Yaptırımlar, savaşa girmek dışında ulusların alabileceği en sert önlemler arasında yer alıyor ve diplomasinin önemli bir aracını teşkil ediyor. ABD, Ukrayna’yı işgali ve muhalif Aleksey Navalni’nin hapishanedeki ölümü nedeniyle Rusya'ya 500'den fazla yeni yaptırım getirmişti.
ABD Hazine Bakanlığı, daha da 100'e yakın firma veya kişiye ihracat kısıtlamasının getirileceğini, bunun savaşın başlangıcından beri tek seferde en fazla yaptırım öngören paket olduğunu duyurmuştur.
İngiltere, Navalni’nin öldüğü Kuzey Kutbu'na yakın ücra bir bölgede yer alan hapishanenin altı yöneticisinin mal varlığını dondurmuş ve İngiltere’ye girmelerini yasaklamıştır. İngiltere ayrıca Rusya'nın metal, elmas ve enerji ihracatına da yeni yasaklar getirmiştir.
Avrupa Birliği’nin (AB) 200 şirket ve kişiye yönelik yaptırımları açıklaması üzerine Moskova bu karara daha fazla AB yetkilisinin Rusya'ya girişini yasaklayarak karşılık vermiştir.
Yaptırım getirilenler arasında, Kuzey Kore savunma bakanı da dahil olmak üzere, Kuzey Kore silahlarının Rusya'ya nakliyesinde yer alan 10 Rus şirketi ve kişinin de yer aldığı belirtilmiştir.
Rusya'ya şimdiye kadar hangi yaptırımlar uygulandı?
***Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana ABD, İngiltere ve AB'nin yanı sıra Avustralya, Kanada ve Japonya gibi ülkeler de Rusya'ya 16.500'den fazla yaptırım uygulamışlar,
***Rusya’nın toplam döviz rezervlerinin yaklaşık yarısı olan 350 milyar dolar değerindeki döviz rezervini dondurmuşlardır.
***AB, Rus bankalarının varlıklarının yaklaşık %70'inin de dondurulduğunu ve bazılarının Swift işlemlerinin dışında tutulduğunu açıklamıştır.
***Rusya'nın silah yapımında kullanabileceği teknolojinin ülkeye ihracatını yasaklamışlardır.
***Rusya'dan altın ve elmas ithalatını ve Rusya’dan uçuşları yasaklamışlar, ABD ve İngiltere, Rusya’dan petrol ve doğalgaz ithalatını yasaklamışlardır.
***Zengin Rus iş insanlarını yakın takibe alarak yatlarına el koymuşlardır.
Yaptırımların Rus ekonomisine etkileri
Uluslararası Para Fonu'na göre, savaşın ilk yılı olan 2022'de Rusya ekonomisi %2,1 oranında küçülmüştür. ABD Hazinesi, yaptırımların Rusya'ya zarar verdiğini, son iki yılda elde etmiş olabileceği ekonomik büyümeden %5 kesintiye yol açtığını iddia etmiştir.
ABD Hazinesi ayrıca Ukrayna'daki savaş ve yaptırımların çoğu genç ve iyi eğitimli bir milyondan fazla insanın Rusya'yı terk etmesine yol açtığını açıklamıştır. İngiltere Savunma Bakanlığı'na göre, Rusya hükümeti Ukrayna'daki savaşı finanse etmek için sağlık harcamalarını da kısmıştır.
AB ve NATO karşısında
SSCB’nin yıkılışından sonra Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Polonya’nın Batı Bloku’na geçmesini içinde sindiremeyen Rusya, Kırım’ın ilhakı sonrasında Ukrayna’yı da NATO’ya kaptırmamak için gayret sarf eden Rusya, Batı’nın Ukrayna’yı desteklemesinden tedirgin olmaktadır.
Bu tedirginlik Rusya’yı Baltık ülkeleri üzerinde keşif uçuşları yapmaya, İsveç, Norveç ve Finlandiya’yı daha sıkı kontrol altında tutmaya itmiş, hatta bir adım daha ileri giderek İngiltere hava sahasını delmeye de cüret etmiştir. Kıta Avrupa’sı ile İngiltere’yi birbirine bağlayan su altı kablolarının tahribatına yol açmıştır.
Avrupa kıtasında bulunan eski Rus topraklarına yerleşmeye çalışan AB ve NATO güçlerinin arkasına sarkarak Atlas Okyanusu’ndan tacizlere başlamıştır. Bu amaçla Portekiz kıyılarını güneyden kuzeye doğru yakından takibe almaya başlamıştır.
Portekiz Donanması
Portekiz hükümeti, Rus bayraklı SPARTA IV adlı geminin 2025 Aralık ayı sonunda Rusya’nın Kaliningrad bölgesindeki Baltiysk Limanı’ndan ayrıldığının bilindiğini, pazar gününden beri de ülkenin batı kıyıları boyunca güneyden kuzeye doğru seyrini yakından takip ettiklerini ifade etmiştir. Portekiz donanmasının basınına gönderdiği açıklamada,
***Geminin deniz trafik koridorlarının dışında seyir halinde olduğu,
***Geminin pazar günü saat 20.00’de Portekiz karasularına giriş yaptığı,
***SPARTA IV’ün geçmişte askeri malzeme taşıdığı, bilgisi yer almıştır.
Avrupa’da son yıllarda denizaltı kabloları ve kritik su altı altyapılarına yönelik sabotaj iddialarının artması nedeniyle Rus gemilerinin geçişleri daha sıkı denetleniyor.
Portekiz Donanması, Rusya Savunma Bakanlığı ile bağlantılı bir kuruluşa ait olduğu belirtilen bir “casus gemi” de dahil olmak üzere, son yıllarda Portekiz karasularından geçen 100’den fazla Rus gemisini izlediğini açıklamış, 2025 yılı içinde ise 69 Rus gemisinin Portekiz sularında takibe alındığını bildirmiştir.
Rusya’nın bu şekildeki tacizlerinin devam edeceği söylenebilir.
Rusya, Avrupa ülkelerini yakın takipte
Yaptırımlar, savaşa girmek dışında ulusların alabileceği en sert önlemler arasında yer alıyor ve diplomasinin önemli bir aracını teşkil ediyor. ABD, Ukrayna’yı işgali ve muhalif Aleksey Navalni’nin hapishanedeki ölümü nedeniyle Rusya'ya 500'den fazla yeni yaptırım getirmişti.
ABD Hazine Bakanlığı, daha da 100'e yakın firma veya kişiye ihracat kısıtlamasının getirileceğini, bunun savaşın başlangıcından beri tek seferde en fazla yaptırım öngören paket olduğunu duyurmuştur.
İngiltere, Navalni’nin öldüğü Kuzey Kutbu'na yakın ücra bir bölgede yer alan hapishanenin altı yöneticisinin mal varlığını dondurmuş ve İngiltere’ye girmelerini yasaklamıştır. İngiltere ayrıca Rusya'nın metal, elmas ve enerji ihracatına da yeni yasaklar getirmiştir.
Avrupa Birliği’nin (AB) 200 şirket ve kişiye yönelik yaptırımları açıklaması üzerine Moskova bu karara daha fazla AB yetkilisinin Rusya'ya girişini yasaklayarak karşılık vermiştir.
Yaptırım getirilenler arasında, Kuzey Kore savunma bakanı da dahil olmak üzere, Kuzey Kore silahlarının Rusya'ya nakliyesinde yer alan 10 Rus şirketi ve kişinin de yer aldığı belirtilmiştir.
Rusya'ya şimdiye kadar hangi yaptırımlar uygulandı?
***Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana ABD, İngiltere ve AB'nin yanı sıra Avustralya, Kanada ve Japonya gibi ülkeler de Rusya'ya 16.500'den fazla yaptırım uygulamışlar,
***Rusya’nın toplam döviz rezervlerinin yaklaşık yarısı olan 350 milyar dolar değerindeki döviz rezervini dondurmuşlardır.
***AB, Rus bankalarının varlıklarının yaklaşık %70'inin de dondurulduğunu ve bazılarının Swift işlemlerinin dışında tutulduğunu açıklamıştır.
***Rusya'nın silah yapımında kullanabileceği teknolojinin ülkeye ihracatını yasaklamışlardır.
***Rusya'dan altın ve elmas ithalatını ve Rusya’dan uçuşları yasaklamışlar, ABD ve İngiltere, Rusya’dan petrol ve doğalgaz ithalatını yasaklamışlardır.
***Zengin Rus iş insanlarını yakın takibe alarak yatlarına el koymuşlardır.
Yaptırımların Rus ekonomisine etkileri
Uluslararası Para Fonu'na göre, savaşın ilk yılı olan 2022'de Rusya ekonomisi %2,1 oranında küçülmüştür. ABD Hazinesi, yaptırımların Rusya'ya zarar verdiğini, son iki yılda elde etmiş olabileceği ekonomik büyümeden %5 kesintiye yol açtığını iddia etmiştir.
ABD Hazinesi ayrıca Ukrayna'daki savaş ve yaptırımların çoğu genç ve iyi eğitimli bir milyondan fazla insanın Rusya'yı terk etmesine yol açtığını açıklamıştır. İngiltere Savunma Bakanlığı'na göre, Rusya hükümeti Ukrayna'daki savaşı finanse etmek için sağlık harcamalarını da kısmıştır.
AB ve NATO karşısında
SSCB’nin yıkılışından sonra Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Polonya’nın Batı Bloku’na geçmesini içinde sindiremeyen Rusya, Kırım’ın ilhakı sonrasında Ukrayna’yı da NATO’ya kaptırmamak için gayret sarf eden Rusya, Batı’nın Ukrayna’yı desteklemesinden tedirgin olmaktadır.
Bu tedirginlik Rusya’yı Baltık ülkeleri üzerinde keşif uçuşları yapmaya, İsveç, Norveç ve Finlandiya’yı daha sıkı kontrol altında tutmaya itmiş, hatta bir adım daha ileri giderek İngiltere hava sahasını delmeye de cüret etmiştir. Kıta Avrupa’sı ile İngiltere’yi birbirine bağlayan su altı kablolarının tahribatına yol açmıştır.
Avrupa kıtasında bulunan eski Rus topraklarına yerleşmeye çalışan AB ve NATO güçlerinin arkasına sarkarak Atlas Okyanusu’ndan tacizlere başlamıştır. Bu amaçla Portekiz kıyılarını güneyden kuzeye doğru yakından takibe almaya başlamıştır.
Portekiz Donanması
Portekiz hükümeti, Rus bayraklı SPARTA IV adlı geminin 2025 Aralık ayı sonunda Rusya’nın Kaliningrad bölgesindeki Baltiysk Limanı’ndan ayrıldığının bilindiğini, pazar gününden beri de ülkenin batı kıyıları boyunca güneyden kuzeye doğru seyrini yakından takip ettiklerini ifade etmiştir. Portekiz donanmasının basınına gönderdiği açıklamada,
***Geminin deniz trafik koridorlarının dışında seyir halinde olduğu,
***Geminin pazar günü saat 20.00’de Portekiz karasularına giriş yaptığı,
***SPARTA IV’ün geçmişte askeri malzeme taşıdığı, bilgisi yer almıştır.
Avrupa’da son yıllarda denizaltı kabloları ve kritik su altı altyapılarına yönelik sabotaj iddialarının artması nedeniyle Rus gemilerinin geçişleri daha sıkı denetleniyor.
Portekiz Donanması, Rusya Savunma Bakanlığı ile bağlantılı bir kuruluşa ait olduğu belirtilen bir “casus gemi” de dahil olmak üzere, son yıllarda Portekiz karasularından geçen 100’den fazla Rus gemisini izlediğini açıklamış, 2025 yılı içinde ise 69 Rus gemisinin Portekiz sularında takibe alındığını bildirmiştir.
Rusya’nın bu şekildeki tacizlerinin devam edeceği söylenebilir.
