BRENT PETROL FİYATLARI
Küresel piyasalarda petrol fiyatları hem jeopolitik gelişmelerin hem de dünya ekonomisinin görünümüne ilişkin talep taraflı belirsizliklerin etkisi altında dalgalı bir seyir izliyor. Bu çerçevede, Brent petrolün varil fiyatı bugün sabah saatlerinde (20 Mayıs) sınırlı bir düşüş göstererek 64,96 dolar seviyesinden işlem görüyor. Dünkü işlemlerde 65,48 dolara kadar yükselen Brent tipi ham petrol, günü 65,01 dolardan kapatmıştı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise aynı saatlerde 62,07 dolardan alıcı buldu.
Bu hafif değer kaybında, Rusya ile Ukrayna arasında başlayan barış müzakereleri süreci ve ABD ile Çin’de petrol talebine yönelik endişelerin artması belirleyici rol oynadı. Küresel enerji piyasaları, arz-talep dengesine yön veren bu tür gelişmelere son derece duyarlı olduğundan, fiyatlar da bu paralelde tepki veriyor.
RUSYA-UKRAYNA ARASINDAKİ DİPLOMATİK SÜREÇLER FİYATLARI AŞAĞI YÖNLÜ ETKİLİYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın dün yaptığı açıklamalar, piyasada jeopolitik risk algısını zayıflatarak petrol fiyatlarını aşağı yönlü baskıladı. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı iki saatlik telefon görüşmesini “çok olumlu” olarak nitelendirdi ve iki tarafın kısa süre içinde ateşkes ve barış için masaya oturacağını duyurdu.
Bu açıklama, özellikle Ukrayna savaşının yarattığı belirsizlik nedeniyle yükselen enerji fiyatları açısından önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor. Eğer müzakereler kalıcı bir ateşkese ya da daha ileri düzeyde barış anlaşmasına evrilirse, bu gelişme petrol arzına yönelik riskleri azaltacak ve piyasada istikrar beklentisini artıracaktır.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Soçi’de yaptığı açıklamalarda, Ukrayna ile görüşmelere açık olduklarını, bir barış anlaşması için bazı ilkelerin belirlendiğini ve bunlar üzerinde teknik düzeyde çalışmalar yapılabileceğini belirtti. Putin’in bu yaklaşımı da piyasalarda olumlu karşılandı.
ABD VE ÇİN’DEKİ EKONOMİK BELİRSİZLİKLER TALEP BEKLENTİLERİNİ ZAYIFLATIYOR
Petrol fiyatlarını etkileyen sadece arz kaynaklı gelişmeler değil. Aynı zamanda talep tarafındaki görünüm de fiyatlar üzerinde önemli bir baskı oluşturuyor. Özellikle dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin'e dair olumsuz veriler, enerji tüketiminde yavaşlamaya işaret ediyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, geçtiğimiz hafta sonu ABD’nin kredi notunu “Aaa” seviyesinden “Aa1” seviyesine düşürdü. Bu karar, ABD ekonomisinin borçlanma kapasitesine dair endişeleri artırırken, dolaylı yoldan ekonomik yavaşlama beklentilerini de güçlendirdi. Daha zayıf bir ekonomik büyüme, daha düşük petrol tüketimi anlamına geliyor ve bu da fiyatları baskılıyor.
Çin tarafından gelen son makroekonomik veriler de beklentilerin gerisinde kaldı. Çin’in sanayi üretimi, Nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,1 oranında artarken; mart ayında bu oran yüzde 7,7 idi. Bu durum, Çin’in sanayi üretiminde bir yavaşlamaya işaret ediyor. Ayrıca, tüketici talebini gösteren perakende satışlar da mart ayında yüzde 5,9 artmışken, nisan ayında bu oran yüzde 5,1’e geriledi. Çin ekonomisinin yavaşlaması, küresel petrol talebi açısından önemli bir düşüş riski anlamına geliyor.
ABD-İRAN MÜZAKERELERİ ARZ ENDİŞELERİNİ AZALTIYOR
Petrol piyasalarının bir diğer dikkatle izlediği konu ise ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakereler. Bu görüşmelerin sonuçlarına göre İran petrolünün küresel piyasaya dönme ihtimali gündeme geliyor ki bu da arz tarafını doğrudan etkileyen bir gelişme.
Ancak taraflardan gelen açıklamalar, müzakerelerin zorlu geçtiğini gösteriyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, ABD'nin, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulması yönündeki taleplerinde ısrarcı olması halinde sürecin tıkanacağını söyledi. ABD tarafı ise İran’a herhangi bir oranda uranyum zenginleştirme izni verilmemesi gerektiğini savunuyor. Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff da bu konuda net bir tavır ortaya koyarak İran’a karşı toleranslı olunmayacağını belirtti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise önceki açıklamalarında, ABD’li temsilcilerin kamuoyuna verdikleri mesajlarla masada söylediklerinin tutarsız olduğunu ifade etmişti. İran’ın, müzakereler sonuçlansa da sonuçlanmasa da uranyum zenginleştirmeye devam edeceğini söylemesi, görüşmelerin yakın vadede sonuçlanmayacağına işaret ediyor. Bu durum, İran petrolünün kısa sürede piyasaya dönmesini zorlaştırırken, arz fazlası endişelerini de şimdilik geri plana itiyor.
TEKNİK OLARAK DESTEK VE DİRENÇ SEVİYELERİ
Teknik analiz verilerine göre Brent petrol için:
67,45 dolar seviyesi güçlü bir direnç noktası olarak öne çıkıyor. Bu seviyenin aşılması, fiyatlarda yukarı yönlü bir ivmeyi destekleyebilir.
59,90 dolar seviyesi ise önemli bir destek noktası konumunda. Bu seviyenin altına inilmesi durumunda fiyatlardaki düşüş hızlanabilir.
GENEL DEĞERLENDİRME
Özetle, petrol fiyatları hem arz hem de talep yönlü gelişmelerin etkisiyle yön arayışında. Rusya ile Ukrayna arasındaki diplomatik gelişmeler, enerji piyasasında tansiyonu azaltırken; ABD ve Çin’deki ekonomik yavaşlama işaretleri ise talep görünümünü olumsuz etkiliyor. ABD-İran müzakerelerindeki belirsizlik ise kısa vadede arz artışına yönelik beklentileri sınırlıyor.
Bu çok katmanlı dinamikler, petrol piyasalarının önümüzdeki günlerde oldukça hassas ve oynak bir seyir izleyebileceğine işaret ediyor. Küresel siyasi gelişmeler ve ekonomik veriler yakından izlenmeye devam edilecek.
