriyle sık sık çatışan dış politikalar izlediklerini,
--- Macar liderin NATO’nun Ukrayna’daki rolünü zayıflatmaya çalıştığını ve
Ukrayna’nın Rus kuvvetleri karşısında tutunamayacağını,
--- İsveç’in NATO’ya alınma sürecini uzattığını yazmıştır.
Bu nedenlerle Biden yönetimindeki ABD ve AB, Macaristan’a karşı mesafeli durmayı
tercih etmektedir. Orban, Temmuz 2024’te NATO görüşmeleri için ABD’ye gittiğinde Biden
ile görüşmemiş, ertesi günü Trump ile görüşmeye gitmiştir.
Trump’a yakınlık duyması AB liderlerinin elbette dikkatini çekecektir. Dolayısıyla Trump,
yönetimi ele alınca AB’nin bu bakış açısında değişiklikler olacağı ihtimal dahilindedir.
