İran’daki gelişmeler
İran’da olaylar artış kaydediyor. Kitleler her gün sokakları dolduruyor, pankartlar, dini liderlerin ateşe verilen resimleri, polisle çatışmalar, lastik yakmalar… Bunlara karşılık polisin olayları bastırmak için çok sert davrandığı, çatışma içinde yakaladığı protestoculara gözaltında işkence yaptığı, hatta öldürdüğü, mahkemeye intikal eden olaylarda idam cezalarının verildiği basına yansıyan haberler arasındadır.
ABD’nin, İran’ı hizaya getirmek için füze yapım merkezlerini ve nükleer tesisleri vurmanın ötesinde Irak’ta olduğu gibi petrol kuyularını ve doğal gaz noktalarını da vurması Türkiye’nin de kısmî zararına yol açacaktır.
Diğer yandan ABD ile iş birliği yapacak olan İsrail, İran’ın harap edilmesinde de rol oynayacak ve bunun karşılığında yoksul İran halkının dar gelirini bölüşecek ve belki de ABD ile müştereken Basra Körfezi’ni gözetim altında tutacak bir yerde üs oluşturacaktır. Tarih tekerrürden ibaret olduğuna göre Libya’da, Irak’ta, Suriye’de yapılanları dikkate alırsak,
İran’a saldırı düzenlenmesi
Çin ve Rusya şimdiden İran’a ağır silah ve mühimmat sevkine başlamıştır. İranlı yöneticiler belki başlangıçta kana kan dişe diş bir mücadele içine gireceklerdir. İran’ın İsrail ile füze savaşında 12 gün dayanabildiğini dikkate alırsak bu karşı koymayı ne kadar süreyle devam ettirebilirler?
***Büyük oranda can kaybı olacağı,
***Bombalanan sınaî tesislerde çalışan birçok insanın işini kaybedeceği, petrol ve doğal gaz ihraç edildiği ülkelerin sıkıntıya düşecekleri,
***Türkiye’ye sığınmak isteyenlerin sınırlarda büyük kitleler oluşturacağı, kontrol noktalarının haricindeki yerlerden de gizlice Türkiye’ye giriş yapacağı,
***Dini liderlerin çatışma öncesi İran Merkez Bankasındaki altınları Rusya’ya kaçıracakları ve kendilerine yeni bir hayat kuracakları,
***Harekât sonrası petrol tesislerinin zarar görmüş olacağı da göz önüne alınırsa petrol fiyatlarının artacağı
***Karadan işgal olduğu takdirde Irak’ta olduğu gibi İran devlet arşivlerinin, müzelerdeki eski eserlerin ABD’ye taşınacağı, antik eserlerin tahrip edilmiş olacağı, toplumsal kargaşanın devam edeceği olası gelişmelerdir.
NATO’nun geleceği
Trump, seçim kampanyasının başında NATO'da politika değiştirme niyetini açıkça ortaya koymuş, hatta savunma harcamalarını artırmayan ülkeleri Rusya'ya karşı savunmayacağını dahi ima etmişti. Trump bu söylemi ilk kez 2018'deki NATO Zirvesi'nde kapalı kapılar ardında dile getirmişti. 2022'deki bir etkinlikte bu bakış açısını tekrarlamıştı.
10 Şubat 2024'te Güney Carolina'daki seçim mitinginde ise bir adım daha ileri giden Trump, mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini düşündüğü NATO müttefiklerinden herhangi birine saldırması için Rusya'yı "teşvik edeceğini" bile söylemiş, ittifak üyesi ülkelerin paylarını %2’den %5’e çıkarmalarını istemişti.
Hollanda Başbakanı olduğu dönemde Trump'la yakın bir ilişki kuran NATO Genel Sekreteri Mark Rutte savunma harcamaları hedefinin artırılmasına yönelik çağrıları doğru bulmuş, "%2 kesinlikle yeterli değil. Müttefiklerin önümüzdeki yıllarda güvende kalmak için %2'den çok daha fazla harcama yapması gerekecek" demiştir.
NATO'da yapılan hesaplar 2024'te müttefiklerin toplam savunma harcamalarının 1.4 trilyon dolar olacağına işaret ederek bu miktarda ABD'nin payı yaklaşık 968 milyar dolar, diğer 31 ülkeninki ise toplam 507 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.
NATO ülkelerinin liderlerinden
Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron, geçen yıl NATO’nun beyin ölümünün gerçekleştiğini söylemişti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Grönland’a ihtiyacı olduğunu” yinelemesi üzerine, bu konuda yol ayırımında olduklarını söylemiştir.
İtalya Başbakanı sarı saçlı güzel kadın Giorgia Meloni, gülücüklü konuşmalarla zarif bir şekilde ABD’ye karşı tavır koyuyor:
“Bu strateji yanlışsa o zaman alternatif yöntem ortaya konulmalı” diyerek başladığı konuşmasını;
**Yani ne yapmayı düşündüğünüzü söylemeniz gerekiyor
**Uzaklaşmamız mı gerekiyor, NATO’dan çıkmamız mı gerekiyor?
**Amerikan üslerini kapatmalı mıyız?
**Ticari ilişkileri mi kesmeliyiz?
**Mc Donalds’a mı saldıralım?
**Ne yapmamız gerektiğini bilmiyorum. Açıkçası başka ne yapmalıyız bilmiyorum sözleriyle tamamlamıştır.
Öyle veya böyle… Liderler arasına biraz soğukluk girdi. Güven sarsıcı demeçler hoş olmuyor. Rusya’nın Avrupa sınırına füzeler yığması her ülkeyi yine ABD’ye muhtaç edecektir.
