Küresel çapta yaptırım ve çatışmaları takip eden War and Sanctions sitesinde KAIROS gemisi “gölge filo” (shadow fleet) üyesi olarak tanımlanıyor. Yani, yaptırım altındaki Rus petrolünü taşıdığı ve Batı’nın enerji ambargolarından kaçabilen tankerler grubuna dahil olduğu düşünülüyor.
Karadeniz’de bir saldırı daha gerçekleşti. Cuma gecesi, iki Rus petrol tankeri, Kairos ve Vırat, Türkiye açıklarında hedef alınmıştı. Karadeniz'de Rus tankerlerini hedef alan saldırılardaki artış ve bu saldırıların özellikle de Türkiye açıklarında gerçekleşmesi, Ukrayna-Rusya Savaşı’nın daha geniş alana yayılması endişesi ne yol açtı.
Ukrayna'nın hamleleri
Ukraynalı yetkililer, bu saldırılarla "Rus petrolünün nakliyesine önemli bir darbe vurulduğunu" savunuyor. Rusya, yaptırımlara rağmen petrolünü alıcılara ulaştırmak için yüzlerce tanker kullanıyor. Bu tankerlerin çoğu, farklı bayraklar altında seyrediyor.
Avrupa Birliği (AB), belirli aralıklarla yaptırım listesini güncelliyor, Kremlin'in yaptırımları baypas etmek için kullandığı belirtilen bu gemileri "Rusya'nın gölge filosu" listesine ekliyor. Siyasi analistlere göre Kiev, strateji değişikliğine gitmiştir. Ortaya konulan analizlerde Ukrayna'nın son hamleleriyle artık saldırıların Kırım ve Rusya kıyıları, yani Karadeniz'in kuzeyi ile sınırlı kalmayacağı sinyalini veriyor.
Yapılan yorumlarda, Ukrayna'nın Moskova'ya "artık hiçbir yer sizin için güvenli değil" ve "nerede olursanız olsun vururuz" mesajlarını vermek istediği, Rusya'nın hem Karadeniz'de hem de uluslararası sularda "hareket serbestisini" kısıtlamayı hedeflediği aktarılıyor.
Ukraynalı kaynaklar, "Rusya'nın, savaşı finanse etmesini önlemeye çalıştıklarını” savunuyorlar. Uluslararası gözlemciler de Kiev'in Rus askeri hedefleri dışında, Kremlin'in savaşını sürdürmesini sağlayan ekonomik menfaatlerini artan oranda hedef almaya başladığına, son altı ayda özellikle Rus petrol gelirlerini ciddi oranda düşürmeye odaklandığına dikkat çekiyorlar.
Ukrayna'nın bu strateji değişikliği bize, ABD arabuluculuğunda Rusya ile süren barış görüşmelerinde elini güçlendirmek istediğini ve Moskova üzerindeki baskıyı artırmaya çalıştığını gösteriyor.
*** *** ***
Karadeniz'de seyir güvenliğine yeni tehdit
Basına yansıyan haberlerde Karadeniz’de insansız bir deniz aracının imha edildiği belirtilmiştir. Romanya Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Deniz Kuvvetleri'ne bağlı patlayıcı madde uzman dalgıçlarının bulunduğu gözetleme gemisinin, Köstence kentinin 36 deniz mili doğusunda insansız bir deniz aracı tespit ettiği, deniz aracının imha edildiği, söz konusu cismin Karadeniz'de seyir trafiğinde tehlike yarattığı belirtilmiştir
*** *** ***
Rusya'dan sert çıkış
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Rusya’nın St. Petersburg kentinde haftalık basın toplantısı düzenlemiş ve Ukrayna’nın Karadeniz’de uluslararası sularda seyir halindeki "KAIROS" ve "VIRAT" gemileri ve Hazar Boru Hattı Konsorsiyumuna (CPC) yönelik geçen hafta saldırı düzenlediğini ifade etmiştir.
Bu terör eylemleri, Ukrayna meselesinin çözüm sürecini baltalamadan ve Karadeniz’de seyir güvenliğine zarar vermeden öteye geçemeyecektir. Ve tabii ki bunun da bir bedeli olacaktır.
*** *** ***
Yorumlama
Savaşan iki devletin birbirlerine zarar vermeleri kabul edilebilir, ancak savaşın üçüncü bir ülkeye zarar vermesi kabul edilemez. Türkiye deniz alâka ve menfaatlerini korumak zorundadır. Öncelikle diplomatik yolla taraflarına gereken uyarıları yapmıştır. Tekerrür ederse ne olacak?
Türkiye bir NATO üyesi ülkedir. Ukrayna ise NATO’ya alınmak ve alınmamak çizgisindedir. Ukrayna’nın kullandığı insansız deniz araçları elektronik sistemlerle donatılmıştır. Hata payı elbette vardır. Yarın bir gün Türk gemisine saldırı -veya yanlışlıkla saldırı- olursa sonucu ne olur? NATO devreye girer mi? Veya uluslararası mahkemelerde davalar mı açılır? Türkiye, Ukrayna ile baş başa mı bırakılır? Rusya deniz ticaretini sürdürmeye devam mı eder, bunun için Türkiye’nin yanında mı yer alır? Üzerinde düşünülecek ve çok çalışılacak bir konu…
Bu işin önlemi alınmazsa enerji nakil hatlarına da yansıyacaktır. Tehlike büyüktür. Karadeniz devletleri biraraya gelerek görüşmeli ve önlemler alarak uygulamaya koymalıdırlar.
