İstanbul’u gerçekten tanımak isteyen biri, yolunu mutlaka Fatih’teki Çarşamba Pazarı’na düşürmelidir. Çünkü bu pazar yalnızca sebze meyvenin alınıp satıldığı bir yer değil; şehrin hafızasının, kültürel çeşitliliğinin ve gündelik telaşının iç içe geçtiği adeta canlı bir sahnedir.
Sabahın erken saatlerinde kurulan tezgâhlarla birlikte semt uyanır. Daha güneş tam yükselmeden, esnafın “Abla buyur”, “Abi taze bunlar” sesleri sokaklara yayılır. Domatesin kırmızısı, maydanozun yeşili, portakalın turuncusu… Çarşamba Pazarı adeta İstanbul’un renk paletidir. Ama asıl renk, insanların kendisidir. Aynı sokakta Karadeniz şivesiyle pazarlık eden bir teyze, Arapça konuşan bir aile, üniversite öğrencisi bir genç ve yıllardır aynı tezgahta duran bir esnaf yan yana gelir.
Bu pazarın bir ritmi vardır. Pazarlık, burada bir alışkanlıktan öte, karşılıklı bir iletişim biçimidir. Alıcı da bilir satıcı da; mesele birkaç lira değil, muhabbeti sıcak tutmaktır. Bazen bir gülümseme indirir fiyatı, bazen de hâl hatır sormak.
Çarşamba Pazarı, modern alışveriş merkezlerinin steril koridorlarına benzemez. Burada hayat biraz dağınık, biraz gürültülü ama bir o kadar da gerçektir. Poşetlerin ağırlığı kola vururken, kalabalığın içinde yürümek sabır ister. Fakat tam da bu yüzden insan kendini İstanbul’un içinde hisseder; camdan izler gibi değil, doğrudan yaşayarak.
Belki de Çarşamba Pazarı’nın en büyük özelliği, zamana direnmesidir. Değişen İstanbul’a rağmen o, hâlâ yerinde durur. Aynı sokaklarda, benzer seslerle, benzer telaşlarla… Şehir ne kadar büyürse büyüsün, Çarşamba Pazarı bize şunu hatırlatır: İstanbul, hâlâ sokakta, hâlâ insanda, hâlâ pazardadır.
Bir gün yolunuz Fatih’e düşerse, acele etmeyin. Çarşamba Pazarı’nda biraz oyalanın. Belki bir kilo taptaze elma alırsınız, belki sadece kalabalığın içinde yürürsünüz. Ama kesin olan şu: İstanbul’u biraz daha yakından tanımış olursunuz.
