Özgeçmişi
Fahreddin Paşa’nın asıl adı Ömer’dir. Kuzey Bulgaristan-Rusçuk 1868 doğumludur. Dedesi III. Selim’in (1789-1808) kurduğu Nizam-ı Cedid ordusunda topçubaşı olarak vazife yapmış olan Ömer Ağa’dır. Babası Mehmed Nahid, 1833 senesinde İstanbul-Cihangir’de doğmuştur. Mehmed Bey bir müddet Tuna Vilâyeti Posta ve Telgraf Müdürlüğü yapmış, 1897’de Yemen’e sürgün edilmiş ve 1914’de vefat etmiştir.
Ömer Fahreddin’in annesi Rusçuklu Fatma Âdile Hanım (ölm.1887), Mohaç Meydan Muharebesi’nin (29 Ağustos 1526) kazanılmasında mühim payı olan Akıncı Bali Bey (Balioğulları) soyundan gelmektedir.
İstanbul’da Harp Okulu’ndan 1888’de Süvari Mülazımı (Teğmen) olarak birincilikle, 24 Mayıs1891’de erkân-ı harp (kurmay) yüzbaşısı olarak mezun olmuştur. 21 Temmuz 1892’de kolağası rütbesine yükselmiş, 19 Kasım 1901’de binbaşı olmuş ve 12 Ekim 1903’de I. Hudut Komiserliğine tayin edilmiştir. 1904’te Türk-Rus sınırında, piyade taburumuza baskın yapan Ermeni çetelerini, bir süvari bölüğü ile Rus topraklarından geçerek çevirmiş ve bunları yok etmiştir. 2 Mayıs 1909’da “31 Mart Ayaklanması”nın bastırılmasında görev almış ve ihbarların tetkiki komisyonunda çalışmıştır.
20 Haziran 1909’de Ayvalık’taki Rum Ayaklanması sırasında Divan-ı Harb-i Örfî Reisliğinde bulunmuştur. 1911-1912 Trablusgarb Harbi’nde İtalyanlarla çarpıştı. 1912-1913 Balkan Harbi’ne katıldı ve Edirne’nin geri alınmasında mühim bir rol oynamıştır. 17 Ağustos 1914’de IV. Ordu’ya bağlı 12. Kolordu Kumandanlığına tayin edilmiş, aynı yıl mirlivalığa (tuğgeneralliğe) terfi ettirilmiştir.
11 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı’na girdiği zaman Fahri Paşa 12. Kolordu Kumandı olarak Musul’da bulunuyordu. Bu kolordu Ağustos ayında Enver Paşa’nın emri ile Musul’dan Halep’e gelmişti. Fahri Paşa’ya 26 Ocak 1915’te 12. Kolordu Kumandanlığına ilaveten bir de 4.Ordu Kumandan vekilliği vazifesi verilmiştir. Bu sırada 4. Ordu kumandanı Cemal Paşa’dır.
Fahrettin Paşa’nın kıta faaliyetleri
Yavuz Sultan Selim’in 1517’de Mısır’ı fethinden sonra Hicaz Osmanlı’ya bağlanmıştı. Devlet, Hicaz’ı (Mekke ve Medine) Peygamber Efendimizin soyundan gelen Şerif ve Seyyitlerin idaresine bırakmıştı. Buradaki emirlerin eski imtiyazları da muhafaza edilmişti. Bunun yanında tedbiren Cidde ve Medine’de bir miktar asker bulunduruluyordu.
II. Meşrutiyetin ilanından sonra (1908) Mekke Emirliğine tayin edilen Şerif Hüseyin Paşa ayaklanma fikirleri taşıyordu. Zira İngilizlerle temasa geçmiş, onların da desteğiyle büyük bir Arap İmparatorluğunun kralı olmak arzusundaydı.
Şerif, 1908’de Medine’ye ulaşan Hicaz demiryolunun Mekke’ye kadar uzatılmaması için Bedevileri ayaklandırmıştı. Bununla beraber Şerif, Faysal eliyle Suriye Arapları ile işbirliği zemini arıyordu.
Faysal, Türklere karşı İngiltere ile işbirliği kararı aldı ve gelecekteki Arap devletinin sınırlarını belirledi. Fahreddin Paşa 23 Mayıs 1916 tarihli bir emirle geçici ve gizli olarak Medine’ye gitme emrini aldı. Fahreddin Paşa’nın esas görevi uzak bir ihtimal olarak gözükse de şayet devlete karşı bir isyan vuku bulacak olursa buna karşı şiddetli tedbirler almaktı. 31 Mayıs’ta Medine’ye ulaştı.
Fahreddin Paşa bu başarılarından dolayı 15 Temmuz 1916 tarihinde Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi Kumandanlığına tayin edilmiştir. Bu sırada isyan Cidde, Mekke ve Taif arasında telgraf telleri kesiliyor, İngilizler tahriklere devam ediyordu. Yedi günlük kuşatma neticesinde Cidde (16 Haziran 1916), iki gün sonra Mekke (12 Haziran 1916) ve bir müddet mukavemet edildikten sonra (20 Eylül 1916) Taif düşmüştü.
Mekke’nin düşmesinden sonra burayı yeniden almak için bir -Mekke seferi- düşünülmüş fakat sonrasında bunun yapılamayacağı görüldüğü için vazgeçilmiştir. Fahreddin Paşa’nın müdafaa ettiği Medine haricindeki hemen hemen bütün büyük bölgeler asilerin eline geçmişti. Mekke’nin kaybedilmesinden sonra Hz. Peygamber’in kabrinin bulunduğu Medine’nin elde tutulması düşüncesi ağırlık kazandı ve bu politika savaşın sonuna kadar devam etti.
(II. Bölümde kitaptan alıntılar verilecektir)
